rim huqukida huquqni himoya qilish shakllari

DOCX 10 pages 24.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 24.5 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

mavzu: rim xukukida huquqni himoya qilish shakllari. 1 . huquqni ximoya qilish va o'zini o'zi ximoya qilish tushunchasi. 2 . huquqni davlat tomonidan himoya qilinishi. 3 . legisaktsion protsess. 4 . formulyar protsess. 5 . ekstraordinar protsess. 6 . interdikt ishlarni olib borish. 7 . huquqni himoya qilish va amalga oshirishda vaqtning ta'siri. 8 . da'vo muddati tushunchasi va turlari. 1. huquqni himoya qilish va o'zini-o'zi himoya qilish tushunchasi qadimgi rim davlatining huquqiy normalari boshqa shaxslar tomonidan buzilgan huquqlarni tiklash, ya'ni huquqi buzilishidan oldingi bo'lgan dastlabki holatiga qaytarishga katta e'tiborni qaratgan. rim halqi boshqa halqlar kabi buzilgan huquqlarning davlat organlari orqali, ayniqsa davlat sudining vujudga kelishiga qadar, huquq buzilishlaridan o'z —o'zini xdimoya qilish instituti orqali himoya qilganlar. ular o'z huquqlarining buzilganligini bilishgandan so'ng, eng avvalo, huquqiy munosabat ishtirokchisi o'z kuchi, ilmiy, aqliga suyangan x,olda hamda boshqa xususiyatlaridan foydalanib, o'zini o'zi himoya qilishga kirishgan. agar uning bir o'zi tomonidan buzilgan xuquqni …

2 / 10

arakatlarni anglatsa, o'zini —o'zi tomonidan himoya qilish birdaniga tortib olingan mulkni egasiga qaytarilishidek, tez orada bajariladigan munosabatlardan iborat bo'lgan. bu munosabatlar buzilgan huquqni tiklash, uning boshqa sodir etilmasligini ta'minlash va sodir etilgan holatlarni yo'qqa chiqarish, sodir etadigan harakatlarning oldini olish masalalaridan iborat bo'lgan. o'zini — o'zi boshqarish instituti deganda jismoniy kuchiga yoki ma'naviy aqliga tayangan xolda huquqbuzarlikni to'xtatishga aytilgan. o'z — o'zini himoya qilish — majburlab, kuch ishlatshp orqali ifoda etilishiga, ruxsatsiz noqonuniy asosda harakatlarning vujudga kelishi natijasida pydo bo'lgan. huquq buzilgan taqdirda uni tiklash uchun kuch yshlatish, o'zboshimchalik asosida buzilgan huquqni tiklash rim davlatida asosan 389 yillardan boshlab, man etilgan. qarzdor kreditorlardan qochmoqchi bo'lsa, kreditor uni orqasidan quvib, kuch bilan qarzni to'lashga majbur qilgan xatto qarz to'lanmagan taqdirda qarzdorga ilgari qo'llanilgan javobgarlikni qo'llashi lozim bo'lgan. agar zudlik bilan tegishli chora ko'rilmasa, oqibatda ma'lum —zarar etkaziladigan bo'lsa yoki o'zboshimchalikni bu ko'rinishi ko'p noqulay bo'lgan holatlarni keltirib chiqargan. ayniqsa, imperator mark …

3 / 10

oya qilish davlat sud magistratlari tomonidan amalga oshiriladi. sud magistratlari nizoni ko'rib chiqish uchun sudlarni tashkil qilishi mumkin edi. rim davlatida ko'riladigan ishlarning taalluqliligi masalasiga ham katta e'tiborni qaratib, asosiy va ko'proq ishlar rim shahrining magistrlari tomonidan, ba'zi holatlarda esa fuqarolarning fuqaroligi bo'lgan joyda va istiqomat qilib turgan joylarida ko'rilishi mumkin edi. rim xususiy huquqida huquqni ikki turi ommaviy va xususiy mavjud bo'lganligi kabi ko'riladigan ishlar ham ikkiga bo'lingan. 1. davlat manfaatlarini buzilishi bilan bog'liq ishlarni ko'rish; 2. alohida shaxslarni manfaatlari bilan bog'liq ya'ni huquqni buzish asosida vujudga kelgan ishlarga bo'lingan. qadimgi davrda rimda shaxslar ya'ni fuqarolar o'rtasidagi nizolar xususiy tartibda taraflar tomonidan tayinlangan xakamlik sudlari tomonidan ko'rib chiqilgan. respublika va printsipiat davriga kelib, fuqarolik jarayoni bosqichlari ikkiga bo'lingan. birinchi bosqich «1p 1ige» (in yure) va ikkinchi bosqich esa «1p shsis^o» (in yuditsio) deb atalgan. birinchi bosqichda magistrat buzilgan huquqni sud orqali himoya qilishi yoki himoya qilish mumkin emasligini aniqlaydi …

