chumchuqsimonlar turkumi vakillari va ularning tarqalishi

DOCX 26 pages 1.3 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 26
microsoft word - chumchuqsimonlar turi vakilllari bioekologiyasi va tarqalishi. chumchuqsimonlar turkumi vakillari va ularning tarqalishi reja: 1. qushlar sinfining umumiy ta’rifi. qushlarning kòpayishi va rivojlanishi 2.chumchuqsimonlar turi vakillari bioekologiyasi. tarqalishi. qushlar sinfining umumiy ta’rifi. qushlarning kòpayishi va rivojlanishi. qushlar tuzilishi jihatdan sudralib yuruvchilarga yaqin bòlib, ularning gavda haroratini doimiy saqlashga òtgan va uchishga moslashgan ajdodi hisoblanadi. morfologik tuzilishiga kòra qushlar oldingi oyoqlarining qanotga aylanganligi, keyingi oyoqlarida ilikning hosil bòlishi, tanasining pat bilan qoplanganligi, yuragining tòliq 4 kamerali bòlganligi, bosh skeletida yagona ensa bòrtmasi va chanoq buyragining rivojlanganligi bilan xarakterlanadi. tanasining suyri shakldaligi, oldingi oyoqlarining qanotga aylanganligi, tanasining pat bilan qoplanganligi, suyaklarining yengil bo’lishi, naysimon suyaklarining havo bilan tòlganligi, havo xaltachalarining rivojlanganligi, jag`larida tish bòlmasligi va tòg`ri ichakning qisqarishi qushlarning uchishga moslashgan asosiy belgilari hisoblanadi. pat qoplami. qushlarning terisi yupqa bòlib, epidermisi yaxshi rivojlanmagan suyak hosilalari va teri bezlari bo’lmaydi faqat dumi asosida yog` bezlari bòladi. bu bezlarning sekreti bilan qushlar …
2 / 26
oylashgan. yelpigìchlar uchlari bilan ilmoqchalar orqali tutashib, egiluvchan elastik plastinkani hosil qiladi. qanotning keyingi yuzasiga joylashgan patlar- qoquv patlari dum suyagiga birikkan, uzun patlar esa boshqaruv patlari hisoblanadi. kontur patlari ostida mayda parsimon patlar joylashgan. bu patlarning tanasi ingichka, yelpigìchlarida ilmoqchalari bòlmaydi. ayrim patlar òqi juda kalta, yelpigìchlari boylam hosil qiladi. bunday patlar momiq parlar deyiladi. momiq parlar suv qushlarida kòp bòlib, tana haroratini saqlashga yordam beradi. ogìz burchaklari va qovoqlarda ba'zan qilsimon patlar joylashgan. bu patlar faqat pat dastasidan tashkil topgan bòlib, tuygù vazifasini bajaradi. umurtqa pogònasi bòyin, kòkrak, dumgàza va dum bòlimlaridan iborat. bòyin bòlimi uzun va juda harakatchan bòladi. bu bòlimning harakatchanligi umurtqalarning qòshilish yuzalarining egarsimon shaklda bòlishiga bog`liq. bunday umurtqalar qushlar uchun xos bòlib, geterosel umurtqalar deyiladi. qushlarning boshi 180o, yapaloq qushlarda 270o gacha aylanadi. kaptarda bòyin umurtqalari soni 14 ta, kòkrak umurtqalari esa 4 ta bòlib, voyaga etgan qushlarda bir-biriga qòshilib ketgan. umurtqalarning har biridan …
3 / 26
agona quloqusti suyagi bòladi. miya qutisi asosini ponasimon tanglay va qanotsimon suyaklar hosil qiladi. bosh skeletini ustki tomondan bir juft burun, peshona, tepa va tangacha suyaklar yopib turadi. ustki jag` suyagiga keyingi tomondan yonoq va kvadrat yonoq suyaklari birikadi. pastki jag` qòshilish, tishsimon, burchak va toj suyaklaridan tashkil topgan. qanotlar skeleti yelka, bilak va tirsak suyaklaridan tashkil topgan, bilaguzuk suyaklari reduksiyaga uchragan. bilaguzuk suyaklarining ustki qismi qòshilib ikkita suyakcha hosil qiladi. uning pastki qismi kaft bilan tutashadi. kaft ikkita uzunchoq suyakchadan tashkil topgan yagona kaft bilaguzuk suyagini hosil qiladi. yelka kamari skeleti kurak, korakoid va òmrov suyaklaridan tashkil topgan. kurak suyagi uzun qilichsimon shaklda bòlib, qovurgàlarning ustida joylashadi. òmrov suyaklari oldingi uchlari bilan qòshilib, qushlar uchun xos bòlgan ayri suyakni hosil qiladi. keyingi oyoq son, katta va kichik boldir suyaklaridan tashkil topgan, kichik boldir suyagi rudiment holida bòlib, katta boldir suyagigaqo’shilib ketadi. tovon oldi suyagining ustki bòlimi tovon suyagiga qòshilib …
4 / 26
yetib boradi. qush shoxga qònganida bu paylar tortiladi va barmoqlar siqilib, shoxni mahkam ushlab turadi. shuning uchun qushlar daraxt shoxida òtirganida, hatto uxlaganda ham yiqilib tushmaydi. nerv sistemasi va sezgi organlari. qushlarning markaziy nerv sistemasi sudralib yuruvchilarga nisbatan ancha murakkab tuzilgan. oldingi miya yarim sharlari asosan targìl modda hisobidan kattalashadi, qopqogìda miya moddasi kam bòladi. miyacha kuchli rivojlangan. bu ularning murakkab va xilma-xil harakatlarini ta'minlaydi. bosh miyadan 12 juft bosh miya nervlari chiqadi. orqa miyaning yelka va bel bòlimlari yògònlashib, nerv chigallarini hosil qiladi. sezuv organlari hisoblangan ichki va òrta quloqdan iborat eshitish organi sudralib yuruvchilarga nisbatan yaxshi rivojlangan. hid bilish organi esa sust taraqqiy etgan. lekin kòrish organi kòzlar kuchli rivojlangan va ular tashqi muhitda oriyentasiya qilishda va òz òljalarini axtarib topishda asosiy rol òynaydi. kòzning keyingi bòshligìga kirib turadigan sertomir òsimtasi kòz tarogì bor. hazm qilish sistemasi. ovqat hazm qilish organlari ogìz bòshligìdan boshlanadi. hozirgi zamonda yashovchi qushlarning …
5 / 26
ka va yògòn ichaklar chegarasida juft kòrichak òsimtasi joylashgan. qushlarda tòg`ri ichak yòq. yògòn ichak tòg`ridan-tòg`ri kloakaga ochiladi. kloakaning ustki devorida fabrisiy xaltasi bòladi, bunda ovqat tarkibidagi namlik sòriladi. oshqozon ostki bezining chiqarish yòli 12 barmoqli ichakka ochiladi. kaptarlarning jigarida boshqa qushlarda bòladigan òt pufagi bòlmaydi. nafas olish sistemasi. qushlarning nafas olish organlari òziga xos tarzda tuzilgan bòlib, boshqa ichki organlarga nisbatan uchishga kòproq moslashgan. ogìz bòshligìning tòrida hiqildoq yorigì joylashgan, u hiqildoqqa ochiladi. hiqildoqni toq uzuksimon va juft chòmichsimon togàylari tutib turadi. bu ustki hiqildoq doimiy, ovoz apparati vazifasini bajarmaydi. ustki hiqildoq traxeyaga ochiladi. traxeya kòkrak bòshligìda ikkita bronxga bòlinadi. shu joyda, ya'ni traxeya bronxlarga bòlingan joyda qushlar uchun xos bòlgan pastki hiqildoq joylashadi va suyak halqalar bilan ushlab turiladi. pastki hiqildoq ovoz apparati vazifasini bajaradi. bu yerda tashqi va ichki ovoz pardalari tarang tortiladi va ovoz chiqaradi. bronxlar òpkaga kirgandan sòng shoxlanadi va bronxiolalar hosil qiladi. lekin ba'zan …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chumchuqsimonlar turkumi vakillari va ularning tarqalishi"

