eksperimental psixalogik tekshirishlardagi umumiy etikaviy tamoyillar

DOCX 34 pages 50.2 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 50.2 KB

File type DOCX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi amaliy fanlar universiteti “ eksperimental psixalogik tekshirishlardagi umumiy etikaviy tamoyillar”mavzusidagi kurs ishi toshkent 2025 mundarija kirish 2 i bob. eksperimental psixologik tadqiqotlarning nazariy asoslari 7 1.1. eksperimental psixologiya tushunchasi, mazmuni va rivojlanish tarixi 7 1.2. psixologik eksperimentlarning turlari va ularni o‘tkazish bosqichlari 11 1.3. psixologik tajribalar o‘tkazishda metodologik yondashuvlar 15 ii bob psixologik eksperimentlardagi etik tamoyillar mohiyati…………….21 2.1. etika tushunchasi va psixologik tadqiqotlarda uning o‘rni 21 2.2. ishtirokchilarning xavfsizligi va psixologik zarar yetkazmaslik talabi 25 2.3. ma’lumotlarning ishonchliligi, soxtalashtirish va manipulyatsiyaga yo‘l qo‘ymaslik 28 xulosa 33 foydalanilgan adabiyotlar 34 internet manbalari 34 kirish zamonaviy psixologiyada eksperimental tadqiqotlar inson ruhiy hayotining murakkab jarayonlarini ilmiy asosda o‘rganishning eng samarali usullaridan biri hisoblanadi. har qanday ilmiy tajriba inson shaxsining ichki kechinmalari, xatti-harakatlari, emotsional va kognitiv jarayonlariga ta’sir ko‘rsatishi mumkinligi sababli, bunday faoliyatda etik tamoyillarga qat’iy rioya etish zarurdir.[footnoteref:0] eksperimental psixologik tekshirishlar — bu nafaqat ilmiy natijalarni olish …

2 / 34

tibga soladi. bugungi kunda o‘zbekiston psixologiya sohasi ham bosqichma-bosqich xalqaro etik tajribalarga yaqinlashmoqda. psixologik tadqiqotlarda ishtirok etuvchi shaxslarning ruhiy holatini himoya qilish, ma’lumotlarni sir saqlash, bolalar va zaif guruhlar bilan ishlashda mas’uliyatni oshirish dolzarb masalaga aylangan. shu nuqtai nazardan, eksperimental psixologik tekshirishlarda etikaviy tamoyillarni o‘rganish, ularning mohiyati va amaliy qo‘llanilishini tahlil etish ilmiy hamda amaliy jihatdan muhim ahamiyatga ega. [0: yo‘ldoshev, m. psixologik tadqiqot metodlari. – toshkent yangi asr avlodi, 2020.] mavzuning dolzarbligi bugungi globallashuv va axborot asrida inson ruhiy dunyosini chuqur o‘rganishga bo‘lgan ehtiyoj keskin ortib bormoqda. psixologik tadqiqotlar, ayniqsa eksperimental yo‘nalishdagi izlanishlar, insonning bilish, emotsional, ijtimoiy va xulqiy xususiyatlarini aniq o‘lchashga imkon beradi. shu bilan birga, bunday tajribalar inson shaxsiga bevosita ta’sir ko‘rsatgani sababli, ularni o‘tkazishda qat’iy etik tamoyillarga amal qilish bugungi kunda muhim ijtimoiy va ilmiy talabga aylangan. dunyo miqyosida psixologik eksperimentlar bilan bog‘liq bir qator bahsli holatlar va etik buzilishlar — masalan, ishtirokchilarning roziligisiz tadqiqot o‘tkazish, …

3 / 34

urtlarida eksperimental psixologiya fanining joriy etilishi, yangi avlod psixolog-mutaxassislar tayyorlanayotgani ushbu mavzuning dolzarbligini yanada oshiradi. chunki har bir tadqiqotchi inson ongini o‘rganishda nafaqat ilmiy natijaga, balki insoniy qadriyatlarni himoya qilishga ham mas’uldir. kurs ishining ahamiyati eksperimental psixologik tekshirishlarda etikaviy tamoyillarning o‘rganilishi nafaqat ilmiy izlanishlar sifatini oshirish, balki inson huquqlari va sha’nini himoya qilish nuqtayi nazaridan ham nihoyatda muhimdir. psixologik tajriba — bu inson ruhiyatiga bevosita ta’sir ko‘rsatadigan murakkab jarayon bo‘lib, unda har bir tadqiqotchi o‘z faoliyati davomida axloqiy mas’uliyatni to‘liq anglab harakat qilishi talab etiladi. shu boisdan, etik tamoyillarni chuqur o‘rganish va amaliyotda to‘g‘ri qo‘llash psixolog olimning kasbiy yetukligi, ilmiy halolligi va ijtimoiy mas’uliyatining eng muhim ko‘rsatkichlaridan biridir. psixologik eksperimentlarni o‘tkazishda ilmiy natijalarning ishonchliligini, shaffofligini va inson manfaatlariga mosligini ta’minlashga xizmat qiladi. etik tamoyillarni bilish va ularga amal qilish orqali tadqiqotchi tajriba ishtirokchilarining ruhiy holatini himoya qiladi, psixologik zarar yetkazilishining oldini oladi, ilmiy sohada ishonch muhitini shakllantiradi. o‘zbekiston sharoitida ham …

