surxondaryoning tarixiy obidalarning turizmda tutgan o’rni

DOCX 19 pages 1.5 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type DOCX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

mustaqil ish mavzu: surxondaryoning tarixiy obidalarning turizmda tutgan o’rni reja: 1.tarixiy obidalarning turizmda tutgan o’rni 2.hakim at-termiziy majmuasi 3.qirqqiz qal’asi 4.dalvarzintepa yodgorligi 5.jarqo’rg’on minorasi 6.sangartak sharsharasi 7.xulosa 8. foydalanilgan adabiyotlar 1.tarixiy obidalarning turizmda tutgan o’rni surxondaryo – o‘zbekistonning eng janubiy mintaqasi, yarim asrdan ko‘proq vaqt davomida dunyoning ko‘plab arxeologlari va sayyohlarini o‘ziga jalb qilib kelmoqda. va bu tasodif emas. yaqinda o‘zining 2700 yilligini nishonlagan ko‘hna termiz shahri qadimiy tarixiy obidalar, jumladan, fayoztepa, kampirtepa, dalvarzintepa, qoratepa va ayritom shaharlari bilan o‘ralgan. viloyatning tabiiy so‘lim go‘shalari, maftunkor sharsharalari, ma’danli suv va shifobaxsh tog‘ tuzlari agro-eko, tog‘ va tibbiyot turizmini keng yo‘lga qo‘yishga qulay imkoniyat yaratadi. qadimiy bu yurtning o‘ziga xos urf-odat va an’analari, milliy hunarmandchilik buyumlari ham dunyo ahlida katta qiziqish uyg‘otib keladi.viloyatdagi boy tarixga ega qadamjolar, muqaddas ziyoratgohlar hududda ziyorat turizmini joriy etib, nafaqat mahalliy balki, xorijlik sayyohlar oqimini kengaytirishda muhim ahamiyat kasb etadi. biroq, hozirgacha viloyatning bu boradagi salohiyatidan samarali …

2 / 19

yatini kompleks rivojlantirish chora-tadbirlari dasturi qabul qilinmoqda. unda hududning yangilangan, zamonaviy qiyofasini yaratish, transport infratuzilmasini takomillashtirish, xorijdan tashrif buyurayotgan sayyohlarga sifatli xizmatlar ko‘rsatish kabi muhim masalalarga alohida ahamiyat berilgani ziyorat turizmi imkoniyatlaridan unumli foydalanishga qulay muhit yaratadi. – o‘tmishda surxondaryo muqaddas islom dinini targ‘ib qilgan va uni rivojlantirishga munosib hissa qo‘shgan hakim termiziy, iso termiziy kabi ko‘plab buyuk olimlarga beshik bo‘lgan, – deydi o‘zbekiston respublikasi turizmni rivojlantirish davlat qo‘mitasi surxondaryo viloyati vakili sh.ibragimov. – boy tarixga ega bu yurtda so‘fi olloyor, alouddin attor, muhammad zohid singari ulug‘ zotlar mangu qo‘nim topgan. mazkur dastur asosida boysun, termiz, jarqo‘rg‘on, oltinsoy, denov, uzun, sherobod tumanlaridagi muqaddas qadamjo va ziyoratgohlar rekonstruksiya qilinib, obodonlashtiriladi. yo‘llar ta’mirlanadi. savdohunarmandchilik do‘konlari quriladi. xorijlik sayyohlarning emin-erkin ziyorat qilishi uchun barcha zamonaviy sharoitlar yaratiladi. denov tumanida naqshbandiya ta’limotining asoschisi hazrat bahouddin naqshbandning birinchi xalifasi alouddin attor mangu qo‘nim topgan muqaddas ziyoratgoh mavjud. oltinsoy tumanida “silsilai oliya” tarkibiga kiruvchi ulug‘ zotlardan …

3 / 19

y (taxminan 750—760 termiz – 869) nomi bilan bogʻliq. bu maqbarada termiziyning qabri joylashgan. termiziy meʼmoriy majmui asrlar davomida bir necha bor qayta qurilgan. bugugi kunda bu majmua vohaliklar va viloyat mehmonlari uchun asosoiy ziyorat manzilgohlaridan biri hisoblanadi. masjid, maqbara, xonaqoh, qorixona kabi binolardan iborat boʻlgan. majmuaning umumiy maydoni 28.0x29.0 metr boʻlib, shundan maqbara 5.10x4.70 metrni tashkil etadi[1]. rivoyat qilinishicha dastlab xom gʻishtdan xonaqoh (9-asr) bunyod etilib, hakim termiziy shu yerda yashab mudarrislik qilgan. binodan keng hovlining bir qismi, qalin devor toʻsiq va shimoli-sharqiy burchagida uncha katta boʻlmagan yertoʻlasimon hujra saqlangan. vaqtlar oʻtishi bilan qabr ustiga, xonaqohning janubi-gʻarbiy burchagida xom gʻishtdan janubga qaratib maqbara bunyod etilgan (9-asr). termiziy maqbarasi xalq orasida ulugʻlanib avliyo qabri, muqaddas ziyoratgoh sifatida eʼzozlangan. keyinchalik maqbaraning sharqiy devoriga tutashtirib kichik qorixona va oʻgʻli alhakim abdulloh maqbarasi (10-asr), shim.da uncha katta boʻlmagan hovliga qaragan 3 gumbazli, ravokli yoʻlak koʻrinishidagi namozgoh masjidi (11 —12-asrlar) hamda bir qator qoʻshimcha …

