jamiyatfalsafasivainsonfalsafasi

PPTX 25 pages 1.6 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 25
yoshlardagi ishsizlik muammosi mavzu: jamiyat falsafasi va inson falsafasi. reja: 1. jamiyatga ilmiy-falsafiy yondashuvning asosiy tomonlari. 2. jamiyat taraqqiyotida uzluksizlik va uzluklilik. 3. insoniyat istiqboli va global muammolari. olamning moddiy birligi tamoyiliga ko‘ra jamiyat borliqning, ob’ektiv reallikning ko‘rinishlaridan biri, uning kichik tizimidir. jamiyat hayoti va rivojlanishining eng umumiy qonunlari to‘g‘risidagi falsafiy fan sohasi ijtimoiy falsafadir. falsafa fanida jamiyatni anglashning asosiy tamoyillari quyidagilar: jamiyat moddiy olamning, xususan tabiatning o‘ziga xos bir qismi, tabiat va uning qonunlari ijtimoiy hayotning mavjudligini ta’min etadi, ya’ni tabiat – jamiyat hayotining zarur sharti, deb o‘rganiladi; jamiyat – bir butun, yaxlit ijtimoiy organizm, yaxlit tizim sifatida tahlil qilinadi; jamiyat – uni tashkil etuvchi kishilar faoliyatining majmuidir, jamiyat hayotining barcha tomonlari va ularning rivojlanishi kishilar o‘rtasidagi munosabatlar bilan taqozolangandir. shunga ko‘ra ijtimoiy hayotning mohiyatini kishilar amaliy faoliyatining tahlili asosida bilish mumkin. jamiyat to‘g‘risidagi sotsiologik fikr tarixida unga turlicha ta’riflar berilgan. bu tushunchani quyidagicha ta’riflash mumkin: jamiyat – murakkab …
2 / 25
ertal)dagi instinktlar o‘rnini axloq normalari egallab bordi. natijada dunyoning turli mintaqalarida vujudga kelgan odamlar jamoasida ruxsat va ta’qiq tizimi shakllandi. ibtidoiy jamiyat odamlari mifologik dunyoqarash asosida shakllangan. dastlab ular sehrli kuchlar borligiga ishonganlar, ulardan najot tilab yashash tarziga o‘tganlar. diniy dunyoqarashning shakllanishi tufayli ruxsat va ta’qiqlar o‘rniga savob va gunoh haqidagi tushunchalar tarkib topdi; odamzotning keyingi uch ming yillik ma’naviy madaniyati ana shu qarashlar doirasida takomillashib bordi. davlatning demokratik shakllari yuzaga kelgach, jamiyat ma’naviyati qonun ustivorligi ruhida shakllanib bordi. turli tarixiy davrlarda mifologik, diniy, ilmiy va falsafiy qarashlar jamiyatning kelib chiqishi va rivojlanishi to‘g‘risida muayyan bilim, tasavvurlar hosil qilishga imkon bergan. davlat va jamiyat, ijtimoiy munosabatlar haqidagi dastlabki tasavvurlar qadimgi bobil, misr, hindiston, markaziy osiyoda vujudga kela boshlagan. zardushtiylik dinining muqaddas kitobi «avesto»da, qadimgi hind eposlari bo‘lmish «mahabhorat», «ramayana», «kalila va dimna»da jamiyat, inson, ijtimoiy muammolar o‘z ifodasini topgan. jamiyat muammosi qadimgi yunon faylasuflari qarashlarida markaziy o‘rin tutadi. platon va …
3 / 25
anlar. ularning ilg‘or qarashlari ko‘p asrlar davomida ijtimoiy munosabatlarni takomillashtirish, komil inson shaxsini shakllantirishda muhim ahamiyatga ega bo‘ldi va hozirgacha o‘z ahamiyatini saqlab kelmoqda. abu nasr forobiy asarlarida jamiyat muammosi falsafiy tahlil qilingan. u platon va aristotel asarlariga tayanib, jamiyatning kelib chiqishi asosida tabiiy ehtiyojlarni qondirish yotadi, degan nazariyani ilgari surgan. tabiiy ehtiyoj kishilarni birlashishga, jamoa uyushuviga, o‘zaro yordamga olib kelgan. o‘zaro yordam tufayli ehtiyojlar qondirilgan. kishilar o‘rtasidagi o‘zaro yordam jamiyatni keltirib chiqargan. insoniyat jamiyati turli xalqlardan tashkil topgan bo‘lib, ular o‘zaro bir-birlaridan tillari, urf-odatlari, malakalari, xususiyatlari bilan farqlanadilar. forobiy jamiyatlarni fozil va johillarga ajratadi. fozil shahar yuksak axloqli va ma’rifatli kishilar tomonidan boshqarilib, bu davlat shahar aholisining o‘zaro ko‘maklashuviga, bir-biriga yordam berishga asoslanadi. odamlarga nisbatan ularni birlashtirib turuvchi ibtido – insoniylikdir. shu tufayli odamlar odamzod turkumiga oid bo‘lgani uchun ham o‘zaro tinchlikda yashamoqlari lozim abu rayhon beruniy va ibn sino birinchi bo‘lib jamiyat qanday paydo bo‘lgan, degan savolga ilmiy …
