mikroorganizmlarni doimiy bo‘lmagan struktura elementlari

DOCX 4 pages 139.8 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 139.8 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

mashg‘ulot № 3 mikroorganizmlarni doimiy bo‘lmagan struktura elementlari: spora, kapsula, xivchinlar, kiritmalar va boshq. mashg‘ulot : 1. mikroorganizmlarni doimiy bo‘lmagan struktura elementlari: spora, kapsula. 2. mikroorganizmlarni doimiy bo‘lmagan struktura elementlari: xivchinlar, kiritmalar va boshq. bakteriyalarni sporasi. ba’zi bir bakteriyalar (clostridium, bacillus) noqulay sharoitga tushib qolganda endospora hosil qiladi. spora bakteriyalarni o‘ziga xos bo‘lgan tinch turuvchi shakli hisoblanadi va ularning metabolitik aktivligi o‘ta past bo‘ladi, lekin ular tashqi muhit omillariga (quritishga, yuqori temperaturaga, kimyoviy moddalarga) o‘ta chidamli bo‘ladi. tashqi muhitda bir necha o‘n yillar saqlanishi mumkin. sporani tashqi omillarga bunchalik chidamli bo‘lishini, ular tarkibidagi dipikolin kislotasi va kalsiy tuzlari ta’minlaydi. bundan tashqari spora tarkibida erkin suv molekulalari uchramaydi, suv faqat bog‘langan ko‘rinishda bo‘ladi. spora yaxshi sharoitga tushsa, undan yana vegetativ shakli hosil bo‘ladi. bakteriyalarda spora ko‘payish xususiyati emas, u turni tabiatda saqlanishini ta’minlaydi. bakteriyalarni sporasini aniqlash amaliyotda diagnostik ahamiyatga ega. noma’lum kulturalarning morfologik va tinktorial belgilari asosida aniqlash.(dalolatnoma shakli) № hujayra …

2 / 4

nday tuzilmalar struktura tuzilishini o‘ziga xos xususiyati bo‘yicha kapsula deb nomlana boshlangan. bularning hammasi biosintez oqibatida hujayra. agar tuzilmalarning qalinligi 0,2 mkm kam bo‘lsa, ularni faqat elektron mikroskopda ko‘rish mumkin. shuning uchun bunday tuzilmalarni mikrokapsula deb ataladi. tuzilmalarni o‘lchami 0,2 mkm katta bo‘lsa yorug‘lik mikroskopida ko‘rish mumkin va makrokapsula deyiladi. bakteriya hujayrasini o‘rab turgan tuzilmasini tarkibi amorf va strukturasiz bo‘lsa, bunday tuzilmalarni shilliq qavat deb yuritiladi. bakteriyalar kapsulasining tarkibi hujayra devorini komponentlariga o‘xshab ketadi, lekin kimyoviy strukturasi jihatdan ulardan farqlanadi. ko‘pchilik bakteriyalarni kapsulasini kimyoviy tarkibi gomo- yoki geteropolimer polisaxarid hisoblanadi, lekin ba’zi bir bakteriyalar kapsulasi ( bacillus) polipeptidlardan tarkib topgan. hamma bakteriyalarda ham kapsula uchramaydi. kapsula bakteriyalarni tur belgisi xisoblanadi. kapsulasi bor bakteriyalar boshqa bakteriyalarga nisbatan, yashash sharoitlarida afzalliklarga ega bo‘ladi. ko‘pchilik patogen bakteriyalar kapsula hosil qiladi, bu ularning virulentlik belgisi xisoblanadi. bakteriyalarni kapsulasi ularni mexanik jarohatlanishdan, qurib qolishdan saqlaydi va bakteriya uchun qo‘shimcha osmotik barer, faglarning kirishi uchun to‘siq, …

