arkioliya

PPTX 18 pages 6.7 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.7 MB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

amir temur va temuriylar davrida harbiy ishlar amir temur va temuriylar davrida harbiy ishlar amir temur samarqandni o‘z saltanatining poytaxti etib e’lon qilgach, shaharda keng ko‘lamli obodonlashtirish ishlari amalga oshiriladi. xususan, 1371-1372 yillarda shaharning g‘arbiy qismida 34 gektar maydonni o‘z ichiga olgan arki oliya bunyod etiladi. temuriylar davriga oid yozma manbalarda arki oliya ikki qator mudofaa devori bilan o‘rab olinganligi, bu yerda ko‘ksaroy, bo‘stonsaroy saroylari qad ko‘targanligi hamda davlat ahamiyatiga ega inshootlar - g‘azna, qurol yarog‘, harbiy aslahalar ishlab chiqaruvchi ustaxonalar, omborxonalar, kutubxona, devonlar joylashganligi qayd etiladi. bo‘stonsaroy arkning shimoliy qismidagi mudofaa devori yonida joylashib, asosan hukmdorning o‘zi va oilasining istiqomat qilishi uchun mo‘ljallangan. ko‘ksaroy esa ark markazida joylashib, to‘rt qavat bo‘lgan. o‘z davrida yuksak darajada mahorat bilan bezalgan saroyda elchilarni qabul qilish, rasmiy marosimlar o‘tkazish kabi davlat boshqaruvi bilan bog‘liq ishlar amalga oshirilgan. shahar atrofida mustahkam asosga ega bulgan monumental devor barpo etildi. shahar devorining katta kismi mugullar istilosigacha …

2 / 18

bilan uralgan va bu jar kasrga hujum kilishga imkon bermagan». devorlar ikki qavat bulib, ular orasida yulaklar mavjud bulgan. dastlabki devor paxsadan qilingan bulib, qalinligi 2,1 metrni tashkil etadi tashqaridan 2 metr oraliqda tiklangan ikkinchi devor turtburchakli xom gishtdan qurilgan. minoralar silindr shaklida, ichki diametri 2,5 metr xom gishtdan tiklangan.keyingi ta'mirlash ishlari davomida shimol tomonda, qulab tushgan tashki devor urniga xom gishtdan yulakni xam, minorani xam tusib turuvchi kalinligi 4,5 metr yangi devor qurilgan.arkning shimoliy-sharqiy burchagida suv manbai joylashgan, u ikkita maxsus minora yordamida mudofaa qilingan. u yerdan suv maxsus yer osti sopol kuvurlar orkali buston saroyiga tortib keltirilgan. arkning ikki darvozasi maxsus istexkomlar bilan mustaxkamlangan.arkning devorlari va minoralari devor buzuvchi mashinalar xujumiga dosh beradigan darajada mustaxkam kurilgan. devorlarning balandligi ularning kalinligiga karaganda uch marta ortik bulgan.ark shaxar chekkasida joylashganligi sababli u iktisodiy xayotdan chetda bulgan. shu tufayli hech qachon haqiqiy faol harbiy-ma'muriy markazga aylanmagan. bu yerda amir temur tomonidan …

3 / 18

ashqariga yunaltirilgan. tusinlarning uchlari xandak tepasidagi devordan chiqib turgan. bu maxsus usul bulib, u birinchidan dushman tomonidan uzi devor buzuvchi qurilmalarni minoralar yoniga olib kelishi va arkonlar yordamida narvonlar kuyishiga tuskinlik kursatish uchun muljallangan: ikkinchidan, ularga kigiz osib kuyilgan va dushman ukdari ana shu kigizlarga sanchilib kolgan: uchin- chidan, ichiga jangchilar kirib olgan maxsus qutilar ana shu tusinlarga maxkamlanib pastga yunaltirilgan va qutidagi jangchilar devor tagigacha yetib kelgan dushman askarlarini o’qqa tutganlar. xiv-xv asrlarda xam devor buzish texnikasiga, devorlar va minoralarni vayron kilishga kodir bulgan kuchli toshotar kurollarga ega bulgan dushmandan himoyalanishga muljallangan katta kalinlikdagi monumental, kup xollarda metin devorlar kurish yanada rivojlangan. qo’shin tuzilishi, harbiy qurol-aslaha va kiyim- lar. amir temur sharkda birinchilardan bulib o’z armiyasiga o’t ochar qurol, shuningdek, u to’gli hududlarda jang xarakatlari olib boruvchi piyodalardan tuzilgan maxsus harbiy kismlarni tashkil kildi. u jaxon xarbiy san’ati ta- rixida birinchi bulib qushinni jang maydonida yetti qo’lga bulib joylashtirish …

