ishchi kuchi bozori va ishsizlik 9-sinf

PPT 2.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1644948834.ppt slide 1 9-sinf iqtisodiy bilim asoslari darsligi asosida 24-mavzu: * faollashtiruvchi savol va topshiriqlar bu kasb egalari oylik ish haqi miqdorini taxminan belgilang va ularni kamayish tartibida joylashtirib chiqing. nima sababdan bu kasb egalarining oylik maoshlari miqdori turlicha? sizningcha, oylik maoshlar miqdoriga nimalar ta’sir ko‘rsatadi? siz ishsiz deganda qanday odamni tasavvur qilasiz? inson mehnati, uning ishchi kuchi tovar hisoblanib, ishchi kuchi bozorida sotiladi va sotib olinadi. bozorda ishchi kuchi mehnatga layoqatli aholi tomonidan sotiladi. ishchi kuchi unga muhtoj bo‘lgan korxonalar tomonidan sotib olinadi. demak, ishchi kuchiga talab — ish beruvchi korxonalar, ya’ni ishlab chiqaruvchilar tomonidan, uning taklifi esa, ishga layoqatli aholi tomonidan shakllantiriladi. kishilarning ishchi kuchidan foydalanmaslik bu jamiyat uchun boy berilgan imkoniyatdir. ishchi kuchi taklifi — ma’lum vaqt davomida muayyan narxlarda qancha ishchi o‘z ishchi kuchini sotishga rozi ekanligini anglatadi. ishchi kuchiga bo‘lgan talab — ma’lum vaqt davomida muayyan narxlarda qancha ishchining ishchi kuchi korxonalar tomonidan sotib olinishini …

. boshqa tovarlar kabi, ishchi kuchining bozor narxi unga bo‘lgan talab va taklifdan kelib chiqib aniqlanadi. ishchi kuchiga bo‘lgan talabning taklif miqdoriga teng bo‘lgandagi narxi uning bozor narxini belgilaydi. 24.1- chizmada tasvirlangan ishchi kuchining narxi 850 000 so‘mni, bunday oylik ish haqiga rozi bo‘lgan ishchilar soni 3 000 kishini tashkil qiladi. nima sababdan to‘qimachilik kombina tining menejeri oddiy ishchiga nisbatan ko‘p maosh olishini asoslashga urinib ko‘raylik. ishchi va xizmatchilar maoshining ko‘p yoki kam bo‘lishi quyidagi omillarga bog‘liq bo‘ladi: 1. ish kishidan qanchalik ko‘p maxsus bilim, malaka va tayyorgarlikni talab qilsa, u shunchalik qimmat turadi. haqiqatan, katta o‘quv va malaka talab qilmaydigan, oddiy ishlarni bajara oladigan ishchilar juda ko‘p. maxsus bilim va alohida boshqarish qobiliyatiga ega bo‘lgan tajribali menejerlar esa kam. shu bois, oddiy ishchilar ishchi kuchining taklifi — s2, menejer xodimlar ishchi kuchi taklifi — s1 dan ko‘p bo‘ladi. bu holatda, menejerlar ish haqi — p1, oddiy ishchilar ish haqi …

