pragmatik mazmunni shakllantiruvchi hodisalar

DOCX 7 pages 19.3 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 19.3 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

pragmatik mazmunni shakllantiruvchi hodisalar pragmatika tilshunoslikda kontekstga bog‘liq ma’nolarni o‘rganadigan fan sifatida e’tirof etilgan (leech, 1983). pragmatik mazmun – bu so‘z va gapning yuzaki ma’nosidan tashqari, u gaplashuvchining niyati, tinglovchining bilim darajasi va ijtimoiy hamda madaniy kontekstga bog‘liq shakllangan ma’nodir. tilshunos olim grice (1975)[footnoteref:0] gapning yuzaki ma’nosi va haqiqiy niyati o‘rtasidagi farqni aniqlash orqali konversatsion implikat tushunchasini ilgari surgan. unga ko‘ra, so‘zlashuvchining niyati tinglovchi tomonidan aniqlanadigan yashirin ma’no orqali ifodalanadi. masalan, “havo sovuq” degan gap xonada aytilsa, haqiqiy niyat – derazani yopishni so‘rash bo‘lishi mumkin. [0: grice, h. p. (1975). logic and conversation. in cole, p., & morgan, j. l. (eds.), syntax and semantics, vol. 3. new york: academic press.] sitativ kontekst ham pragmatik mazmunni shakllantirishda muhim ahamiyatga ega. levinson (1983) ta’kidlaganidek, gapning joyi, vaziyati va atrof-muhit so‘zlarning ma’nosini o‘zgartiradi. misol uchun, “bu yer issiq ekan” degan ibora xona ichida aytilsa, u boshqa ma’noni ifodalaydi, tashqarida esa u boshqacha qabul …

2 / 7

ta’kidlagan. [2: austin, j. l. (1962). how to do things with words. oxford: oxford university press] diskurs strukturasining rolini brown va yule (1983) tadqiq qilganlar. matnning tuzilishi, mavzu o‘zgarishi va xulosa tuzilishi pragmatik mazmunni shakllantiradi. masalan, maqola yoki suhbatning kirish, rivojlanish va xulosa qismlari tinglovchi uchun gap mazmunini yanada tushunarli qiladi. kognitiv faktlar ham pragmatik mazmundagi muhim omillardan biridir. tinglovchining oldindan bilganlari, bilim darajasi va tajribasi so‘zning ma’nosini shakllantiradi (sperber & wilson, 1986).[footnoteref:3] agar tinglovchi mavzudan xabardor bo‘lmasa, gapning ma’nosi noto‘g‘ri tushunilishi mumkin. [3: sperber, d., & wilson, d. (1986). relevance: communication and cognition. oxford: blackwell.] lingvistik ifodalar, ya’ni so‘z tanlovi va sintaktik struktura ham pragmatik mazmunni belgilaydi (leech, 1983). masalan, “sizdan so‘rayman” va “iltimos, aytib bering” iboralari turli darajadagi rasmiylikni bildiradi va tinglovchiga qarashli tarzda tushuniladi. hodisalar va voqealar bilan bog‘liqlik ham pragmatik mazmunni shakllantiradi. levinson (1983) gap mazmuni atrofdagi voqea va holatlarga bog‘liq bo‘lishini ko‘rsatadi. yangiliklar kontekstida “u …

3 / 7

and german. berlin: mouton de gruyter.] pragmatika nazariyasi, grice, leech, austin, levinson va boshqa olimlar tomonidan tadqiq qilinib, zamonaviy tilshunoslikda so‘z va gapning ma’nosi, ijtimoiy muloqot va madaniyat bilan bog‘liq holda o‘rganilmoqda. bu soha nafaqat lingvistik, balki psixologik va sotsiologik tadqiqotlarda ham qo‘llaniladi. shu bilan, pragmatik mazmunni o‘rganish tilni samarali ishlatish va tushunish uchun muhim ilmiy asos yaratadi. 2. 10 ta savol 1. pragmatika fanining asosiy vazifasi nima? 2. konversatsion kontekst pragmatik mazmunni qanday shakllantiradi? 3. sitativ kontekstning pragmatik mazmundagi roli qanday? 4. ijtimoiy kontekst nimani ifodalaydi? 5. gaplashuvchining niyati va maqsadi pragmatik mazmunni nima bilan bog‘laydi? 6. konversatsion implikat tushunchasi nimani bildiradi? 7. diskurs strukturasining pragmatik mazmundagi ahamiyati nimada? 8. tinglovchining kognitiv bilimlari gap mazmuniga qanday ta’sir qiladi? 9. lingvistik ifodalar pragmatik mazmunni qanday belgilaydi 10. madaniy kontekst pragmatik mazmunni shakllantirishda qanday rol o‘ynaydi? 3. 10 ta test savol 1.pragmatika fanining asosiy obyekti nima? a) so‘zlarning leksik ma’nosi b) …

