buxoro shahar tarixiy geografiyasining umumiy tavsifi (mustaqillik davrida)

DOCX 56 стр. 397,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 56
bituruv malakaviy ishi mavzu:buxoro shahar tarixiy geografiyasining umumiy tavsifi (mustaqillik davrida) mundarija kirish 3 i bob. buxoroda shahar madaniyatining shakllanishi va tabiiy-siyosiy tarixiy geografiyasi 5 1.1. buxoroda shahrining shakllanishi tarixi 5 1.2. buxoro shahrining tabiiy-geografik tavsifi va ma’muriy-hududiy tuzilishi 15 ii bob. buxoro shahrining iqtisodiy va aholi tarixiy geografiyasi 26 2.1. buxoro shahrining xo’jalik hayoti va iqtisodiyoti 26 2.2. shahar aholisi va ularning joylashuvi 35 2.3. shahar transporti va temir yo’l tizimi 41 xulosa 53 foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati: 55 kirish oʻzbekiston respublikasining qadimiy shaharlaridan biri, buxoro[footnoteref:1] viloyatining maʼmuriy, iqtisodiy va madaniy markazi. oʻzbekistonning ilk poytaxti. buyuk ipak yoʻlida yirik tijorat markazlaridan boʻlgan. oʻzbekistonning janubiy-gʻarbida, zarafshon daryosi quyi oqimida joylashgan. toshkentdan 616 km. buxoro 2 ta shahar rayoni (fayzulla xoʻjayev va toʻqimachilik)ga boʻlingan. aholisi 290 000 (2019). aholisining katta qismini oʻzbeklar tashkil etadi. oliy ta‘lim muassasalari: buxoro davlat universiteti, buxoro davlat pedagogika instituti, buxoro muhandislik-texnologiya instituti. buxoro shahri qadim zamonlarda qanday …
2 / 56
oshkent, “akula”, 1996, 15 b. ] ayrim tadqiqotchilarning faraz qilishlaricha, buxoro nomi mintaqaning eng asosiy buddaviylik ibodatxonasi vixara yoki ana shu vixaraning sug'diy transkripsiyasi boʻlmish buxoro (ibodatxona) soʻzidan kelib chiqqan. ammo buddaviylik va moniylik diniy taʼlimotlariga oid osori atiqalar shahar hududida ham, umuman, buxoro vohasida ham topilgan emas. buxoro (buxara) toponimi ilk bor soʻgʻd yozuvlari bilan buxoroda zarb qilingan mis tangalarida tilga olingan (milodiy iv-v asrlar) buxoro shahri sharqning mashhur qadimiy shaharlaridan biri. arxeologik maʼlumotlarga koʻra, buxoroga miloddan avvalgi vi asrda afrosiyobning kuyovi siyovush tomonidan asos solingan.[4] zarafshon daryosining quyi oqimida joylashgan buxoro shahri va uning atrofidagi yerlar qadimda nihoyatda xushmanzara — hayvonot va oʻsimlik dunyosi betakror, koʻl va oqar suvlarga boy boʻlib, tarixchi narshaxiyning „buxoro tarixi“ asaridagi maʼlumotlar buni tasdiqlaydi. shuningdek, shaharning yoshini aniqlash maqsadida butun buxoro vohasi boʻylab, chunonchi yirik arxeologik yodgorliklar — poykend, qoʻrgʻoni vardonze, romitan, varaxsha, xoja boʻston, qoʻzimontepa, oqsochtepa va boshqa shahar harobalarida keng arxeologik …
3 / 56
zilgoh joylashgan (bu xil manzilgohlar miloddan avvalgi 1-ming yillik boshidan oʻrta osiyoning dehqonchilik qilinadigan viloyatlariga xosdir). mazkur manzilgohlardan biri firobdiz, ikkinchisi navmichkat, uchinchisi buxoro deb atalgan. keyinchalik bu uch manzilgoh oʻzaro birlashib va toʻxtovsiz taraqqiy etib borib, kattagina shaharga — buxoro vohasining savdohunarmandchilik va maʼmuriy markaziga aylangan. [2: nazarov i.k., allayorov i.sh. buxoro geografiyasi. buxoro, 1994. 12 b. ] i bob. buxoroda shahar madaniyatining shakllanishi va tabiiy-siyosiy tarixiy geografiyasi 1.1. buxoroda shahrining shakllanishi tarixi bu shaharning har bir go'shasida – boy tarixga ega minoralari, osori- atiqalari, muqaddas qadamjolari va obidalarida olis o'tmishning aks-sadosi, qoldirgan izi bor. buxoro jahonning eng qadimiy va tarixiy-me'moriy obidalarga boy go'zal shaharlaridan biri bo'lib, u azaldan islom olamida yuksak nufuzga ega bo'lgan. buxoro nomi dastlab ix asrda tarixchi narshaxiy tomonidan zikr etilgan. ko'plab tarixchilar, tilshunoslar fikricha, buxoro so'zi qadimgi hind – sanskrit tilidagi “vixara” so'zidan kelib chiqqan bo'lib, “qal'a” ma'nosini anglatadi. qadimda shahar numijkat va faxira, …
4 / 56
sahihi buxoriy” to'plami va boshqa asarlari, abu ali ibn sinoning “tib qonuni” kitobi islom olami va jahon ilmi javohirlari, deb e'tirof etiladi. buxoro hududida ulkan tarixiy ahamiyatga ega muqaddas qadamjolar, masjidu maqbaralar, minoralar va madrasalar joylashgan. islom ta'limi tizimida universitet maqomida bo'lgan nizomiya madrasalari, ya'ni oliy madrasalar aynan buxoroda faoliyat yuritgan. ularning eng mashhurlari mir arab va ulug'bek madrasai oliyalaridir. islom madaniyati va san'atining ajralmas qismlari – xattotlik, miniatyura, kulollik, zargarlik, me'morlik, gilamdo'zlik, misgarlik, yog'och o'ymakorligi sohalarida ham buxorolik ustalar va hunarmandlar hamisha peshqadam bo'lganlar. buxoro ahli qadim zamonlardan bag'rikenglik namunasi bo'lgan. qadimda mutaassiblar tomonidan quvg'in ostiga olingan nasorolar va yahudiylar aynan buxoro zaminida panoh topganlar. buyuk ipak yo'lida joylashgan ushbu shaharda ko'plab millat vakillari istiqomat qilganlar va doimo ahil bo'lganlar. xv asrda buxoro sarroflari 20 dan ortiq davlatning pullarini almashib berish bilan shug'ullanganlar. mustaqillik yillarida shahar yanada chiroy ochdi. mir arab madrasasi yana oliy diniy ta'lim maskaniga aylantirildi. ushbu …
5 / 56
mad sallallohu alayhi vassallamdan boshlangan “oltin silsila”ning davomchilari sifatida e'tirof etilgan. ular ko'ngilni nafsu hirsdan poklash, halol mehnat qilib umr kechirish, allohni jon-dildan sevish g'oyalarini targ'ib qilgan. ushbu aziz-avliyolarning asarlari, qilgan ishlari zamonlar osha odamlarni tarbiyalab, ularga dinu diyonat, odob-axloq, ezgu so'z va amaldan saboq berib kelmoqda. ta'kidlash kerakki, buxoro ahli ota-bobolarining madaniyati va san'atini saqlash, an'analarini boyitishda ham peshqadamlik qilmoqda. ming yil avval toqi zargaron yoki toqi telpakfurushonda qanday savdo qilingan bo'lsa, bugun ham sayyohlar va mehmonlar o'zlariga yoqqan narsalarni timlar tagida joylashgan bozordan xarid qiladilar. zargarlar, zardo'zi ustalari, gilamdo'zlar, kulollar ham ming yil ilgari ishlab chiqarilgan nafis ashyolarni hamon didingizga mos qilib ishlab chiqarmoqdalar.buxoro 2020 yilni islom olami madaniyati poytaxti maqomida kutib oldi. shahrimizga keladigan mehmonlar tasavvuridagi buxoro imijining o’zagini “buxoro islom ilmi va madaniyati markazi” tashkil etishi kerak, deb hisoblaymiz.hozirgi paytda mehmonlar buxoro shahriga birinchi navbatda uning tarixiy obidalarini tomosha qilish uchun kelishadi.hozirgi kunda buxoroda tarixiy obidalar …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 56 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "buxoro shahar tarixiy geografiyasining umumiy tavsifi (mustaqillik davrida)"