o‘shab, ikkinchi ishga kirishlari lozim bo ‘lib qoladi. toki ular boshqa soha bo‘yicha tovar ishlab chiqarish malakasini egallab, unga moslashib olgunlariga qadar, ya’ni ishchi kuchining taklifi yangi talabga moslashguncha, mehnat bozorida muvozanat buziladi. kishilar ishlashni xohlasalar-da, o‘zlariga yarasha ishni topa olmay qolishadi. natijada ishsizlar paydo bo‘ladi. ishsizlik kelib chiqish sabablariga qarab quyidagi turlarga bo‘linadi: 1. friksion ishsizlik. bu ishsizlik kishilarning bir ishdan bo‘shab, ikkinchi ishga joylashishi oralig‘ida yuzaga keladi. shuningdek, bunday ishsizlik yoshlarning balog‘at yoshiga yetib yoki o‘quv yurtlarini bitirib, birinchi marta ish qidirayotgan paytida ham kelib chiqishi mumkin. 2. mavsumiy ishsizlik. mavsumiy ishlarning tugashi natijasida kelib chiquvchi ishsizlik mavsumiy ishsizlik deb ataladi. masalan, qish oylarida qishloq xo‘jalik ishlari to‘xtab, qishloqlarda ko‘pchilik ishsiz qoladi. 3. tarkibiy ishsizlik. bu ishsizlik mamlakat iqtisodiyotidagi tarkibiy o‘zgarishlar natijasida kelib chiqadi. mamlakat iqtisodiyotidagi eski sohalar qisqarib, o‘rniga yangi sohala rning paydo bo ‘lishi, yangi iqtisodiy hududlarning vujudga kelishi, ishlab chiqarishda yangi texnologiyalarning qo‘llanishi, yangi kasb …

shda goh o‘sib, goh pasayib turadi. davriy ishsizlik jamiyat uchun juda og‘ir kechadi. davriy ishsizlikning uzoq vaqt davom etishi butun iqtisodiyotni izdan chiqarishi, oqibatlari esa butun jamiyatni larzaga solishi mumkin. ishsizlik mamlakatda ishga layoqatli, belgilangan maoshga ishlashni xohlovchi va ish qidirib yurgan fuqarolarning borligi bilan ifodalanadi mehnatga layoqatli aholi deganda 16 yoshdan katta (respublikamizda 16 yoshdan boshlab mehnat qilishga qonun bo‘yicha ruxsat etilgan) va mehnat qilishga qodir kishilar tushuniladi. mamlakatning barcha mehna tga layoqa tli aholisi uning ishchi kuchi resurslarini tashkil qiladi. mamlakatning mehnatga layoqatli aholisi safidan o‘z xohishi bilan ishlamayotgan va ish qidirmayotganlar, uy bekalari kabilar chiqarib tashlansa, mamlakatning ishchi kuchi hosil bo‘ladi. shunday qilib, mamlakatning ishchi kuchi — ish bilan band va ish bilan band bo‘lmaganlardan tashkil topadi. mamlakatdagi ishsizlik darajasi ishsizlar sonining mamlakat ishchi kuchining umumiy soniga nisbatan foiz miqdori bilan o‘lchanadi.

ishchi kuchi bozori va ishsizlik 9-sinf - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ishchi kuchi bozori va ishsizlik 9-sinf"

1644948834.ppt slide 1 9-sinf iqtisodiy bilim asoslari darsligi asosida 24-mavzu: * faollashtiruvchi savol va topshiriqlar bu kasb egalari oylik ish haqi miqdorini taxminan belgilang va ularni kamayish tartibida joylashtirib chiqing. nima sababdan bu kasb egalarining oylik maoshlari miqdori turlicha? sizningcha, oylik maoshlar miqdoriga nimalar ta’sir ko‘rsatadi? siz ishsiz deganda qanday odamni tasavvur qilasiz? inson mehnati, uning ishchi kuchi tovar hisoblanib, ishchi kuchi bozorida sotiladi va sotib olinadi. bozorda ishchi kuchi mehnatga layoqatli aholi tomonidan sotiladi. ishchi kuchi unga muhtoj bo‘lgan korxonalar tomonidan sotib olinadi. demak, ishchi kuchiga talab — ish beruvchi korxonalar, ya’ni ishlab chiqaruvchilar tomonidan, uning taklifi esa, ishga layoqatli aholi tomonidan sh...

PPT format, 2.1 MB. To download "ishchi kuchi bozori va ishsizlik 9-sinf", click the Telegram button on the left.

Tags: ishchi kuchi bozori va ishsizli… PPT Free download Telegram