4 / 7

ishi pragmatik mazmunni qanday shakllantiradi? a) kognitiv faktlar b) diskurs strukturas c) sitativ kontekst d) niyat va maqsad 7.tinglovchining bilim darajasi gap mazmuniga qanday ta’sir qiladi? a) lingvistik ifodalar bilan b) kognitiv faktlar orqali c) sitativ kontekst orqali d) madaniy kontekst orqali 8.“iltimos, aytib bering” va “sizdan so‘rayman” gaplarining farqi nimada? a) kognitiv farq b) ijtimoiy kontekst c) lingvistik ifodalar d) hodisalar bilan bog‘liqlik 9.yangiliklar kontekstida “u ketdi” gapining ma’nosi nimaga bog‘liq? a) sitativ kontekst b) hodisalar bilan bog‘liqlik c) diskurs strukturas d) konversatsion implikat 10.turli madaniyatlarda tabrik va iltimos shakllari qaysi hodisaga bog‘liq? a) kognitiv faktlar b) madaniy kontekst c) lingvistik ifodalar d) niyat va maqsad 4. 10 ta mashq 1) konversatsion kontekstni aniqlang: “siz kecha kinoga bordingizmi?” degan savolga 3 xil javob yozing. 2) sitativ kontekstni tushuntirib bering va misol keltiring. 3) ijtimoiy kontekstni tahlil qiling: do‘st bilan va rahbar bilan aytilgan “rahmat” so‘zini solishtiring. 4) konversatsion implikatni …

5 / 7

lashuvdagi maqsadi 5. konversatsion implikat e. gapning yuzaki va haqiqiy ma’nosi 6. diskurs strukturas f. matn yoki suhbat tuzilishi, mavzu o‘zgarishi 7. kognitiv faktlar g. tinglovchining bilim darajasi va tajribasi 8. lingvistik ifodalar h. so‘z tanlovi va sintaktik struktura 9. hodisalar bilan bog‘liqlik i. gap mazmunining atrofdagi voqea bilan bog‘liqligi 10. madaniy kontekst j. madaniyat va urf-odatlar ta’siri javoblar: 1-a, 2-b, 3-c, 4-d, 5-e, 6-f, 7-g, 8-h, 9-i, 10-j 6. 10 ta glossary (lug‘at) 1. pragmatika – tilning kontekstga bog‘liq ishlatilishini o‘rganadigan fan. 2. pragmatik mazmun – so‘z va gapning kontekst asosida shakllangan ma’nosi. 3. konversatsion kontekst – gaplashuvdagi shaxslar va ularning niyatlari. 4. sitativ kontekst – gaplashuv sodir bo‘lgan joy va vaziyat. 5. ijtimoiy kontekst – ijtimoiy rol va normalar pragmatik ta’siri. 6. niyat – so‘zlashuvchining gaplashuvdagi maqsadi. 7. konversatsion implikat – gapning yuzaki ma’nosi va haqiqiy niyati orasidagi farq. 8. diskurs strukturas – matn yoki gaplashuv tuzilishi va …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pragmatik mazmunni shakllantiruvchi hodisalar"

pragmatik mazmunni shakllantiruvchi hodisalar pragmatika tilshunoslikda kontekstga bog‘liq ma’nolarni o‘rganadigan fan sifatida e’tirof etilgan (leech, 1983). pragmatik mazmun – bu so‘z va gapning yuzaki ma’nosidan tashqari, u gaplashuvchining niyati, tinglovchining bilim darajasi va ijtimoiy hamda madaniy kontekstga bog‘liq shakllangan ma’nodir. tilshunos olim grice (1975)[footnoteref:0] gapning yuzaki ma’nosi va haqiqiy niyati o‘rtasidagi farqni aniqlash orqali konversatsion implikat tushunchasini ilgari surgan. unga ko‘ra, so‘zlashuvchining niyati tinglovchi tomonidan aniqlanadigan yashirin ma’no orqali ifodalanadi. masalan, “havo sovuq” degan gap xonada aytilsa, haqiqiy niyat – derazani yopishni so‘rash bo‘lishi mumkin. [0: grice, h. p. (1975). logic and conversation. in cole, p., & mo...

This file contains 7 pages in DOCX format (19.3 KB). To download "pragmatik mazmunni shakllantiruvchi hodisalar", click the Telegram button on the left.

Tags: pragmatik mazmunni shakllantiru… DOCX 7 pages Free download Telegram