tuproqningsuvhossalari

PPTX 81 pages 18.0 MB Free download

81 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 18.0 MB

File type PPTX

Pages 81

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 81

prezentatsiya powerpoint tuproqning suv hossalari mavzu 07 tuproqshunoslik va o’simlikshunoslik fan 1 r e j a 1. tuproqning suv xossalari va shakllari. 2. tuproq suv rejimining tiplari. 3. tuproqning suv rejimini boshqarish va yaxshilash tadbirlari. jahon va o'zbekiston suv muammolari: so'nggi 100 yilda suv sarfi 6 marotabaga oshgan. 2050 yil bmt taxmini: qishloq xo'jaligida suv ehtiyoji 20% ga oshadi. suv etishmovchiligi tufayli 45% yalpi ichki mahsulot, 52% dunyo aholisi, 40% don mahsuloti etishtirish xavfi ostida qolishi mumkin. insoniyat suv ehtiyoji 2 barobar oshadi. suv-hayot manbai tabiatda suv hammasi bo'lib, yerda taxminan 1400 million km³ suv bor. suv yer yuzining 71 foizini qoplaydi (okeanlar, dengizlar, ko'llar, daryolar, muzliklar). okeanlarda yer suvining 97,54 % dan ko'prog'i, muzliklar - 1,81%, yer osti suvlari - 0,63%ga yaqin, daryolar va ko'llar - 0,009%, kontinental sho'r suv - 0,007%, atmosfera - 0,001% 2 bo'lak non uchun don etishtirishda siz 100 litr suv sarflashingiz kerak. 1 kg …

2 / 81

100 mm yog'ingarchilik 0,4 gektar maydonga 40 451 litr suv tushganligini anglatadi. yomg’ir bu eng kichik suv tomchlari diametri 0,05 dan 0,1 mm gacha. masalan. sug'oriladigan sharoitda bir tonna bug'doy hosili olish uchun 1500 m3, bir tonna paxta uchun 10000 m3 gacha suv talab qilinadi. butun o'sish davrida, sug'oriladigan bir gektar makkajo'xori maydoniga 3000 m3 gacha, karamga 800, sholiga 12000-20000 m3 gacha suv sarflanadi. tuproq namligi uning hajmiga nisbatan foiz hisobida yoki gektariga kubometr va mm bilan ham ifodalanishi mumkin. tuproqda suv kamayganda o'simlik tiklanmaydigan holda suliydi. o'simlikning suvga bo'lgan ehtiyojini qondira olmaydigan tuproqdagi namlik so'lish koeffitsienti deb aytiladi. bunday namlik qumda 0,9%, og'ir loyda esa 16,3%ni tashkil etadi. urug'ning unib chiqishi uchun talab etiladigan suv miqdori (urug' vazniga nisbatan % hisobida) ekin turlari talab etiladigan suv ekin turlari talab etiladigan suv g'o'za 60,0 zig'ir 100,0 makkajo'xori 44,0 qand lavlagi 120,0 bug'doy 45,5 tariq 25,0 arpa 48,2 ko'k no'xat 106,8 …

3 / 81

) qattiq suv ajratiladi tuproqdagi suv shakllarining sxematik ko’rinishi 1-tuproq zarrachalari gigrjskopik suv bilan; 2-maksimal gigroskopik suv bilan; 3, 4-parda suv bilan va 5-gravitasion suv bilan o’ralgan. tuproqdagi nam turli tabiiy kuchlar, jumladan, tuproq qattiq fazasida ro'u beradigan og’irlik va moleklllyar tortish kuchi, suv molekulalari orasida bo'ladigan molekulyar tortishish kuchi kabilar ta’sirida ushlanib turadi. ammo tuproqning mexanik tarkibi, strukturasi, gumus miqdori kabi xossalari va undagi nam miqdoriga ko’ra, muayyan alohida kategoriyadagi kuchlar ko'proq bo'ladi. shunga ko'ra tuproq namligining harakati ham turlicha va o'zgarib turadi. bir xil xossaga ega bo'lgan suvning qismlari, tuproqdagi suv shakllari deb ataladi. tuproq qatlamida saqlanadigan suvning holatini belgilovchi, uning barcha xossalari yigindisiga suv xossalari deyiladi. tuproqning suv xossalari suv xossalari suvni ushlab turish qobiliyati suvni saqlab turish qobiliyati nam sigimi suv o`tkazuvchanligi suv kutaruvchanligi tuproqning nam sig`imi turlari maksimal adsorbilangan maksimal molekulyar kapillyar to`liq nam eng kam tuproqdagi suvning shakllari 1-tuproq zarrachasi; 2-tuproqqa singayotgan, yomg'ir suvi; …

