endokrin sistemasini patofiziologiyasi

PPT 61 pages 3.3 MB Free download

61 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.3 MB

File type PPT

Pages 61

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 61

slayd 1 mavzu: «endokrin sistemasini patofiziologiyasi» reja: 1. endokrin sistemasining ahamiyati. 2. endokrin bezlarining funktsiyasini boshqarilishi. 3. gormonlar ta'siri. 4. gormonlarni fiziologik effekti. 5. gormonlar hosil bo'lishi va taqdirining bosqichlari. 6. endokrin buzilishlarning etiologiyasi. 7. endokrin buzilishlarning patogenezi. 8. endokrin bezlarining kasalliklarini belgilari. organizm faoliyatini idora etishni darajalari: metabolik, parametabolik, endokrin, nerv sistemasi orqali, immun sistemasi orqali nishon xujayra endokrinologiya – ichki sekretsiya bezlarini o'rgananadigan fan. birinchi martda “ichki sekretsiya” termini 1855 yilda frantsuz fiziologi k. bernar tomonidan kiritilgan. ingliz fiziologlari tomonidan birinchi marta “gormon” (grek. hormao – qo'zg'atuvchi, uyg'otuvchi) termini taklif etilgan. oksitotsin gormonini molekulasi tarixi: - frantsuz vrachi silvey (1614-1672y.) qonga sekret ishlab chiqaruvchi bezlar to'g'risidagi birinchi ma'lumotni bergan. - k. bernard - ichki sekretsiya tushunchasini 1855 yilda kiritgan. - beylis va starling - «gormon» terminiga grekchada «harakatga keltirish", "qo'zg'otish" deb nom berishgan. endokrin tizim endokrin tizim – gormonlar hosil qiluvchi anatomik, gistologik va tsitologik differentsiatsiya qilingan strukturalarni …

2 / 61

osqichi gormon hosil qiluvchi organ va xujayralari endokrin bezlari organ va to'qimalarni endokrin xujayralari buyrak usti bezi qalqonsimon bezi qalqonsimon oldi bezi oshqozon osti bezi ois buyrak tuxumchalar tuxumdon o'pka yurak timus yog' to'qimasi ois-oshqozon-ichak sistemasi gipotalamus gipofiz epifiz a. endokrin boshqarilish tomir xujayradan tashqari signal endokrin bezlardan qonga gormonni sekretsiya qilish distant nishon xujayralari gumoral boshqarilishning asosiy mexanizmi b. parakrin boshqarilish sekretsiyalovchi xujayralar nishon-xujayralar gumoral boshqarilishning asosiy mexanizmi gumoral boshqarilishning asosiy mexanizmi v. autokrin boshqarilish gormonlar kimiyoviy tuzilishi bo'yicha: steroid gormonlar: buyrak usti va jinsiy bezlar gormonlari. polipeptid va oqsilli gormonlar: aktg, stg, fsg, insulin, - tirozin aminokislotasini maxsulotlari: kalar, tiroksin. endokrin bezlarining funktsiyasini boshqarilishi endokrin bezlarining faoliyatini idora etilishning asosiy mexanizmi m. zavadovskiy (1946) topgan teskari bog'lanish yoki musbat-manfiy bog'lanuv qonuniyatidir. bunga binoan endokrin bezlarining mahsulotlari ushbu bezning faoliyatiga, sur'atiga ta'sir etadi. hosil bo'layotgan mahsulotning miqdorining ortib chegaradan chiqib ketishi faoliyatning sekinlashib to'xtashishga ("manfiy komponent") olib keladi va …

3 / 61

: mas. lats (long acting thyroid stimulator) qalqonsimon bezga nisbatan autoantitana. uning ta'sirida tireoid gormon ishlab chiqarilishi ko'payadi. gormonlar ta'siri retseptorlari xujayra mem-branalari ustida joylashgan gormonlar ta'siri uchun xujayra ichida vositachi moddalar: tsamf, tsgmf, pg, sa2+ va boshqalar bo'ladi. gormonlar ta'siri xujayra ichida joylashgan retseptorlar membranalar orqali oson o'tadigan gormonlar uchundir: steroidlar, tireoid gormonlar ---- ular xujayra ichidagi kiritmalarga to'g'ridan-to'g'ri ta'sir qiladi. ular ko'pincha: morfogenetik, genomga va ular orqali modda almashinuviga ta'sir qi-ladi. gormonlarni fiziologik effekti - kinetik effekt - ya'ni ayrim jarayonlarni ishga tushiradi, - morfogenetik yoki shakl hosil qilish ta'siri (o'sish), - metabolik ta'siri (modda almashinuv bosqichlariga ta'siri). - korrigirlash ta'siri - jarayonlari intensivligini boshqarish. gormonlarning ta'sirlarini effektlari: 1. xujayra qobiqlarini o'tkazuvchanligini o'zgarishi. 2. adenilattsiklaza sistemasiga ta'sir qilish. 3. enzimlar aktivligiga to'g'ridan-to'g'ri ta'sir qiladi. 4. ribosomalarda oqsil sintezini stimullaydi. masalan: stg. 5. xujayra yadrosi darajasida gormonlar fermentlar sintezini induktsiya qiladi. masalan, steroid gormonlar rnk sintezini induktsiya qiladi. gormonlar …

