zahiriddin muhammad boburning “muxtasar” asari

PPTX 14 pages 1.5 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

z. m. boburning “muxtasar” asarini o‘qib o‘rganish z. m. boburning “muxtasar” asarini o‘qib o‘rganish reja: 01 03 02 04 asarning yaratilish sababi va tarixiy konteksti mazmun va tuzilishi: asarda ko‘tarilgan masalalar boburning aruzga qo‘shgan yangiligi va nazariy hissa muxtasar asarining o‘zbek she’riyatshunosligidagi ahamiyati kirish: kirish:zahiriddin muhammad bobur (1483-1530) nafaqat davlat arbobi va buyuk shoir, balki adabiyot nazariyasi sohasida ham muhim tadqiqotchi bo‘lgan. uning muxtasar nomli risolasi — turkiy (o‘zbek) she’riyatida aruz vazni nazariyasiga bag‘ishlangan birinchi yirik asarlardan biri hisoblanadi. asarda bobur arab, fors-tojik va o‘zbek adabiyotlaridagi aruz qonun-qoidalarini qiyoslab chiqadi, aruzning yangi jihatlarini aniqlaydi. bugungi taqdimotda biz muxtasar asarining yozilish sabablari, mazmuni, aruz nazariyasidagi yangiligi va uning o‘zbek adabiyotshunosligidagi ahamiyatini ko‘rib chiqamiz. taqriz men zahiriddin muhammad boburning muxtasar risolasini o‘qib, uning o‘zbek she’riyat nazariyasi tarixida o‘ta muhim ekanligini yana bir bor his qildim. arab-fors aruz tizimiga tayangan holda, bobur o‘zbek tilining fonetik xususiyatlarini inobatga olib, “rukun”, “zihof”, “bahr” kabi tushunchalarni …

2 / 14

tilishida maqsad — o‘zbek adabiyotida aruz nazariyasini yanada takomillashtirish, aruz vaznlarining yangi turlarini aniqlash va milliy she’riyatga moslashtirish. uzpedia.uz mazmun va tuzilishi: asarda ko‘tarilgan masalalar 02 muxtasar – risola bo‘lib, unda aruz vazni, rukn-furu’ (tayanch-elementlar), zihof (o‘zgarish) kabi tushunchalar tahlil qilingan. asarda 9 ta «doira» (turkum) keltirilgan, ular ichida turli bahrlar (shayʼr vazni turlari) sanalgan. bobur 21-ga yaqin bahrni, 46 ga yaqin zihof turini aniqlaganini bildiradi. shuningdek, asarda o‘zbek tili fonetik imkoniyatlari, turkiy tilga xos she’riy shakllar (masalan, tarxoniy, tuyoq va boshqalar) muhokama qilingan. -03- boburning aruzga qo‘shgan yangiligi va nazariy hissa bobur risolada aruz vaznlarining o‘zbek she’riyatiga moslashuvi masalasiga alohida e’tibor qaratadi — arab-fors aruz tizimidan farqli ravishda turkiy tilning fonetik xususiyatlari nuqtai nazaridan tahlil qiladi. misol uchun, u «xorijdur» deb hisoblagan ruknlar (mutafo’ilun, mafo’ilatun, mutaqorib) turkiy she’riyatga to‘liq xos emasligini bildiradi. boburning ishlari aruzshunoslikda “qonun-qoidalarni” sistemaga tushirishga urinish bo‘lgan: u vazn, rukn, furu’, zihof tizimidan kelib chiqib, misollar …

3 / 14

jratib chiqishga intildi, aruz vazn, zihof va rukn masalalarini milliy kontekstda tahlil qildi.bu asar orqali bobur nafaqat shoirmuhandis sifatida, balki nazariy olim sifatida ham o‘zbek adabiyotiga ulkan hissa qo‘shdi. uning aruziy qarashlari, foydalangan metodlari va tahlillari bugungi she’riyatshunoslik va adabiyotshunoslik uchun ham dolzarbdir.shunday ekan, muxtasar asari bizni — yosh adabiyot ixlosmandlarini — she’riyat san’ati, til va nazariy tafakkurga yanada chuqur kirib borishga chorlaydi. foydalanilgan adabiyotlar bobur, zahiriddin muhammad. muxtasar. – tahrir, izoh va so‘zboshi muallifi: a. irisov. – toshkent: fan nashriyoti, 1991. ibrohimov, a. bobur aruzshunos sifatida. – o‘zbekiston adabiyoti va san’ati jurnali, №4, 2020. karimov, n. mumtoz adabiyot nazariyasi va aruz tizimi. – toshkent: ma’naviyat, 2015. nazarov, b. o‘zbek adabiyotshunosligi tarixi. – toshkent: o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2004. g‘afurov, a. sharq mumtoz she’riyati va aruz tizimining rivoji. – samarqand: samdu nashriyoti, 2017. baburid.uz – zahiriddin muhammad boburning “muxtasar” asari haqida ma’lumot. – https://baburid.uz/bibliography/386 (murojaat sanasi: 2025-yil 2-noyabr). image1.png image11.png image4.png …

4 / 14

zahiriddin muhammad boburning “muxtasar” asari - Page 4

5 / 14

zahiriddin muhammad boburning “muxtasar” asari - Page 5

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zahiriddin muhammad boburning “muxtasar” asari"

z. m. boburning “muxtasar” asarini o‘qib o‘rganish z. m. boburning “muxtasar” asarini o‘qib o‘rganish reja: 01 03 02 04 asarning yaratilish sababi va tarixiy konteksti mazmun va tuzilishi: asarda ko‘tarilgan masalalar boburning aruzga qo‘shgan yangiligi va nazariy hissa muxtasar asarining o‘zbek she’riyatshunosligidagi ahamiyati kirish: kirish:zahiriddin muhammad bobur (1483-1530) nafaqat davlat arbobi va buyuk shoir, balki adabiyot nazariyasi sohasida ham muhim tadqiqotchi bo‘lgan. uning muxtasar nomli risolasi — turkiy (o‘zbek) she’riyatida aruz vazni nazariyasiga bag‘ishlangan birinchi yirik asarlardan biri hisoblanadi. asarda bobur arab, fors-tojik va o‘zbek adabiyotlaridagi aruz qonun-qoidalarini qiyoslab chiqadi, aruzning yangi jihatlarini aniqlaydi. bugungi taqdimotda biz muxtasar a...

This file contains 14 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "zahiriddin muhammad boburning “muxtasar” asari", click the Telegram button on the left.

Tags: zahiriddin muhammad boburning “… PPTX 14 pages Free download Telegram