4 / 34

ka fanlari kesishgan nuqtada o‘rganilib kelinmoqda. xx asrning o‘rtalaridan boshlab psixologik eksperimentlar doirasida yuzaga kelgan bir qator etik mojarolar (masalan, s. milgramning bo‘ysunuv tajribalari, f. zimbardoning “stenford qamoq” eksperimenti) ilmiy jamoatchilikni etik me’yorlar masalasini chuqurroq o‘rganishga undadi. shu davrdan boshlab inson ishtirokidagi tadqiqotlarda axloqiy tamoyillarga qat’iy rioya etish zarurligi haqida xalqaro darajada qator hujjatlar va kodekslar qabul qilindi. xususan, amerika psixologlar assotsiatsiyasi (apa) tomonidan 1953-yildan boshlab ishlab chiqilgan “etik kodeks” bir necha bor takomillashtirilib, bugungi kunda psixologik tadqiqotlarda etik tamoyillarni tartibga soluvchi eng muhim xalqaro me’yor sifatida e’tirof etilmoqda. britaniya psixologlar jamiyati (bps), yevropa psixologlar federatsiyasi (efpa) hamda unesco tomonidan ishlab chiqilgan axloqiy me’yorlar ham bu sohada muhim manba hisoblanadi. eksperimental psixologik etikani o‘rganishda mashhur olimlar — b. skinner, j. piaget, k. levin, r. sternberg, a. bandura, a. ellis, k. rodjers, e. fromm singari mutafakkirlarning ilmiy qarashlari alohida o‘rin tutadi. ularning asarlarida inson ruhiy holatini o‘rganishda mas’uliyat, inson qadr-qimmatini hurmat …

5 / 34

arga amal qilinish holatini o‘rganish; — psixologik tadqiqotlarda ishtirokchilarning roziligi, maxfiyligi va xavfsizligini ta’minlash usullarini ko‘rsatish; — etik tamoyillar buzilgan holatlarning oqibatlarini tahlil qilish va ularni bartaraf etish yo‘llarini aniqlash; mavzuning obyekti eksperimental psixologik tekshirishlar jarayoni, ya’ni inson psixikasini ilmiy eksperimentlar yordamida o‘rganish faoliyati, uning bosqichlari va metodologik yondashuvlari. mavzuning predmeti eksperimental psixologik tekshirishlarda amal qilinadigan umumiy etikaviy tamoyillar, ya’ni tajriba o‘tkazishda inson huquqlarini hurmat qilish, rozilik olish, maxfiylikni ta’minlash, zarar yetkazmaslik va ilmiy halollikka rioya etish me’yorlari. ushbu kurs ishining tarkibiy tuzilishi kirish ikki asosiy bob 6 paragraf xulosa va foydalanilgan adabiyotlardan iborat. i bob. eksperimental psixologik tadqiqotlarning nazariy asoslari 1.1. eksperimental psixologiya tushunchasi, mazmuni va rivojlanish tarixi eksperimental psixologiya — bu psixologiya fanining bir tarmog‘i bo‘lib, inson ruhiy jarayonlarini ilmiy tajriba orqali o‘rganishga qaratilgan yo‘nalishdir. u psixologik hodisalarni faqat kuzatish yoki so‘rov natijasida emas, balki nazorat qilinadigan sharoitda, maxsus ishlab chiqilgan eksperimental usullar yordamida tekshiradi. eksperiment (lotincha experimentum …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "eksperimental psixalogik tekshirishlardagi umumiy etikaviy tamoyillar"

oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi amaliy fanlar universiteti “ eksperimental psixalogik tekshirishlardagi umumiy etikaviy tamoyillar”mavzusidagi kurs ishi toshkent 2025 mundarija kirish 2 i bob. eksperimental psixologik tadqiqotlarning nazariy asoslari 7 1.1. eksperimental psixologiya tushunchasi, mazmuni va rivojlanish tarixi 7 1.2. psixologik eksperimentlarning turlari va ularni o‘tkazish bosqichlari 11 1.3. psixologik tajribalar o‘tkazishda metodologik yondashuvlar 15 ii bob psixologik eksperimentlardagi etik tamoyillar mohiyati…………….21 2.1. etika tushunchasi va psixologik tadqiqotlarda uning o‘rni 21 2.2. ishtirokchilarning xavfsizligi va psixologik zarar yetkazmaslik talabi 25 2.3. ma’lumotlarning ishonchliligi, soxtalashtirish va manipulyatsiyaga yo‘l qo‘ymaslik 28 xulosa ...

This file contains 34 pages in DOCX format (50.2 KB). To download "eksperimental psixalogik tekshirishlardagi umumiy etikaviy tamoyillar", click the Telegram button on the left.

Tags: eksperimental psixalogik tekshi… DOCX 34 pages Free download Telegram