ninachilarning faunistik taxlili

DOC 11 sahifa 3,9 MB Bepul yuklash

11 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 3,9 MB

Fayl turi DOC

Sahifalar 11

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 11

andijon viloyatining janubi sharqiy xududlarida tarqalgan ninachilarning faunistik taxliliga oid xusanov alijon karimovich1, g’anijonov diyorbek murodiljon o’g’li2, tillayeva saida toxirjon qizi3 1xusanov alijon karimovich − b.f.d., professor. andijon davlat universiteti zoologiya va boikimyo kafedrasi mudiri. 2 g’anijonov diyorbek murodiljon o’g’li − andijon davlat universiteti, biologiya yo‘nalishi talabasi 3tillayeva saida toxirjon qizi − andijon davlat universiteti zoologiya va biokimyo kafedrasi doktoranti. annotatsiya. ushbu maqolada andijonning janubi-sharqiy xududlarida keng tarqalgan ninachilar turkumining ayrim vakillari o’rganilib, faunistik tahlil qilindi. tadqiqotlar natijasiga ko’ra andijonning janubi sharqiy xududlarida ninachilarning 2 ta kenja turkumga mansub 6 ta oila, 8 ta avlod va 11 ta turlardan iborat ekanligi aniqlandi. aniqlangan turlarning morfoekologik xususiyatlari o’rganilib taksonomik tahlil olib borildi. kalit so’zlar. odonotafauna, odonotologiya, zoogeografik, kolleksiya, anisoptera, zygoptera. kirish. ninachilarni ikki xil muhit sharoitida rivojlanishi bilan biotsenozdagi moddalar almashinuvida o’z o’rniga ega. ular xatto kichik suv havzalarida ham yillar mobaynida bir necha tonna biogen moddalarni hosil bo’lishida ishtirok etadilar …

2 / 11

rganish va himoya qilish bo'yicha loyihalarni ilgari surishga qaratilgan [3]. o’rta osiyoda ham ninachilarni o’rganish xx asrning boshlarida bir muncha rivojlangan. g.g.yakobson, v.l.bianki o’rta osiyo hududlarida tarqalgan ayrim ninachilarga tavsif beradilar [4]. shular bilan bir qatorda o’rta osiyo ninachilari haqida ma’lumotlarni bartenov (1933) va sokolovning malumotlarida (1933) ham ko’rish mumkin. belishev va shevchenko (1958) toshkent, g’arbiy tyan-shan va qozog’iston suv havzalarida tarqalgan ninachilarning sistematik ro’yxatini ifodalaydilar [5,6,7.]. o‘zbekistonda ninachilarni o‘rganilishiga oid dastlabki ma’lumotlar belishevning monografiyasi (“fauna i ekologiya strekoz”) da o’z aksini topgan. ushbu monografiyada o'zbekiston, jumladan unga qo’shni davlatlarning ninachi turkumi vakillarining o'rganilishiga qaratilgan taxliliy malumotlarga asoslangan [8]. shu qatorda a.qulmamatovning ma’lumotlarida o‘zbekistonda uchraydigan ninachilar turlarining bioekologiyasi va morfologiyasi to‘g‘risidagi ma’lumotlar keltirilgan [9]. s.n.borisovning (2007) “o‘rta osiyo ninachilari” deb nomlangan maqolasida o‘zbekiston va tojikistonda uchrovchi 56 tur ninachilarning tur tarkibi haqia malumotlar keltirilgan [10]. andijonning janubiy sharqiy qismida odonatologik tadqiqotlar deyarli olib borilmagan. soxaga oid ayrim maʼlumotlar oʻzbekistondagi ninachilar …

3 / 11

tushadi [12]. tadqiqotlar uchun materiallar xo’jaobod tumanining oq laylak baliqchilik xo’jaligi, karnaychi qishlog’ida joylashgan sport sog’lomlashtirish lageri, imom ota ziyoratgohi atrofidagi suv havzalari, imom ota tog’i orasidagi ko’llar, marhamat tumanida boboxuroson, ulyuz, tosh yo’li, baxoriston qishlog’i yaqinidagi ariq zovurlarda, oq to’nlik ota ziyoratgohi yaqinidagi fermer xo’jaligi yaqinidagi zovurlardan yig’ildi. materiallar yig’ish 2022-2023 yilning (iyun oyining ikkinchi yarmidan boshlab) yoz-kuz fasllarida olib borildi. xo’jaobod va marhamat tumanida tarqalgan ninachi turlarini faunasi va tarqalishini o’rganish maqsadida biomateriallarni yig’ishda ekspeditsion marshrut (dedyuxin uslubi) dan foydalanildi [13]. jarayonni qayd etish uchun dala kundaligi, tadqiqot o’tkazilgan joy ma’lumotlarini olish uchun gps navigatordan foydalanildi. tadqiqotlarda na’munalarni (entomologik tutqich yordamida) yig’ish, suv havzalari bo’ylari, zovurlar, ko’l, ariqlar va ekin maydonlarida olib borildi. ninachi turlarini taksonomik tarkibini tahlil qilishda xaritonov (1977) ning aniqlagichlaridan, shu jumladan soxaga oid ilmiy adabiyotlaridan, hamda ularni sistematik nuqtai nazardan tahlil qilishda s.n.borisovning (strekozi (insecta, odonata) credney azii i ix adaptivnie strategii) dissertatsiyasidan hamda …

