nukleotidlar almashinuvi

PPT 41 pages 4.4 MB Free download

41 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.4 MB

File type PPT

Pages 41

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 41

nuleotidlar almashinuvi tibbiy va biologik kimyo kafedrasi 1. purin nukleotidlar parchalanishi va biosintezi. 2. pirimidin nukleotidlar parchalanishi va biosintezi. 3. dezoksiribonukleotidlar biosintezi. 4. purin va pirimidin nukleotidlari biosintezining koordinatsiyasi va buzilishlari ( giperurikemiya, oratatsiduriya) tibbiy va biologik kimyo kafedrasi tibbiy va biologik kimyo kafedrasi mononukleotidlar nuklein kislotalarning o'tmishdoshlari va tarkibiy qismlari bo'lib xizmat qiladi. adf – atf sikli moddalar oksidlanishi energiyasining organizmdagi endergonik jarayonlarda foydalaniladigan energiyaga aylanishda ishtirok etadi. ba'zi reaksiyalarda boshqa nukleotidlar ham xuddi shunday rolni ado etish mumkin. tibbiy va biologik kimyo kafedrasi adenilat kislota qoldig'i degidrogenazalar (nad, nadf, fad) kofermentlari va asillanish kofermenti (koa) tarkibiga kiradi; utf, gtf va stf monosaxarid qoldiqlarini olib o'tish reaksiyalarida kofermentlar rolini bajaradi; stf xolintransferaza kofermenti bo'lib xizmat qiladi. samf va sgmf mononukleotidlar hujayra ichidagi effektor sistemalariga gormonal hamda boshqa signallarni o'tkazishda vositachi bo'lib hisoblanadi. tibbiy va biologik kimyo kafedrasi tibbiy va biologik kimyo kafedrasi tibbiy va biologik kimyo kafedrasi tibbiy va …

2 / 41

spesifik ta'sir ko'rsatadilar, shuning uchun fag va viruslar dnkdagi nukleotid qoldiqlarini ketma-ketligini aniqlashda ulardan foydalanilanadi. bundan tashqari, restriktazalarni bu xususiyati gen injeneriyasida dnk ma'lum fragmentlari – «kesish» va ularni bakterial dnk genomiga «kirgizishi»da qo’llaniladi. tibbiy va biologik kimyo kafedrasi to'qimalarda nukleotidlarning parchalanishi natijasida erkin purin asoslari– adenin va guanin hosil bo'lib turadi. adeninfosforiboziltransferaza va gipoksantin–guanin– fosforiboziltransferaza fermentlari ishtirokida ulardan nukleotidlar qayta sintezlanishida foydalaniladi: adenin + fosforibozildifosfat → amf + h4p2o7 guanin + fosforibozildifosfat → gmf + h4p2o7 gipoksantin-guaninfosforiboziltransferaza substrat tariqasida gipoksantindan foydalanishi mumkin: gipoksantin + fosforibozildifosfat→ imf + h4p2o7 azotli asoslarning metabolizmga qayta qo'shilishi yo'liga «qutqarish yo'li» deb ataladi. bu fermentlar oxirgi maxsulot bilan ingibirlanadi. ksantinoksidaza — aerob oksidoreduktaza, prostetik guruhi molibden va temir ioni (fe3+) va fad tutadi. bu reaksiyada vodorod peroksid hosil bo’ladi. ko’p miqdorda jigar va ichakda bo’ladi. siydik kislota asosan jigarda hosil bo'ladi, primatlar va odamda purinli nukleotidlar katabolizmining asosiy mahsulotidir. boshqa sut emizuvchilarda urikaza fermenti …

3 / 41

umumiy uratlar miqdori erkaklarda 1,2 g, ayollarda 0,6 g. podagraning tufuslarsiz kechishida uratlar miqdori 2-4 g.gacha ortadi, og'ir tufusli kechishida - 30 g.gacha ko'tarilishi mumkin. giperurikemiyaning og'ir xili lesh-nixan sindromi x–xromosoma bilan tutashgan resessiv belgi sifatida nasldan – naslga o'tib boradi (o'g'il farzandlarda namoyon bo'ladi). bunday bolalarda serebral falajlar ham kuzatiladi, aql – idroki o'zgargan bo'ladi, ular o'zlariga jarohat yetkazadilar – lab, barmoqlarini tishlab qonatadilar. bu kasallik «qutqarish yo'li»da qatnashuvchi gipoksantin - guanin – fosforiboziltransferaza fermentining meyordagiga nisbatan bir necha ming baravar kamroq bo'lishi bilan bog'liqdir. shuning uchun gipoksantin va guanin nukleotidlar sinteziga sarflanmasdan urat kislotaga aylanadi va giperurikemiyaga olib keladi. nuqson ferment nuqson xarakter klinik ko'rinishlar kasalliklar frdf sintetaza super faollanish retroingibirlanishga turgunlik ribozo-5-fosfatga nisbatan km pasayishi giperurikemiya, uratlarni siydik orkali kup ajralishi, podagrik artrit podagra gipoksantin- guaninfosfori- boziltransferaza faolligining qisman pasayishi yuqoridek podagra faolligining butunlay yo'qolishi giperurikemiya, nefropatiya, artrit, nevrologik va ruxiy o'zgarishlar sindrom lyosha-nixena adeninfosforibo-ziltransferaza faolligining butunlay …