microsoft word - chumchuqsimonlar turi vakilllari bioekologiyasi va tarqalishi. chumchuqsimonlar turkumi vakillari va ularning tarqalishi reja: 1. qushlar sinfining umumiy ta’rifi. qushlarning kòpayishi va rivojlanishi 2.chumchuqsimonlar turi vakillari bioekologiyasi. tarqalishi. qushlar sinfining umumiy ta’rifi. qushlarning kòpayishi va rivojlanishi. qushlar tuzilishi jihatdan sudralib yuruvchilarga yaqin bòlib, ularning gavda haroratini doimiy saqlashga òtgan va uchishga moslashgan ajdodi hisoblanadi. morfologik tuzilishiga kòra qushlar oldingi oyoqlarining qanotga aylanganligi, keyingi oyoqlarida ilikning hosil bòlishi, tanasining pat bilan qoplanganligi, yuragining tòliq 4 kamerali bòlganligi, bosh skeletida yagona ensa bòrtmasi va chanoq buyragining rivojlanganligi bilan xarakterlanad...

This file contains 26 pages in DOCX format (1.3 MB). To download "chumchuqsimonlar turkumi vakillari va ularning tarqalishi", click the Telegram button on the left.

Tags: chumchuqsimonlar turkumi vakill… DOCX 26 pages Free download Telegram