4 / 10

at bulgan. birinchi bosqichda huquqi buzilgan shaxs sudda ish qo'zg'atish haqida magistratga arz qiladi. shikoyat qilgan shaxsning arizasini, da'vosini sudda ko'rilishi mumkinligini ko'rib chiqiladi. legisaktsion jarayon arizalarni talablarni ko'rib chiqilishini turli shakllari bo'lib, ular quyidagilardan tashkil topgan: a) protsessda ishtirok etuvchi da'vogar va javobgarlarni aniqlash. b) sudya tayinlashni talab qilish. v) ma'lum pul miqdori va narsalarni talab qilish garovga qo'yish yoki magistratga topshirib qo'yish; bu protsessda asosan da'vogar javobgarni da'vo qilinayotgan nizo va uning predmeti bilan tanishtirgan. pretor tomonidan tayyorlanishi lozim bo'lgan formulalar uchun asos yaratilishi, ayniqsa da'voning ob'ekti, uning jinsiy belgilarini ko'rsatish va boshqa dalillarning hozir bo'lishi lozim bo'lgan. da'vogar o'z da'vosini amalga oshirish uchun pretordan da'vo formulalarini berishni talab etgan va bu formulalar pretor tomonidan berilgan. javobgar esa kelib da'vo bilan tanishish uchun da'vogar bilan kelish, pretor tomonidan tuzilgan formulalarni ko'rib chiqish, sud'yani tanlash nizoni tasdiqlash kabi harakatlarni amalga oshirishi lozim edi. agar da'vodagi zararni pul miqdori qat'iy …

5 / 10

chiqish uchun muddat belgilagandan keyin, ular uchinchi kuni sud'yaga kelishlari lozim bo'lgan. sud protsessi ozod, erkinlik va og'zaki asosda amalga oshirilib, dalillarni baholash munosabatlari amalga oshirilgan. dalillar bo'lib, guvohlar ko'rsatmalari, voqea joyini ko'zdan kechirish, hujjatlar va qasamyod qabul qilinishi (yoki qasamyod)lar hisoblangan. da'vogar o'z da'vosini asoslash va dalillar taqdim etish majburiyatini, javobgar tomonidan esa o'zining e'tirozini asoslaydigan faktlar bo'lishi va ularni taqdim etilishi talab etilgan. sud'ya bu protsess yuzasidan o'rtoqlari, mashhur yuristlar bilan maslahat qilishi mumkin edi, ammo hal qiluv qarorini, verdiktni chiqarishda o'zi mustaqil javobgar bo'lardi. pretor sud qarorlarining ijrosi uchun ham mas'ul bo'lib, sud qarorining aynan rim shahrida yoki boshqa javobgarning turar joyida bajarilishigini majburiy bo'lgan normalar bilan biriktirib qo'yishi mumkin edi. qadimgi rim davlati sud tomonidan qabul qilingan qarorlar bo'yicha imkoniyat qilishlikni bilmagan, ammo sud qarorlaridan norozi bo'lgan pretorga murojaat qilib, sud qarori asosida kelib chiqqan yuridik oqibatlarni yo'qqa chiqarish va harakatni dastlabki holatiga keltirish, yoki qaytadan …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rim huqukida huquqni himoya qilish shakllari"

mavzu: rim xukukida huquqni himoya qilish shakllari. 1 . huquqni ximoya qilish va o'zini o'zi ximoya qilish tushunchasi. 2 . huquqni davlat tomonidan himoya qilinishi. 3 . legisaktsion protsess. 4 . formulyar protsess. 5 . ekstraordinar protsess. 6 . interdikt ishlarni olib borish. 7 . huquqni himoya qilish va amalga oshirishda vaqtning ta'siri. 8 . da'vo muddati tushunchasi va turlari. 1. huquqni himoya qilish va o'zini-o'zi himoya qilish tushunchasi qadimgi rim davlatining huquqiy normalari boshqa shaxslar tomonidan buzilgan huquqlarni tiklash, ya'ni huquqi buzilishidan oldingi bo'lgan dastlabki holatiga qaytarishga katta e'tiborni qaratgan. rim halqi boshqa halqlar kabi buzilgan huquqlarning davlat organlari orqali, ayniqsa davlat sudining vujudga kelishiga qadar, huquq buzilishlaridan ...

This file contains 10 pages in DOCX format (24.5 KB). To download "rim huqukida huquqni himoya qilish shakllari", click the Telegram button on the left.

Tags: rim huqukida huquqni himoya qil… DOCX 10 pages Free download Telegram