4 / 18

tosh otuvchi mashinalar, «yunon olovi»ni otuvchi, devor buzuvchi texnikadan iborat uziga xos artilleriya. 2. har doim qul ostida turish lozim bulgan vositalarni tayyorlash, kupriklar kurish, kemalar yasash, kema xaydash va hokazo ishlar uchun maxsus ustalar otryadi. 3. jangda foydalaniladigan, qul ostidagi jangovar vositalar va hayvonlarni (tuyalar, xukizlar, fillar) boshqarish otryadi. 4. toglarda xarbiy xarakatlar olib borish uchun daralardan uta oladigan va baland koyalarni shturm kila oladigan maxsus piyoda bulinmalar. tuzilishiga kura amir temur armiyasi o’n, yuz, ming va tumanlarga taksimlangan. ularga o’nbegi, yuzbegi, mingbegi va tumanbegilar sardorlik kilgan. amir temurning jangovar taktikasiga kura, agar dushman 12 mingdan ortik, lekin 40 mingdan kam jangchiga ega bulsa, amir temur ularga karshi kirk ming kishidan kam bulmagan kushin junatgan. lashkarboshi sifatida uz ugillaridan birini tayinlab, uning yoniga ikkita tajribali amirni va boshka xarbiy boshliklarni kushgan. bu kushinlar uchun jangovar tartib kuyidagicha edi: kushin 14 qismga bulinardi, bukismlardan biri, umumiy korpus sonining 1/3 kismidan …

5 / 18

, sadok va kilich bilan yengil kurollangan otliklar asosan razvedka va sokchilik bilan shugullangan, uta zarur chogdagina dushman kuchlari bilan jang kilish hukukiga ega bulgan. o’gir qurolli jangchilarning maxsus otryadlari oybolta, shamshirlar, kilichlar bilan kurollangan, otlarga xayvonlar terisidan tayyorlangan yopkichlar yopganlar. bular xos sokchilarda xam bulishi mumkin edi. qilich chap tomonga, shamshir ung tomonga takilgan. un boshi bitta chodir, 5 ta ot, kilich, uk-yoy, uklar, kistan, chukmor, sovut va kalkonga ega bulgan. mingboshining utovi oldida ayvon yoki soyabon bulgan. utovda bir kancha kurol-yarog zaxiralari: sovutlar, dubulg’alar, kalkonlar, nayzalar, sadoklar, uklar saklangan.birinchi toifali amirlar ikki poyali oltin bilan tikilgan chodirda yashagan. yana bir chodirda esa jangchilarni ta’minlash uchun kurol-yarog zaxiralari bulgan. 2-12-darajadagi oliy toifadagi amirlar yanada kuprok kurol-yarog zaxiralariga va extiyot kismlarga, otlarga ega bulganlar. birinchi amir uzi bilan 110 ta, ikkinchi amir 120 ta, bosh qo’mondon 300 tadan kam bulmagan mikdorda ot olib yurgan. piyoda jangchida kilich, uk-yoy, uklar bulgan. …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "arkioliya"

amir temur va temuriylar davrida harbiy ishlar amir temur va temuriylar davrida harbiy ishlar amir temur samarqandni o‘z saltanatining poytaxti etib e’lon qilgach, shaharda keng ko‘lamli obodonlashtirish ishlari amalga oshiriladi. xususan, 1371-1372 yillarda shaharning g‘arbiy qismida 34 gektar maydonni o‘z ichiga olgan arki oliya bunyod etiladi. temuriylar davriga oid yozma manbalarda arki oliya ikki qator mudofaa devori bilan o‘rab olinganligi, bu yerda ko‘ksaroy, bo‘stonsaroy saroylari qad ko‘targanligi hamda davlat ahamiyatiga ega inshootlar - g‘azna, qurol yarog‘, harbiy aslahalar ishlab chiqaruvchi ustaxonalar, omborxonalar, kutubxona, devonlar joylashganligi qayd etiladi. bo‘stonsaroy arkning shimoliy qismidagi mudofaa devori yonida joylashib, asosan hukmdorning o‘zi va oilasining i...

This file contains 18 pages in PPTX format (6.7 MB). To download "arkioliya", click the Telegram button on the left.

Tags: arkioliya PPTX 18 pages Free download Telegram