iqtisodiy davr tushunchasi va uning bosqichlari

DOC 21 стр. 128,0 КБ Бесплатная загрузка

21 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 128,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 21

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 21

iqtisodiy davr tushunchasi va uning bosqichlari reja: kirish 1. iqtisodiy rivojlanish bosqichlariga bo‘lgan turlicha yondashuvlar. 2. iqtisodiy tizim va uning unsurlari. iqtisodiy tizimlarning taraqqiyot qonuniyatlari. 3. iqtisodiy tizimning iqtisodiy munosabatlar va ularning o‘zgarib borishiga ta’siri. 4. iqtisodiy munosabatlarning takomillashuvi va iqtisodiy taraqqiyot. xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish iqtisodiy tizim – bu jamiyatdagi ishlab chiqarish, taqsimlash, almashish va iste’mol jarayonlarini tashkil etuvchi, ularni tartibga soladigan va boshqaradigan institutlar va qoidalar majmui hisoblanadi. har bir mamlakat iqtisodiy tizimi o‘zining xususiyatlariga ega bo‘lib, u jamiyatning siyosiy, ijtimoiy va madaniy kontekstiga bog‘liq tarzda shakllanadi. iqtisodiy tizimning samaradorligi mamlakatning resurslardan foydalanish darajasi, ishlab chiqarish salohiyati, daromadlar taqsimoti va xalq farovonligiga bevosita ta’sir qiladi. iqtisodiy tizimlar ko‘pincha ularning asosiy xususiyatlari va boshqaruv shakliga qarab guruhlanadi: bozor iqtisodiyoti, rejalashtirilgan iqtisodiyot va aralash iqtisodiy tizimlar. bozor iqtisodiyoti erkin raqobat va talab-taklif tamoyillariga asoslanadi, rejalashtirilgan iqtisodiyotda esa davlat markazlashgan boshqaruvga ega, aralash tizimlar esa bozor va davlat mexanizmlarini uyg‘unlashtiradi. har …

2 / 21

sodiy tizimlar va rivojlanish bosqichlarini o‘rganish mamlakat iqtisodiyotining samaradorligini oshirish, strategik qarorlar qabul qilish va iqtisodiy barqarorlikni ta’minlash uchun zarur bo‘lgan asosiy bilimlarni beradi. asosiy tayanch tushunchalar: tarixiy-formatsion yondoshuv, madaniylashish (sivilizatsiya) darajasi jihatdan yondoshuv, texnika va texnologik taraqqiyot darajasi jihatidan yondoshuv, sotsial-iqtisodiy shakllar o‘zgarishi jihatidan yondoshuv, an’anaviy iqtisodiyot, iqtisodiy tizim, ma’muriy-buyruqbozlik iqtisodiyoti, bozor iqtisodiyoti tizimi, erkin raqobatga asoslangan bozor iqtisodiyoti, hozirgi zamon bozor iqtisodiyoti. iqtisodiy rivojlanish bosqichlariga bo‘lgan turlicha yondashuvlar kishilik jamiyati ishlab chiqarish munosabatlari va ishlab chiqaruvchi kuchlarning o‘zaro birligi va ziddiyati asosida taraqqiy etib borib, uning turli bosqichlariga o‘ziga xos bo‘lgan iqtisodiy tizimlar muvofiq keladi. insoniyat taraqqiyoti bosqichlari va har bir bosqichga xos bo‘lgan iqtisodiy tizimlarni o‘rganish iqtisodiy jarayonlarni, ularni o‘zgaruvchan ekanligini bilishda muhim ahamiyatga egadir. taraqqiyot bosqichlarini bilishda turli xil yondoshuvlar mavjud bo‘lib, ulardan asosiylari sifatida quyidagilarni ajratib ko‘rsatish mumkin: · tarixiy-formatsion yondoshuv; · madaniylashish (sivilizatsiya) darajasi jihatdan yondoshuv; · texnika va texnologik taraqqiyot darajasi jihatidan yondoshuv; …

3 / 21

qiy quldorlik davri (bronza asri); davomiylik muddati 12-13 asrni o‘z ichiga olgan antik davr (temir asri); 3) davomiylik muddati 7 asrni o‘z ichiga olgan erta feodal davri; 4) davomiylik muddati 4,5 asrni o‘z ichiga olgan industrlashishdan oldingi davr; 5) davomiylik muddati 2,5 asrni o‘z ichiga olgan industrial davri; 6) davomiylik muddati 1,3 asrni o‘z ichiga olgan yuqori industrlashish davri. bu qayd qilingan bosqichlardan ko‘rinib turibdiki, ushbu nazariyada turli qarashlar va yondoshuvlarni aralashtirish holatiga yo‘l qo‘yilib, jamiyat taraqqiyoti bosqichlarini ajratishning aniq bir mezoni yoki belgisi mavjud emas. jamiyat taraqqiyoti bosqichlariga texnologik yondoshuv ham ma’lum bir oqim xisoblanadi. ular jamiyat tarixiy taraqqiyoti davomida ro‘y berayotgan o‘zgarishlar ko‘lami va xarakterini yaxshiroq tushunib olish uchun ishlab chiqarishning turli texnologik usullarini tahlil etish, mashinalashgan ishlab chiqarishning vujudga kelishi va rivojlanish tarixiga murojaat qilish zarur deb hisoblaydilar. iqtisodiy rivojlanish – bu mamlakat iqtisodiyotining ishlab chiqarish salohiyati, texnologik darajasi, resurslardan foydalanish samaradorligi, ijtimoiy infratuzilma va farovonlik darajasini …

