qishloq xo’jaligida narx va narxlarni shakllantirish

DOCX 725.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1666732164.docx qishloq xo’jaligida narx va narxlarni shakllantirish arxiv.uz qishloq xo’jaligida narx va narxlarni shakllantirish reja: 1. qishloq xo’jaligida narxning iqtisodiy mohiyati va shakllanishi. 2. qishloq xo’jaligida qo’llaniladigan narx turlari. 3. bozor munosabatlari sharoitida qishloq xo’jalik mahsulotlari narxlarining shakllanishini takomillashtirish yo’llari. 1. qishloq xo’jaligida narxning iqtisodiy mohiyati, shakllanishi va turlari. bozor iqtisodiyoti erkin tovar-pul munosabatlariga asoslangan bo’lib, bu munosabatlar narxlar yordamida amalga oshadi. narx tovar qiymatining puldagi ifodasidir. uning darajasi bozor munosabatlari sharoitida samarali, cheklangan xarajatlarga asoslanadi, ya’ni ular narxning iqtisodiy asosini tashkil etadi. har qanday xarajatlar ham samarali hisoblanmaydi. shuning uchun ma’lum bir miqdorgacha bo’lgan, ya’ni maqsadga muvofiq sarflangan xarajatlargina e’tiborga olinadi. narx shakllanishida ushbu maqsadga muvofiq xarajatlarga asoslaniladi, undan yuqori xarajatlarni bozor tan olmaydi. ya’ni, ishlab chiqaruvchi o’z mahsulotining tannarxi yuqoriroq bo’lganligi uchun uni bozorda shakllangan narxga nisbatan yuqoriroq narxda sota olmaydi. bozor munosabatlari sharoitida talab va taklif o’rtasidagi munosabat ham narx shakllanishiga ta’sir ko’rsatuvchi asosiy omil hisoblanadi. talab …

mahsulotlari yetishtirishlari lozim. bunda ular imkoniyat doirasida ishlab chiqarish xarajatlarini tejashga alohida e’tibor berishlari kerak. buning uchun mahsulot yetishtirish jarayonlarini mexanizatsiyalashtirishga, ilg’or texnologiyalarni joriy etishga hamda mavjud bo’lgan barcha tabiiy va iqtisodiy resurslardan yil davomida oqilona va samarali foydalanishga alohida e’tibor berishlari lozim. qishloq xo’jalik mahsulotlariga bo’lgan talab hozirgi davrda quyidagi omillarga bog’liq: iste’molchilarning soni, daromadi, didi, o’rindosh tovarlarning narxi va boshqalar. mahsulotlarga bo’lgan talabni o’rganishda xalqimizning milliy urf-odatlarini ham inobatga olish kerak. jumladan, xalqimizning non va non mahsulotlarini, guruchni ko’proq iste’mol etishga moyilligini inobatga olish lozim. qishloq xo’jalik korxonalari o’z mahsulotlarini xaridorlarning talabini e’tiborga olgan holda taklif etishlari shart. bunda ular yetishtiriladigan mahsulotlar uchun ishlatiladigan resurslar narxiga, qo’llanilayotgan texnologiyalar darajasi va samarasiga, raqobatchi ishlab chiqaruvchilarning soniga va boshqalarga asoslanishlari lozim. qishloq xo’jalik mahsulotlari narxining shakllanishiga mahsulotlarning naflilik darajasi ham ta’sir ko’rsatadi. agar mahsulot insonlar ehtiyojini qondirishda qanchalik yuqori naflilik darajasiga ega bo’lsa, uning narxi shunchalik yuqoriroq shakllanadi va aksincha …

archas bog’liq ekanligi, o’simliklar va chorva mollari ishlab chiqarish vositasi sifatida qatnashishi, o’simliklarning hosil bergunicha ma’lum vegetatsion davrni bosib o’tishi lozimligi yilning ma’lum davriga kelib barcha ishlab chiqaruvchilarning mahsuloti deyarli bir vaqtda tayyor bo’lisiga olib keladi. bu esa bozorda qishloq xo’jalik mahsulotlarining taklifi keskin ortishi va o’z navbatida narxning pasayishiga olib keladi; · qishloq xo’jalik mahsulotlarining saqlash uchun noqulayligi. o’zida qayta ishlovchi korxonalari bo’lmagan qishloq xo’jaligi korxonalari yetishtirgan mahsulotlarini tezroq sotishga harakat qiladi. bu ham qishloq xo’jalik mahsulotlari narxining pasayishiga olib keladi. bu ayniqsa ho’l meva, sabzavot, go’sht va sut mahsulotlari yetishtirishda kuchli seziladi; · turli tabiiy-iqlim sharoitlari ham narx shakllanishiga ta’sir ko’rsatadi. masalan, 2007-yilning qish oylarida haroratning keskin pasayib ketishi natijasida ayrim o’simliklar va chorva mollari nobud bo’ldi. bu esa qishloq xo’jalik mahsulotlari taklifini kamaytiradi va narxning ko’tarilishiga olib keladi. 2008-yilda suv taqchilligi oqibatida mamlakatimizda sholi hosili keskin kamaydi, bu hol bozorlarda guruch narxining 3-4 barobar oshib ketishiga olib …