4 / 61

ladi: 1. gipo-, giper- va disgormo-nal holatlar. 2. gormonlarning nisbiy etish-movchigi yoki ortiqchaligi. 3. gormonlarning absolyut etish-movchiligi yoki ortiqcha bo'lishi. endokrin buzilishlari irsiy nuqsonlar fermentopatiya perfuziya buzilishlari yallig'lanish infektsiyalar autoimmun buzilishlar o'smalar yosh patologiyasi retseptor apparat patologiyasi kriptogen ideopatik endokrin bezlar giperstimulyatsiyasi. endokrin bezlar giperplaziyasi. bezni gormonal hosil qilish o'smalari. ektopik o'smalar. bronxogen o'smalar: hosil qiluvchi adg, aktg endokrin buzilishlarning etiologiyasi 1. irsiy nuqsonlar. 2. alimentar omillar. 3. infektsion agentlar. 4. o'smalar. 5. gormonal dori vositalarni yuborish natijasida. endokrin buzilishlarning patogenezi 1. markaziy boshqaruv mexanizmlarini buzilishi. 2. endokrin bezlarini o'zini shikast-lanishi. 3. periferiyada boshqaruv mexanizmlarini buzilishi: - gormonlarni oqsillar bilan mustahkam bog' hosil qilishi, - gormonlar parchalanishini kuchayishi, - gormonlarni xujayra nishonlari bilan bog'lanishini buzilishi. endokrin buzilishlarning patogenezi masalan.: androgenlarni tsitoretseptorlari bo'lmasa testikulyar feminizm. aayollardagi soch follikulalari retseptorlarini endogen androgenlarga sezuvchanligi ortishidan - idiopatik girsutizm. - gormonlar o'rtasidagi o'zaro munosabatni buzilishi, - gormonlar metobolizmini buzilishi (jigar va yurak tomir kasalligi), …

5 / 61

shi. bolalik chog'ida gipofizar gigantlik deb nomla-nuvchi holat yuzaga keladi. - gigantizimda tishlarning toji o'lchami o'zgar-maydi, biroq tishlarning ildizini hosil bo'lishi tezlashadi. - tishlar cho'qqisining gipertsementozi kuzatiladi, - doimiy tishlarning kurtagi rivojlanishi tezlashadi, - tish yoyining o'lchami kattalashadi va muddatdan avval chiqadi. - yuz suyaklarining o'sishi kuzatiladi, ayniqsa 12 yoshga kelib, pastki jag' suyagining kortikal plastinkasi qalinlashadi va mushaklar va tog'ay birikuvchi zonalarning periostal ossifikatsiyasi kuchayadi. gipofizar gigantlik va pakanalikka misollar akromegaliya katta bosh, oldinga bo'rtib chiqqan burun, iyak va lablar. akromegaliya etuk yoshda somatotropinning ishlab chiqarilishi kuchayishi bilan akromegaliya nomli kasallik vujudga keladi. xususiyatlari: - skeletning noproportsional o'zgarishi: peri-ostal o'sish bilan bog'liq bo'lgan bosh, panja va boshqa suyaklarning kattalashuvi kuzatiladi. - yuz suyaklari notekis o'sadi, ayniqsa pastki jag'ning kattalashishi massivlashadi va oldinga bo'rtadi. - tishlarning ildizlari o'lchami pastki jag' tanasi bilan taqqoslanganda juda qisqa bo'lib qoladi. - jag'larning notekis kattalashuvi tishlarning orasidagi masofani kattalashuviga, bu esa o'z navbatida patalogik …

Want to read more?

Download all 61 pages for free via Telegram.

Download full file

About "endokrin sistemasini patofiziologiyasi"

slayd 1 mavzu: «endokrin sistemasini patofiziologiyasi» reja: 1. endokrin sistemasining ahamiyati. 2. endokrin bezlarining funktsiyasini boshqarilishi. 3. gormonlar ta'siri. 4. gormonlarni fiziologik effekti. 5. gormonlar hosil bo'lishi va taqdirining bosqichlari. 6. endokrin buzilishlarning etiologiyasi. 7. endokrin buzilishlarning patogenezi. 8. endokrin bezlarining kasalliklarini belgilari. organizm faoliyatini idora etishni darajalari: metabolik, parametabolik, endokrin, nerv sistemasi orqali, immun sistemasi orqali nishon xujayra endokrinologiya – ichki sekretsiya bezlarini o'rgananadigan fan. birinchi martda “ichki sekretsiya” termini 1855 yilda frantsuz fiziologi k. bernar tomonidan kiritilgan. ingliz fiziologlari tomonidan birinchi marta “gormon” (grek. hormao – qo'zg'atuvchi, uyg'...

This file contains 61 pages in PPT format (3.3 MB). To download "endokrin sistemasini patofiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: endokrin sistemasini patofiziol… PPT 61 pages Free download Telegram