bituruv malakaviy ishi mavzu:buxoro shahar tarixiy geografiyasining umumiy tavsifi (mustaqillik davrida) mundarija kirish 3 i bob. buxoroda shahar madaniyatining shakllanishi va tabiiy-siyosiy tarixiy geografiyasi 5 1.1. buxoroda shahrining shakllanishi tarixi 5 1.2. buxoro shahrining tabiiy-geografik tavsifi va ma’muriy-hududiy tuzilishi 15 ii bob. buxoro shahrining iqtisodiy va aholi tarixiy geografiyasi 26 2.1. buxoro shahrining xo’jalik hayoti va iqtisodiyoti 26 2.2. shahar aholisi va ularning joylashuvi 35 2.3. shahar transporti va temir yo’l tizimi 41 xulosa 53 foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati: 55 kirish oʻzbekiston respublikasining qadimiy shaharlaridan biri, buxoro[footnoteref:1] viloyatining maʼmuriy, iqtisodiy va madaniy markazi. oʻzbekistonning ilk poytaxti. buyuk ipak yoʻlida...

Этот файл содержит 56 стр. в формате DOCX (397,8 КБ). Чтобы скачать "buxoro shahar tarixiy geografiyasining umumiy tavsifi (mustaqillik davrida)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: buxoro shahar tarixiy geografiy… DOCX 56 стр. Бесплатная загрузка Telegram