mintaqada qishloq xo‘jaligining hududiy ixtisoslashuvi

PPTX 15 pages 2.3 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 15
mintaqaviy iqtisodiyot koʻpincha ijtimoiy fan deb ataladigan iqtisodiyotning bir tarmogʻidir. geografik koʻlami mahalliydan global hududlarga qarab oʻzgarib turadigan mintaqalarga nisbatan nazariy yoki siyosiy natijalarni olish uchun u fazoviy tahlil qilinadigan mintaqaviy muammolarning iqtisodiy elementini tahlil qiladi. “iqtisodiyot” kafedrasi asseestenti. mamatqulov nurbek o‘razali o‘g‘li o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi renessans ta’lim universiteti mavzu: mintaqada qishloq xo‘jaligining hududiy ixtisoslashuvi reja; 1). qishloq joylarning tabiiy-iqlim sharoiti va relefi 2). qishloq xo‘jaligi tarmog‘ining hududiy xususiyatlari va ixtisoslashuvi 3). ask tushunchasi, tarkibi va uni boshqarish. agrosanoat majmuasi siyosatdagi ustuvorliklar kirish; keyingi yillarda yurtimizda yer va suv munosabatlarini takomillashtirish, qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yer maydonlarini maqbullashtirish va ularni ajratishning soddalashtirilgan tartibini qo‘llash, yer-suv resurslaridan foydalanishda zamonaviy bozor mexanizmlari, innovatsion va resurs tejovchi texnologiyalarni joriy qilish, past hosilli paxta va g‘alla maydonlarini qisqartirish hisobiga yuqori daromadli, eksportbop mahsulotlar etishtirish bo‘yicha tizimli choralar amalga oshirilmoqda. yer va suvning jamiyatdagi, ayniqsa, qishloq xo‘jaligidagi o‘rni va ahamiyati beqiyosdir. …
2 / 15
uning uchun suv ham yer kabi eng zarur vosita hisoblanadi. qishloq xo‘jaligidan olinayotgan mahsulotlar, masalan, paxta, sholi, tamaki, sabzavot, poliz, makkajo‘xori, bug‘doy, arpa, emxashaklarning aksariyat qismi sug‘oriladigan erlarda yetishtiriladi. mintaqada qishloq xo‘jalik mahsulotlarining 95foizdan ortig‘i sug‘oriladigan maydonlarda etishtiriladi. sanoatning qishloq xo‘jalik xomashyolariga, aholining esa oziq-ovqat mahsulotlariga bo‘lgan talabi qondirilishida yer va suvning ahamiyati juda katta. yerlardan, suvlardan qanchalik oqilona, samarali foydalanilsa, ishlab chiqariladigan mahsulotlar hajmi shunchalik ko‘payadi, natijada yuqorida ta‘kidlangan talablarning qondirilish darajasi ortadi. lekin yerdan asosiy vosita sifatida foydalanishda uning quyidagi xususiyatlarini e‘tiborga olish maqsadga muvofiqdir: a) yer maydonining cheklanganligi va takror ishlab chiqarilmasligi. ona zamin tabiatan cheklangan, uning maydonini inson kengaytira olmaydi. chunki u tabiat mahsuli hisoblanadi. boshqa asosiy vositalarni, masalan, traktorlarni, mashinalarni talabni qondirish maqsadida xohlagancha ishlab chiqarish mumkin; b) erning tabiat mahsuli ekanligi. yer va suv tabiat mahsulidir. shuning uchun uning kelajakdagi taqdiri tabiatga bog‘liq. boshqa asosiy vositalar, ya‘ni binolar, inshootlar, kombaynlar, traktorlar inson mehnatining mahsulidir. …
3 / 15
donining 9.34 foiziga tengdir. shu maydondan mamlakat qishloq xo‘jalik mahsulotining 95 foizi 192 olinmoqda. bu sug‘oriladigan erning ahamiyatini nihoyatda ulkanligidan dalolat beradi. shuning uchun ham respublikada bu yerlardan to‘liq va samarali foydalanishga doimo katta e‘tibor beriladi. qishloq xo‘jaligi tarmog‘ining hududiy xususiyatlari va ixtisoslashuvi mustaqillik yillarida islohatlar oqibatida, respublika iqtisodiyotining barcha sohalarini rivojlanishi qishloq xo‘jaligida foydalanilyotgan yer maydonlarining o‘zgarishiga ta‘sir etmoqda. masalan 1995-yilda qishloq xo‘jaligida jami foydalanilgan yer maydoni 29736 ming gektarni tashkil etgan bo‘lsa, 2000-yilda 25736ming gektarni, 2005-yilda 22371.3ming gektarni, 2010 yilning 1-yanvariga esa 21453.2 ming gektarni, 2019 yilga kelib 20236,3 ming gektarni tashkil etgan shu yillarda tarmoqda foydalanilgan yerlar 27.9 foizga kamaygan. lekin shu davrda tarmoqning sug‘oriladigan yer maydoni atigi 2.5 ming gektarga qisqarib, 2019-yilning boshiga 3262,2 ming gektarni tashkil etdi. demak so‘ngi 20 yil mobaynida hukumat tarmoqda sug‘oriladigan yerlarni kamaytirmaslik siyosatini amalga oshirgan. bunday siyosatni respublika hukumatining mamlakat aholisini qishloq xo‘jalik mahsulotlari bilan to‘laroq taminlash siyosati taqoza etgan. …
4 / 15
atta. uning asosiy maqsadi qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini etishtirish, ularni tayyorlash va qayta ishlash hamda iste‘molchilarga yetkazib berish tizimining maqsadga muvofiq ishlashini ta‘minlashdan iborat. bundan tashqari, bozor iqtisodiyoti talablariga javob bera oladigan mexanizmni yaratish, mahsulotlar sifatini oshirish, ishlab chiqarishning eng maqbul shakllarini vujudga keltirish, mahsulotlar tannarxini arzonlashtirishga intilish agrosanoat majmuasining dolzarb vazifalaridan hisoblanadi. bugun o‘zbekiston respublikasi agrosanoat majmuasida asosiy vositalar ishlab chiqaruvchi tarmoqlarning rivojlanishiga katta e‘tibor qaratilmoqda. ularning rivojlantirilishi tarkibga kiruvchi tarmoqlarning fond bilan ta‘minlanishi va jihozlanishini yaxshilashga, natijada ishlab chiqarish, ayriboshlash, taqsimlash va iste‘mol jarayonlari o‘zgarib, oxiroqibatda aholining turmush sharoitlari yuksalishiga olib keladi. agrosanoat kompleksi (acm) - qishloq xo‘jaligi xomashyosini ishlab chiqarish va qayta ishlash hamda undan mahsulot ishlab chiqarishga yo‘naltirilgan iqtisodiyotning bir nechta tarmoqlarini yakuniy iste‘molchiga yetkazib beradigan eng yirik tarmoqlararo kompleks. bu qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishi, qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini tashish, saqlash, qayta ishlash, uni iste‘molchilarga yetkazib berish, qishloq xo‘jaligini mashinalar, kimyoviy moddalar va o‘g‘itlar bilan ta‘minlash, qishloq xo‘jaligi …
5 / 15
g‘ullanadigan sohalar: oziq-ovqat sanoati, engil sanoat uchun xom ashyolarni dastlabki qayta ishlash sanoati. • infrastruktura bloki - qishloq xo‘jaligi xomashyosini xarid qilish, transport, saqlash, iste‘mol tovarlari savdosi, qishloq xo‘jaligi uchun treninglar, agrosanoat sohasida qurilish ishlari bilan shug‘ullanadigan ishlab chiqarish. agrosanoat kompleksining eng muhim muammo energiya tejashni ta‘minlashdan iborat. agrosanoat kompleksining filiallari bilan o‗zaro munosabatlari: • biokimyo (o‘g‘itlarni ishlab chiqarish); • kimyo sanoati; • qishloq xo‘jaligi sanoati (chorvachilik, o‘g‘itlarni ishlab chiqarish); • transport sohasi; • engil sanoat. asm tarkibida ikkita yirik majmua mavjud oziq-ovqat majmuasini tashkil etadigan oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish va sotish; 2) qishloq xo‘jaligi xomashyosidan sanoat iste‘mol tovarlarini ishlab chiqarish va sotish uchun. agrosanoat kompleksida paxta, zig‘ir, meva-sabzavot, uzum va sharob, sut, go‘sht va boshqa bir hil mahsulotlarni ishlab chiqarish va sotish bo‘yicha ixtisoslashtirilgan sanoat majmuasi shakllantirildi. agroiqtisodiy kompleksning asosiy darajasini tashkil etuvchi mikrodarajadagi birlamchi darajadagi sheriklar, kooperativlar, agrosanoat birlashmalar, agrofirmalar, fermer xo‘jaliklari, dehqon xo‘jaliklari va hokazolar kiradi. bo‘limlar …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mintaqada qishloq xo‘jaligining hududiy ixtisoslashuvi"