4 / 11

72°21'16"e, 40°31'44"n 72°21'35"e.) 5.( 40°40'34"n 72°34'36"e., 40°31'48"n 72°21'43"e.) 6.( 40°30'55"n 72°38'37"e.) 7.( 40°32'20"n 72°37'03"e., 40°32'10"n 72°21'48"e.) 8.( 40°31'01"n 72°38'30"e., 40°31'50"n 72°21'27"e, 40°32'21"n 72°21'34"e.) 9.( 40°32'20"n 72°37'01"e., 40°28'08"n 72°18'24"e.) 10.( 40°31'01"n 72°38'43"e., 40°32'25"n 72°21'43"e.) 11.( 40°40'15"n 72°34'47"e., 40°32'10"n 72°20'40"e.) andijonning janubi sharqiy zonasida tarqalgan turlarning namunalar ro’yhati, jumladan: yig’ish sanasi, joylashuvi va tutilgan individlarning jinsi. 1-jadval gomphus flavipes charpentier, 1825 no sana tuman individ uzunlik (n) kenglik (e) material yig’gan shaxs 1 19.06.2023 xo’jaobod 1♀2♂ 40°31'01"n 72°38'34"e g’anijonov d 2 3 06.07.2023 11.07.2023 marhamat marhamat 2♀3♂ 1♀3♂ 40°30'59"n 40°31'55"n 72°38'27"e 72°21'13"e g’anijonov d g’anijonov d anax imperator (leach, 1815) 1 2 21.06.2023 22.06.2023 xo’jaobod xo’jaobod 1♀0♂ 1♀1♂ 40°40'09"n 40°40'16"n 72°35'00"e 72°34'45"e. g’anijonov d g’anijonov d anax parthenope (selys, 1839) 1 23.06.2023 xo’jaobod 0♀1♂ 40°40'23"n 72°34'40"e g’anijonov d sumpetrum vulgatum (linnaeus, 1758) 1 24.06.2023 xo’jaobod 3♀2♂ 40°40'17"n 72°34'56"e g’anijonov d 3 14.07.2023 marhamat 4♀1♂ 40°31'55"n 72°21'13"e g’anijonov d sympetrum fonscolombii (selys, 1840) …

5 / 11

nijonov d lestes nympha (selys, 1840) 1 29.06.2023 xo’jaobod 3♀2♂ 40°31'01"n 72°38'43"e g’anijonov d 2 23.07.2023 marhamat 4♀1♂ 40°28'08"n 72°18'24"e g’anijonov d ischnura elegans (vander linden, 1820) 1 30.06.2023 xo’jaobod 6♀2♂ 40°40'15"n 72°34'47"e g’anijonov d 2 25.07.2023 marhamat 5♀2♂ 40°32'10"n 72°20'40"e g’anijonov d natija va muhokama andijonning janubi-sharqiy qismi bo’lgan xo’jaobod va marhamat tumanlari odonatafaunasini taksonomik tahlil qilish natijasida, ular 2 ta kenja turkum, 6 ta oila, 8 ta avlod, 11 ta turlardan iborat ekanligi aniqlandi (2-jadval). 2-jadval marhamat va xo’jaobod tumani xududlarida aniqlangan turlarning taksanomik tavsifi. t/r odonata -ninachilar turkumi kenja turkum -anisoptera- har hil qanotlilar oila -gomphidae (rambur, 1842) avlod – gomphus (leach, 1815) 1. gomphus flavipes (charpentier, 1825) oila - aeschnidae (rambur, 1842) avlod-anax (leach,1815) 2. anax imperator (leach, 1815) 3. anax parthenope (selys, 1839) oila - libellulidae rambur, 1842 avlod-sumpetrum (newman, 1833) 4. sumpetrum vulgatum (linnaeus, 1758) 5. sympetrum fonscolombii (selys, 1840) avlod -libellula (linnaeus,1758) 6. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 11 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ninachilarning faunistik taxlili" haqida

andijon viloyatining janubi sharqiy xududlarida tarqalgan ninachilarning faunistik taxliliga oid xusanov alijon karimovich1, g’anijonov diyorbek murodiljon o’g’li2, tillayeva saida toxirjon qizi3 1xusanov alijon karimovich − b.f.d., professor. andijon davlat universiteti zoologiya va boikimyo kafedrasi mudiri. 2 g’anijonov diyorbek murodiljon o’g’li − andijon davlat universiteti, biologiya yo‘nalishi talabasi 3tillayeva saida toxirjon qizi − andijon davlat universiteti zoologiya va biokimyo kafedrasi doktoranti. annotatsiya. ushbu maqolada andijonning janubi-sharqiy xududlarida keng tarqalgan ninachilar turkumining ayrim vakillari o’rganilib, faunistik tahlil qilindi. tadqiqotlar natijasiga ko’ra andijonning janubi sharqiy xududlarida ninachilarning 2 ta kenja turkumga mansub 6 ta oila, 8 ...

Bu fayl DOC formatida 11 sahifadan iborat (3,9 MB). "ninachilarning faunistik taxlili"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ninachilarning faunistik taxlili DOC 11 sahifa Bepul yuklash Telegram