4 / 81

olida (kristalizasiya suvi) saqlangan bo'ladi. kimyoviy birikkan suv tuproq tarkibining muhim ko'rsatkichi bo'lib, ammo bu suv o'simliklar uchun o'zlashtirilmaydigan holatdadir. glauber tuzi tuproqning havodagi bug'simon namni singdirib, yutib olish qobiliyatiga gigroskopiklik va shunday uo'l bilan yutilgan namlikka esa gigroskopik suv deyiladi. kondensatsiya (lot. condensatio – quyuqlanish, zichlahish) gigroskopik suv miqdori havoning nisbiy namligiga va haroratiga, shuningdek tuproqning mineralogik, kimyoviy, mexanik tarkibiga va undagi gumus miqdoriga bog'liq. gigroskopik namning miqdori tuproq massasiga nisbatan soz tuproqlarda 5-6%, qum va qumloq tuproqlarda esa uning miqdori 1-2% dan oshmaydi. maksimal gigroskopik namga ega bo'lgan tuproq, sernam sharoitda suyuq holdagi suvning bir qismini o'ziga singdirib oladi va zarrachalar yuzasida yupqa suv pardasi hosil qiladi. vu qo'shimcha singdirilgan nam parda suv yoki bo'sh birikkan suv deyiladi. o'simliklar uchun parda suv qisman singadigan holdadir. kapillyar suv tuproqdagi nozik-qilsimon g'ovakliklarda saqlangan suv bo'lib, kapillyar kuchlar ta'sirida harakat qiladi. karilluar kuchlar zarrachalar orasidagi g'ovakliklarning o’lchami 10 mm bo'lganda yuzaga …

5 / 81

alardagi suvlar sxemasi 1- gigroskopik suv; 2- maksimal gigroskopiklik; 3 va 4- pardali; 5- gravitasion suv bilan o’ralgan tuproq zarralari. sizot suvlari chuqur joylashgan sharoitda muallaq kapillyar suv o'simliklami nam bilan ta'minlovchi asosiy manba bo'lib hisoblanadi. tuproqda yirik kovakliklar va kapillyarlarning joylashish sxemasi 1-tuproq zarrasi; 2-yirik kapillyarlardan suvni suruvchi nozik kapillyarlar; 3-kapillyar suv1ar bo'lmaydigan yirik kovakliklar zonasi; 4-tuproq bilan birikkan suv; 5- suv bilan to'lgan, yirik kovakliklar zonasi. 6-nozik kapillyarlarni suv bilan ta’minlovchi yirik kapillyar. tuproqning yirik kapillyar va nokapillyar yo'llari orqali o'z og'irlik kuchi bilan yuqoridan pastga yoki qiyalik joylarda suv o'tkazmaydigan qatlam orqali uon tomonga qarab erkin harakat qiluvchi suvga gravitasion suv deyiladi. tez harakatlanishi va boshqa shakldagi suvga o'tishi sababli, gravitasion suv o’simliklarni bevosita suv bilan kam ta’minlaydi. 2-erkin (gravitasion) suv bug’simon suv - suyuq va qattiq holdagi suv bilan egallanmagan yoki qisman egallangan g'ovakliklarda saqlanadi. bug'simon nam, tuproqdagi barcha turdagi suvlarning bug'lanishidan hosil bo'ladi. kunduzi tuproq …

Want to read more?

Download all 81 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tuproqningsuvhossalari"

prezentatsiya powerpoint tuproqning suv hossalari mavzu 07 tuproqshunoslik va o’simlikshunoslik fan 1 r e j a 1. tuproqning suv xossalari va shakllari. 2. tuproq suv rejimining tiplari. 3. tuproqning suv rejimini boshqarish va yaxshilash tadbirlari. jahon va o'zbekiston suv muammolari: so'nggi 100 yilda suv sarfi 6 marotabaga oshgan. 2050 yil bmt taxmini: qishloq xo'jaligida suv ehtiyoji 20% ga oshadi. suv etishmovchiligi tufayli 45% yalpi ichki mahsulot, 52% dunyo aholisi, 40% don mahsuloti etishtirish xavfi ostida qolishi mumkin. insoniyat suv ehtiyoji 2 barobar oshadi. suv-hayot manbai tabiatda suv hammasi bo'lib, yerda taxminan 1400 million km³ suv bor. suv yer yuzining 71 foizini qoplaydi (okeanlar, dengizlar, ko'llar, daryolar, muzliklar). okeanlarda yer suvining 97,54 % dan ko'prog'...

This file contains 81 pages in PPTX format (18.0 MB). To download "tuproqningsuvhossalari", click the Telegram button on the left.

Tags: tuproqningsuvhossalari PPTX 81 pages Free download Telegram