mintaqaviy iqtisodiyot koʻpincha ijtimoiy fan deb ataladigan iqtisodiyotning bir tarmogʻidir. geografik koʻlami mahalliydan global hududlarga qarab oʻzgarib turadigan mintaqalarga nisbatan nazariy yoki siyosiy natijalarni olish uchun u fazoviy tahlil qilinadigan mintaqaviy muammolarning iqtisodiy elementini tahlil qiladi. “iqtisodiyot” kafedrasi asseestenti. mamatqulov nurbek o‘razali o‘g‘li o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi renessans ta’lim universiteti mavzu: mintaqada qishloq xo‘jaligining hududiy ixtisoslashuvi reja; 1). qishloq joylarning tabiiy-iqlim sharoiti va relefi 2). qishloq xo‘jaligi tarmog‘ining hududiy xususiyatlari va ixtisoslashuvi 3). ask tushunchasi, tarkibi va uni boshqarish. agrosanoat majmuasi siyosatdagi ustuvorliklar kirish; keyin...

This file contains 15 pages in PPTX format (2.3 MB). To download "mintaqada qishloq xo‘jaligining hududiy ixtisoslashuvi", click the Telegram button on the left.

Tags: mintaqada qishloq xo‘jaligining… PPTX 15 pages Free download Telegram