4 / 21

hni kapital, mehnat va texnologik o‘zgarishlar orqali tahlil qiladi. neoklassik yondashuvga ko‘ra, iqtisodiy o‘sish texnologik taraqqiyot va kapital jamg‘armasining oshishi bilan bog‘liq. shu asosda mamlakatlar rivojlanish bosqichlariga bo‘linadi va real yaimning o‘sish sur’atlari orqali aniqlanadi. 3. rivojlanish iqtisodiyoti yondashuvi bu yondashuv (rostow, chenery) iqtisodiy rivojlanishni tarixiy va ijtimoiy jarayon sifatida tahlil qiladi. rostowning “rivojlanishning besh bosqichi” nazariyasi mashhur bo‘lib, unda iqtisodiyotni quyidagi bosqichlarga bo‘lish taklif etiladi: · an’anaviy jamiyat · tayyorlash va boshlang‘ich investitsiyalar bosqichi · iqtisodiy o‘sish bosqichi · tez rivojlanish bosqichi · katta masshtabdagi ishlab chiqarish va barqaror rivojlanish bosqichi 4. struktural yondashuv struktural yondashuvga ko‘ra, rivojlanishning asosiy omillari ishlab chiqarish tuzilmasi, sanoat va qishloq xo‘jaligi sektorlari, iqtisodiy diversifikatsiya va bozor mexanizmlarining rivojlanishi hisoblanadi. ushbu yondashuv rivojlanish bosqichlarini ishlab chiqarish tarkibi va sektoral balans orqali aniqlaydi. 5. modern yondashuvlar so‘nggi yillarda rivojlanish nazariyalari global integratsiya, texnologik taraqqiyot, innovatsiyalar va inson kapitali asosida tahlil qilinadi. ushbu yondashuv iqtisodiy rivojlanish …

5 / 21

n bo‘lib, ular mamlakat iqtisodiyotining o‘sish sur’atlarini, resurslardan foydalanish darajasini va siyosiy strategiyalarni aniqlashda muhim ahamiyatga ega. turli yondashuvlar iqtisodiy rivojlanishni tahlil qilishda turli mezonlardan foydalanadi: ishlab chiqarish hajmi, texnologik daraja, sanoat tuzilmasi, ijtimoiy infratuzilma va institutsional tizimlar. 1. klassik maktab yondashuvi klassik iqtisodchilar (adam smit, david rikardo) rivojlanishni tabiiy iqtisodiy jarayon sifatida tushuntiradi. ular bozor mexanizmi, erkin raqobat va ishlab chiqarish kuchlarini rivojlantirish orqali iqtisodiy o‘sish yuz berishini ta’kidlashadi. shu yondashuvga ko‘ra, iqtisodiy rivojlanish bosqichlari tabiiy o‘sish jarayoni sifatida ko‘riladi va davlatning roli minimal hisoblanadi. 2. neoklassik yondashuv neoklassik iqtisodchilar (solow, swan) iqtisodiy rivojlanishni kapital, mehnat va texnologik taraqqiyot bilan bog‘laydi. ularning fikriga ko‘ra, iqtisodiy o‘sish faqat ishlab chiqarish hajmi bilan emas, balki resurslarning samarali ishlatilishi va texnologik yutuqlar bilan ham belgilanadi. shu asosda mamlakatlar rivojlanishning turli bosqichlariga bo‘linadi va real yaim o‘sish sur’atlari asosiy ko‘rsatkich sifatida qabul qilinadi. 3. rivojlanish nazariyalari yondashuvi rostowning “rivojlanishning besh bosqichi” nazariyasi iqtisodiy …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "iqtisodiy davr tushunchasi va uning bosqichlari"

iqtisodiy davr tushunchasi va uning bosqichlari reja: kirish 1. iqtisodiy rivojlanish bosqichlariga bo‘lgan turlicha yondashuvlar. 2. iqtisodiy tizim va uning unsurlari. iqtisodiy tizimlarning taraqqiyot qonuniyatlari. 3. iqtisodiy tizimning iqtisodiy munosabatlar va ularning o‘zgarib borishiga ta’siri. 4. iqtisodiy munosabatlarning takomillashuvi va iqtisodiy taraqqiyot. xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish iqtisodiy tizim – bu jamiyatdagi ishlab chiqarish, taqsimlash, almashish va iste’mol jarayonlarini tashkil etuvchi, ularni tartibga soladigan va boshqaradigan institutlar va qoidalar majmui hisoblanadi. har bir mamlakat iqtisodiy tizimi o‘zining xususiyatlariga ega bo‘lib, u jamiyatning siyosiy, ijtimoiy va madaniy kontekstiga bog‘liq tarzda shakllanadi. iqtisodiy tizimning samarado...

Этот файл содержит 21 стр. в формате DOC (128,0 КБ). Чтобы скачать "iqtisodiy davr tushunchasi va uning bosqichlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: iqtisodiy davr tushunchasi va u… DOC 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram