taqribiy hisob absolyut va nisbiy xato sonlarni yaxlitlash usullari

PPTX 1.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1700828412.pptx /docprops/thumbnail.jpeg taqribiy hisob absolyut va nisbiy xato sonlarni yaxlitlash usullari .taqribiy hisob absolyut va nisbiy xato sonlarni yaxlitlash usullari taqribiy hisoblashlar - mat. ning amaliyot uchun muhim boʻlimi. differensial tenglamalar, matematik analiz, algebra, optimal boshqaruv kabi sohalarda masalalarni yechish usullarini ishlab chiqadi. asosiy masalalari: 1) biror analitik ifoda bilan berilgan funksiyaning xususiy qiymatlarini argumentlarining berilgan qiymatlariga qarab hisoblash; 2 ) koeffitsiyentlari sonlardan iborat boʻlgan algebraik va transsendent tenglamalar va shunday tenglamalar sistemasini yechishning taqribiy hisoblashlari; 3) funksiyalarni differensiallash va integrallashning taqribiy hisoblari. taqribiy hisoblashlar yordamida olingan natija anikligiga, asosan, yaxlitlash xatosi va qoʻllanilgan usul xatosi taʼsir etadi. bu xatoliklarning hisoblash jarayonidagi taʼsirini kuzatib borish uchun absolyut xato vanisbiy xato tushunchalari kiritilgan. biror miqdorning aniq qiymati a bilan uning taqribiy qiymati a orasidagi aa qgʻ a — agʻ farqning absolyut qiymati a sonining absolyut xatosi, za q tqu nisbat esa a sonining ni s b i y xatosi deyiladi. koʻpincha, …

ilan tasvurlanadi, bu sonlar ko’lami taxminan -2*109 dan 2*109 gacha intervalda bo’ladi. ilmiy – texnikaviy masalalarni echishda asosan xaqiqiy sonlar ishlatiladi. ularni ifodalash uchun barcha kompyuterlarda siljuvchi vergulli sonlardan foydalaniladi. haqiqiy d sonini bu formada d=±m*109 ko’rinishida yozish mumkin, bunda m va n mos ravishda sonning mantissasi va uning tartibidan iborat. masalan, haqiqiy -273.9 sonini -2739*10-1, -2.739*10-2 , -0.2739*10-3ko’rinishlarda yozish mumkin. bulardan oxirgisi siljuvchi vergulli sonning normallashtirgan formasidir.shunday qilib, agar sonning mantissasini m=0. d1,d2,d3,...,dn ko’rinishida ifodalasak bunda d1<>0 bo’lsa, siljuvchi vergulli sonning normallashtirilgan formasini hosil qilamiz . absolyut va nisbiy xatoliklar. xatoliklarning ikkita turi mavjud – absolyut va nisbiy xatoliklar absolyut xato – bu biror –bir sonning aniq qiymati va uning hisoblash yoki o’lchash natijasida olingan taqribiy qiymati orasidagi farqning modulidan iborat. nisbiy xato – bu absolyut xatoning sonning taqribiy qiymatiga nisbatidan iborat. shunday qilib, agar a miqdor x sonining taqribiy qiymati bo’lsa u holda absolyut va nisbiy xatoliklar mos …

misollar keltiramiz nisbiy xatoning chegaraviy qiymati – bu absolyut xato chegaraviy qiymatining taqribiy son absolyut miqdoriga nisbatidan iborat: misol: qayd etish lozimki , yaxlitlash xatosi hamma vaqt o’sib boorish tartibida bo’ladi. hozirgi holda hisoblash jarayonidagi xatoliklar. amaliy masalalarni kompyuterda echish jarayoning ba’zi bosqichlarida, hisoblash natijalariga jiddiy ta’sir qiluvchi xatolar paydo bo’lishi mumkin. masalaning berilganlari xatoning asosiy manbai bo’lib hisoblanadi. bunday xatolar yuqotilmas xatolar deyiladi, ularni hisoblovchi tomonidan na masala yechilguncha, na masalani hisoblash jarayonida kamaytirila olinmaydi. hisoblash metodi ham xato manbai bo’lib hisoblanadi . bunday xatolar, masalan integralni yig’indi bilan almashtirilganda, jadvalda berilgan qiymatlarni interpolasiyalashda, ekstropolasiyalashda va xakozalarda paydo bo’ladi . hisoblash metodi xatosini boshqarish mumkin, ya’ni uning parametrlarini (masalan, integrallash qadamini, chekli qator hadlari sonini) o’zgartirish orqali etarlicha kichik qilib olish mumkin. kompyuterda hisoblashda kompyuter razryad to’rining cheklanganligi bilan bog’liq yaxlitlash xatolari paydo bo’ladi. beshta to’rt xonali sonning yig’indisini hisoblash talab qilinhan bo’lsin: s=0.2764+0.3944+1.475+26.46+1364 bu sonlarni qo’shib , olingan …

raz qilaylik x ning berilgan dastlabki qiymatiga ko’ra , y miqdorning izlanayotgan qiymati topilayotgan bo’lsin . agar dastlabki qiymat absolyut xatoga ega bo’lsa, u holda echim xatoga ega bo’ladi. masala dastlabki parameter x bo’yicha turg’un deyiladi ,agar y echim x parametrdan uzlluksiz bog’liq bo’lsa , ya’ni astlabki miqdor ning kichik orttirmasi, izlanayotgan miqdor ning kichik orttirmasiga olib kelsa. boshqacha qilib aytganda miqdordagi kichik chetlanishlar, hisoblash natijalaridagi kichik chetlanishlarga olib kelsa.turg’un bo’lmagan masalaning eng qiziqarli namoyishi uilkinson misoli bo’lib hisoblanadi quydagi ko’phad qaraladi 1390+1.475=1391, 1391+0.3964=1391, 1391+0.2764=1391. bunda oxirgi natija s2=1391 ga teng , bu unchalik aniq emas. ushbu xato yaxlitlash xatosi deyiladi. e’tiboringiz uchun raxmat! image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image3.png image4.png

taqribiy hisob absolyut va nisbiy xato sonlarni yaxlitlash usullari - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "taqribiy hisob absolyut va nisbiy xato sonlarni yaxlitlash usullari"

1700828412.pptx /docprops/thumbnail.jpeg taqribiy hisob absolyut va nisbiy xato sonlarni yaxlitlash usullari .taqribiy hisob absolyut va nisbiy xato sonlarni yaxlitlash usullari taqribiy hisoblashlar - mat. ning amaliyot uchun muhim boʻlimi. differensial tenglamalar, matematik analiz, algebra, optimal boshqaruv kabi sohalarda masalalarni yechish usullarini ishlab chiqadi. asosiy masalalari: 1) biror analitik ifoda bilan berilgan funksiyaning xususiy qiymatlarini argumentlarining berilgan qiymatlariga qarab hisoblash; 2 ) koeffitsiyentlari sonlardan iborat boʻlgan algebraik va transsendent tenglamalar va shunday tenglamalar sistemasini yechishning taqribiy hisoblashlari; 3) funksiyalarni differensiallash va integrallashning taqribiy hisoblari. taqribiy hisoblashlar yordamida olingan natija ...

PPTX format, 1.1 MB. To download "taqribiy hisob absolyut va nisbiy xato sonlarni yaxlitlash usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: taqribiy hisob absolyut va nisb… PPTX Free download Telegram