4 / 41

zining boshqaruvchi fermenti bo'lib polifunksional kad-fermenti hisoblanadi. uning faolligini umf va purin nukleotidlari allosterik ingibirlaydi, frdf esa karbamoilsintetazaning faolligini oshiradi, stf aspartattranskarbamoilaza domeni faolligini ingibirlaydi, atf esa faollashtiradi. dumf + n5n10-ch2-tgfk -----→ dtmf + dgfk timidilatsintaza boshqa dezoksiroboza tutuvchi d-rtf larning sintezi atf ishtirokida dezoksiribonukleozid-5-difosfatlarning fosforillanishi orqali amalga oshiriladi. atf + dadf → adf + datf atf + dsdf → adf + dstf atf + dgdf → adf + dgtf atf + dtdf → adf + dttf utf + glutamin + atf ---→ stf + glutamat + adf + pn stf-sintetaza pirimidinlar parchalanishi natijasida hosil bo'lgan β-alanin anserin va karnozin hamda koenzim –a hosil bo'lishida qatnashadi. hayvon to'qimalarida β-alanin va pirouzum kislotasi o'rtasidagi transaminlanish reaksiyasini katalizlovchi maxsus aminotransferaza ochilgan. bu qaytar jarayon davrida α-alanin va formilasetat (malon kislota yarim aldegidi) sintezlanadi: orotasiduriya deb, siydik bilan ko'p miqdorda orotat kislota chiqib turishiga aytiladi. irsiy orotasiduriyada bir kecha-kunduzda 1,5 g gacha, ya'ni …

5 / 41

nqisligi» bilan bog'liq. kasallikni davolash uchun sutkada 0,5-1gr.dan uridin berib turiladi. orotasiduriya giperammonemiya paytida, siydikchil hosil bo'lishi ornitin sikli fermentlari funksiyasining buzilishi natijasida ham kuzatiladi. bunda mitoxondriyalarda hosil bo'lgan karbamoilfosfat siydikchil sintezi uchun sarflanmasdan, balki pirimidinli nukleotidlar sintezi uchun ham sarflanadi, barcha oraliq metabolitlar, jumladan orotat kislota konsentrasiyasi ortib ketadi. podagrani davolashda bemorga allopurinol berib turish ham orotasiduriyaga sabab bo'lishi mumkin. allopurinol organizmda oksinurinolmononukleotidga aylanadi, u orotidilat kislota dekarboksillanish reaksiyasining kuchli ingibitori bo'lib, to'qimalarda orotat kislota to'planishiga sabab bo'ladi. adenozindezaminaza (ada) va purinnukleozidfosfo-rilaza (pnf) fermentlari purin nukleozidlarini azot asoslariga parchalaydi. ularning yetishmovchiligi immun tanqislikning og'ir shaklini rivojlanishiga olib keladi. 5-ftorurasil – dtmf sintezini ingibirlaydi. sitozinarabinozid – replikasiya tezligini pasaytiradi. metotreksat, aminopterin – folat kislota struktur analoglari. azidotimidin – immun tanqislikni davolashda ishlatiladi. 5-yoddezoksiuridin – keratit va gerpeslarni davolashda qo'llaniladi. azatioprin – 6-merkaptopuringa aylanadi va autoimmun kasalliklarda qo'llaniladi.

Want to read more?

Download all 41 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nukleotidlar almashinuvi"

nuleotidlar almashinuvi tibbiy va biologik kimyo kafedrasi 1. purin nukleotidlar parchalanishi va biosintezi. 2. pirimidin nukleotidlar parchalanishi va biosintezi. 3. dezoksiribonukleotidlar biosintezi. 4. purin va pirimidin nukleotidlari biosintezining koordinatsiyasi va buzilishlari ( giperurikemiya, oratatsiduriya) tibbiy va biologik kimyo kafedrasi tibbiy va biologik kimyo kafedrasi mononukleotidlar nuklein kislotalarning o'tmishdoshlari va tarkibiy qismlari bo'lib xizmat qiladi. adf – atf sikli moddalar oksidlanishi energiyasining organizmdagi endergonik jarayonlarda foydalaniladigan energiyaga aylanishda ishtirok etadi. ba'zi reaksiyalarda boshqa nukleotidlar ham xuddi shunday rolni ado etish mumkin. tibbiy va biologik kimyo kafedrasi adenilat kislota qoldig'i degidrogenazalar (nad,...

This file contains 41 pages in PPT format (4.4 MB). To download "nukleotidlar almashinuvi", click the Telegram button on the left.

Tags: nukleotidlar almashinuvi PPT 41 pages Free download Telegram