3 / 4

davomida fuksinning suvli eritmasi tomiziladi. 3. suv bilan yuviladi, havoda quritiladi va mikroskop (immersion sistemada) ostida ko‘riladi. bunda kapsulali bakteriyalar tush bilan bo‘yalmaydi va qora fonda ularning kapsulali tanalari chegaralanib qoladi, fuksin bilan bo‘yalganda ularni tanasi qizil rangga bo‘yaladi, bo‘yalmagan kapsulalar esa qorapushti rang ostida ajralib turadi. bakteriyalarni harakatchanligi, xivchinlari. bakteryalarni harakatlari bir necha ko‘rinishda bo‘lishi mumkin; suzib yuruvchi, sirg‘anuvchi, sudraluvchi, o‘rmalovchi. bakteriyalarni harakati xivchinlari hisobiga ro‘y beradi. bakteriyalarni xivchinlari ingichka, uzun oqsil ipchalari bo‘lib, diametri 12-30 nm, uzunligi esa 6-9 dan 80 nm gacha bo‘lishi mumkin. xivchin tarkibida flagellin oqsili bo‘lib, u qisqarish xususiyatiga ega. xivchinlar bakteriya tanasida joylashuviga qarab 4 guruhga bo‘linadi (rasm 15). monotrixlar- bitta xivchini polyar joylashgan (v. cholerae). lofotrixlar- bir tutam xivchinlari bitta uchida joylashgan (pstudomonas methanica). amfitrixlar- tutam xivchinlari har ikki uchida joylashgan (spirillum volutans). peritrixlar- xivchinlari tanasini hamma joyida joylashadi. (e. soli, salmonella typhi). bakteriyalarni harakatchanligini o‘rganish. “osilgan” tomchi tayyorlash usuli. preparat bakteriya …

4 / 4

ynasi ustiga bir tomchi tekshiriladigan material yoki bakteriya suspenziyasi tomiziladi va ustidan yopqich oyna yopiladi. tomchi katta bo‘lmasligi va yopqich oynaning chetlaridan chiqmasligi kerak, preparat mikroskop ostida ko‘riladi. m i k r o b n i (v i t a l) t i r i k h o l d a b o‘ ya sh. mikroblar suspenziyasi bir tomchi 0,001 % li metilen ko‘ki yoki neytral qizil eritmaga qo‘shiladi. ulardan «osilgan» yoki «ezilgan» tomchi tayyorlanadi va mikroskop ostida ko‘riladi. mikroskopiyadan so‘ng ular dezinfeksiya qiluvchi moddalar eritmasiga solinadi. bakteriyalarni harakatchanligi bakteriologik amaliyotda yarim suyuq agarlarga tekshirilayotgan mikrob kulturasini sanchib ekish orqali ham aniqlash mumkin. sanchib ekilganda, harakatchan bakteriyalar muhitda tarqalib yaqqol ko‘rinib turadi, harakatsiz bakteriyalar esa, yarim suyuq muhitda sanchuv bo‘ylab o‘sadi. bakteriyalarni kiritmalari, volyutin donachalari. prokariotlarning sitoplazmasida turli kiritmalar uchraydi. bu kiritmalar hujayrani metabolizmi natijasida chiqarilmay, yig‘ilib qolgan metabolitlari, yoki bakteriyalar uchun oziq ovqat zahirasi bo‘lishi mumkin. bakteriyalarni kiritmalari bo‘lishi …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikroorganizmlarni doimiy bo‘lmagan struktura elementlari"

mashg‘ulot № 3 mikroorganizmlarni doimiy bo‘lmagan struktura elementlari: spora, kapsula, xivchinlar, kiritmalar va boshq. mashg‘ulot : 1. mikroorganizmlarni doimiy bo‘lmagan struktura elementlari: spora, kapsula. 2. mikroorganizmlarni doimiy bo‘lmagan struktura elementlari: xivchinlar, kiritmalar va boshq. bakteriyalarni sporasi. ba’zi bir bakteriyalar (clostridium, bacillus) noqulay sharoitga tushib qolganda endospora hosil qiladi. spora bakteriyalarni o‘ziga xos bo‘lgan tinch turuvchi shakli hisoblanadi va ularning metabolitik aktivligi o‘ta past bo‘ladi, lekin ular tashqi muhit omillariga (quritishga, yuqori temperaturaga, kimyoviy moddalarga) o‘ta chidamli bo‘ladi. tashqi muhitda bir necha o‘n yillar saqlanishi mumkin. sporani tashqi omillarga bunchalik chidamli bo‘lishini, ular tarki...

This file contains 4 pages in DOCX format (139.8 KB). To download "mikroorganizmlarni doimiy bo‘lmagan struktura elementlari", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroorganizmlarni doimiy bo‘lm… DOCX 4 pages Free download Telegram

mikroorganizmlarni doimiy bo‘lmagan struktura elementlari

Page preview (4 pages)

Want to read more?

About "mikroorganizmlarni doimiy bo‘lmagan struktura elementlari"

Similar files