4 / 19

shimoliy-sharqiy tomonida ayvon qurilishi sababli xonalar soni 3 ta boʻlib qolgan. xonaqoh yonidagi 3 ayvon gumbazli, qalqonsimon bagʻalli tarzda ishlangan. xonaqoh gumbaz tomga ega, hamda oʻz mehrobi bor. xonaqohning poli goʻrxonaga qaraganda ancha past hamda ularning oraligʻi rovoqlar bilan ajratib qoʻyilgan. maqbara ganjkor bezaklar bilan bezatilgan. tashqi devorlariga esa 6 gʻishtin ravoq ishlangan[3]. hakim at-termiziy maqbarasining kirish qismidago peshtoqiga arabiy yozuvlar bilan bir qator jumlalar bitilgan. bu bitiklarda:"alloh taolo zikr etadi: „bu yerga tinchlik va omonlik bilan kiring“." soʻzlari yozilgan[4]. termiziy maqbarasida taʼmirlash ishlari amir temur tavalludining 660-yilligi munosabati bilan 1996-yilda amalga oshirilgan. temuriylar hukmronligi davrida (15-asr) xonaqoh baland asos (balandligi 1,5 m) ustiga pishiq gʻishtdan qayta qurildi. unga tutash boʻlgan xonalar taʼmirlandi. xonaqohning shimoliy va janubiy tomonlariga peshtoq ishlandi. oddiy va aniq qurilmali xona devorlari ravoq ustunlari „romb“ koʻrinishidagi poyustunga tayangan. hakim termiziy maqbarasi 9-asrda bunyod etilgan xonaqoh hujralaridan biri boʻlgan. xonaqoh hovlisining gʻarbidagi 3 gumbazli masjid maqbaraga tutash, …

5 / 19

arnas kosachalar bilan, 2 yoni shamchiroq tasviri bilan bezatilgan. sagʻanadagi yozuvlarda termiziy hayoti va faoliyati tavsiflangan. kichik maqbarada ham taʼmirlash ishlari olib borilgan. abdullaxon hukmronligi davri (16-asr)da hazira (hovli) hududida 9 gumbazli masjid (eski masjidni ham oʻz ichiga olgan) qurilgan. oldida yengil ravoq ustunli ayvon joylashgan. 19-asrda 9 gumbazli masjid oʻrnida 4 gumbazli masjid bunyod etilgan. janubdan kiraverishda yana bir maqbara (goʻrxona va ziyoratxonadan iborat) qurilib, ravoqli boʻlmalar orqali termiziy maqbarasi va xonaqoh bilan oʻzaro bogʻlangan. 3.qirqqiz qal’asi qirqqiz qalʼasi-o‘zbekiston hududidagi qizlarning ilk islom akademiyasi— surxondaryo viloyatida joylashgan meʼmoriy yodgorlik (9—10-asrlar). termiz tumanida vayrona holida saqlanib qolingan. nima maqsadda qurilganligi (qalʼa, saroy, xonaqoh, karvonsaroy) haqida maʼlumot mavjud emas. tadqiqotchilar tomonidan ushbu yodgorlik qanday vazifada foydalanilgani haqida turli farazlar mavjud. eng ishonchli faktlarga ko'ra, «somoniylar hukmronligi zaiflashgan, taxt uchun yangi kurashlar boshlangan bir paytda eski termiz yaqinida qal'a qurdiriladi. qal'a qizlar uchun xos akademiya, ilm-fan bilan shug‘ullanish uchun yagona maktab sifatida …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "surxondaryoning tarixiy obidalarning turizmda tutgan o’rni"

mustaqil ish mavzu: surxondaryoning tarixiy obidalarning turizmda tutgan o’rni reja: 1.tarixiy obidalarning turizmda tutgan o’rni 2.hakim at-termiziy majmuasi 3.qirqqiz qal’asi 4.dalvarzintepa yodgorligi 5.jarqo’rg’on minorasi 6.sangartak sharsharasi 7.xulosa 8. foydalanilgan adabiyotlar 1.tarixiy obidalarning turizmda tutgan o’rni surxondaryo – o‘zbekistonning eng janubiy mintaqasi, yarim asrdan ko‘proq vaqt davomida dunyoning ko‘plab arxeologlari va sayyohlarini o‘ziga jalb qilib kelmoqda. va bu tasodif emas. yaqinda o‘zining 2700 yilligini nishonlagan ko‘hna termiz shahri qadimiy tarixiy obidalar, jumladan, fayoztepa, kampirtepa, dalvarzintepa, qoratepa va ayritom shaharlari bilan o‘ralgan. viloyatning tabiiy so‘lim go‘shalari, maftunkor sharsharalari, ma’danli suv va shifobaxsh tog‘ tu...

This file contains 19 pages in DOCX format (1.5 MB). To download "surxondaryoning tarixiy obidalarning turizmda tutgan o’rni", click the Telegram button on the left.

Tags: surxondaryoning tarixiy obidala… DOCX 19 pages Free download Telegram