4 / 25
arida xizmat qiluvchi va jamiyatni boshqarish ishi bilan shug‘ullanuvchilar; b) xom-ashyo va zaruriy mahsulotlarni ishlab chiqaruvchilar; v) davlatni qo‘riqlash, uni turli tashqi hujumlardan saqlashni ta’minlaydigan harbiylar. abu rayhon beruniy birinchilardan bo‘lib sivilizatsiyalarning paydo bo‘lishida tabiiy-geografiy muhitning tutgan o‘rnini asoslashga uringan. u jamiyatni idora qilish va boshqarishning mohiyati aziyat chekkanlarning huquqlarini himoya qilish, birovlarning tinchligi yo‘lida o‘z tinchligini yo‘qotishidan iborat, deb bilgan o‘rta asrlarda yevropa ijtimoiy-falsafiy tafakkurida diniy qarashlar yetakchi mavqeni egalladi. bu davr mutafakkirlari (nominalistlar va realistlar) inson va jamiyatning qay biri oldin vujudga kelgan, degan masala atrofida bahs-munozara yuritganlar. mashhur ilohiyotchi foma akvinskiy va uning izdoshlari inson va jamiyatning paydo bo‘lishini xudoning irodasi bilan bog‘laganlar. alisher navoiy o‘z asarlarida «ideal jamiyat» qiyofasini chizgan. markaziy osiyo mutafakkirlarining jamiyat to‘g‘risidagi qarashlari keyinchalik yevropalik olimlar tomonidan yanada rivojlantirildi. tabiiyotshunoslik fanlarining ilmiy bilish metodlarini jamiyatni bilishga tatbiq etish yaxshi natijalar berishi mumkin, degan xulosaga olib keldi: jamiyat to‘g‘risidagi ilmiy nazariya - sotsiologiya fani …
5 / 25
shi bilan bog‘ladi. g‘arbiy yevropaning g.spenser (1820-1907), dyurkgeym (1858-1917, m.veber (1864-1920), singari olimlari, shuningdek k.marks (1818-1883), engels (1820-1895) lar jamiyat hayotini murakkab ijtimoiy tizim sifatida tadqiq etdilar. jamiyat shakl va ko’rinishlari quyidagilar: ochiq jamiyat yopiq jamiyat axborotlashgan jamiyat fuqarolik jamiyati ochiq va yopiq jamiyat tushunchalarini ijtimoiy falsafaga ingliz olimi karl popper (1902-1994) kiritgan. u yopiq jamiyatni totalitar siyosiy tuzumning mahsuli sifatida ta’riflaydi. ochiq jamiyatda fuqarolar shaxs hisoblanadi. bunday jamiyatda muayyan qarorlarni qabul qilishda fuqarolar qatnashadilar. karl popper ochiq jamiyatni bozor iqtisodi (bozor erkinligi) bilan bog‘laydi. uning fikricha, dunyoda insonparvarlik tamoyiliga asoslangan ijtimoiy tuzumni tashkil etish uchun insoniyat beshta muhim vazifani ado etishi zarur. 1. erkinlikni mustahkamlash, undan kelib chiqadigan mas’uliyatni anglash; 2. dunyoda tinchlik o‘rnatish; 3. qashshoqlikka qarshi kurash; 4. demografik «portlash»ga qarshi kurash; 5. zo‘ravonlikka qarshi ta’lim-tarbiyani jadallashtirish jamiyatni falsafiy tahlil qilishda falsafa, xususan, ijtimoiy falsafa bir qancha xususiy tarmoqlarni o‘z ichiga oladi. tarix falsafasi falsafiy antropologiya (inson falsafasi) …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jamiyatfalsafasivainsonfalsafasi"

yoshlardagi ishsizlik muammosi mavzu: jamiyat falsafasi va inson falsafasi. reja: 1. jamiyatga ilmiy-falsafiy yondashuvning asosiy tomonlari. 2. jamiyat taraqqiyotida uzluksizlik va uzluklilik. 3. insoniyat istiqboli va global muammolari. olamning moddiy birligi tamoyiliga ko‘ra jamiyat borliqning, ob’ektiv reallikning ko‘rinishlaridan biri, uning kichik tizimidir. jamiyat hayoti va rivojlanishining eng umumiy qonunlari to‘g‘risidagi falsafiy fan sohasi ijtimoiy falsafadir. falsafa fanida jamiyatni anglashning asosiy tamoyillari quyidagilar: jamiyat moddiy olamning, xususan tabiatning o‘ziga xos bir qismi, tabiat va uning qonunlari ijtimoiy hayotning mavjudligini ta’min etadi, ya’ni tabiat – jamiyat hayotining zarur sharti, deb o‘rganiladi; jamiyat – bir butun, yaxlit ijtimoiy organizm, ya...

This file contains 25 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "jamiyatfalsafasivainsonfalsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: jamiyatfalsafasivainsonfalsafasi PPTX 25 pages Free download Telegram