hni ta’minlash lozim. iqtisodiy jihatdan asoslangan muvozanatli narxlarni shakllantirishda qishloq xo’jalik mahsulotlariga bo’lgan talab va taklifni e’tiborga olish lozim. aksariyat qishloq xo’jalik mahsulotlarining bir vaqtda tayyor bo’lishi va saqlash uchun noqulayligi ma’lum muddatda ularning taklifi keskin oshib ketishiga olib keladi va natijada ularning narxi keskin pasayadi. shu sababli qishloq xo’jalik korxonalarida marketing faoliyatini rivojlantirish orqali bozor talabidan kelib chiqqan holda mahsulot yetishtirish, qishloq xo’jalik mahsulotlarini saqlovchi inshootlarni ko’paytirish maqsadga muvofiqdir. narxlarning shakllanishiga davlatning aralashuvi va uni nazoratga olishi mamlakat iqtisodiyoti va aholisi farovonligi uchun ayanchli oqibatlarga olib kelishi mumkin. buni ayrim mamlakatlar tajribasi ham isbotlaydi. narx shakllanishiga davlat tomonidan aralashuvning oqibatlarini argentina misolida ko’rib chiqishimiz mumkin (b.hoshimov, “tarix saboqlari yoxud argentinada go’sht narxiga davlat aralashuvi qanday oqibatlarga olib kelgani xususida”, kun.uz. sayti, 2017-yil 27-iyul). argentina har doim yuqori sifatli, mahalliy fermerlar va aholining faxri bo’lgan mol go’shti bilan taniqli bo’lib kelgan. 2005yilda argentina jahonda mol go’shtini eksport qilish bo’yicha uchinchi …

i konservalash uchun jez bankalar ishlab chiqarish sanoati ham ravnaq topadi. hamma ushbu sohada yuqori sur’atlardagi taraqqiyotni kutayotgandi, investitsiyalar esa bir zum to’xtamayotgan edi. lekin 2006-yilning 8-martida argentina prezidenti nestor kirshner narxlarning doimiy oshib borayotganini oldini olish uchun mol go’shti eksportini 180 kunga ta’qiqlash haqida qat’iy chora qabul qiladi. ta’qiq “go’shtni eksport sektoridan mahalliy bozorga qaytarib, uni oddiy argentinaliklar bemalol xarid qila oladigan darajaga tushirish” maqsadida joriy etildi, deb yozgandi o’shanda the economist jurnali. bu ta’qiq birdaniga ro’y bermadi, avvaliga hukumat “go’sht hamma uchun” deb nomlangan dastur doirasida go’sht narxi oshib ketishi oqibatlarini yumshatish maqsadida buenos-ayresda mol go’shtining o’ndan ziyod nomdagi mashhur bo’laklarini past narxlarda taklif eta boshlaydi. dasturga ko’ra, eksport qilinayotgan har 2,5 tonna go’shtga, mahalliy bozor uchun eksport narxining 50 foizi miqdorida 1 tonna go’sht chiqarilishi kerak bo’lgan. shunday qilib, fermerlar ichki bozorga imtiyozlar taqdim eta boshlashgan. kutilganidek, bu dastur mutlaqo samarasiz bo’lib chiqadi. bu choralar bilan birgalikda …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qishloq xo’jaligida narx va narxlarni shakllantirish"

1666732164.docx qishloq xo’jaligida narx va narxlarni shakllantirish arxiv.uz qishloq xo’jaligida narx va narxlarni shakllantirish reja: 1. qishloq xo’jaligida narxning iqtisodiy mohiyati va shakllanishi. 2. qishloq xo’jaligida qo’llaniladigan narx turlari. 3. bozor munosabatlari sharoitida qishloq xo’jalik mahsulotlari narxlarining shakllanishini takomillashtirish yo’llari. 1. qishloq xo’jaligida narxning iqtisodiy mohiyati, shakllanishi va turlari. bozor iqtisodiyoti erkin tovar-pul munosabatlariga asoslangan bo’lib, bu munosabatlar narxlar yordamida amalga oshadi. narx tovar qiymatining puldagi ifodasidir. uning darajasi bozor munosabatlari sharoitida samarali, cheklangan xarajatlarga asoslanadi, ya’ni ular narxning iqtisodiy asosini tashkil etadi. har qanday xarajatlar ham samarali his...

DOCX format, 725.4 KB. To download "qishloq xo’jaligida narx va narxlarni shakllantirish", click the Telegram button on the left.

Tags: qishloq xo’jaligida narx va nar… DOCX Free download Telegram