abdulla avloniy asarlarida axloqiy tarbiyaga qarashlar

DOCX 32 стр. 58,1 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 32
kurs ishi mavzu: abdulla avloniy asarlarida axloqiy tarbiyaga qarashlar reja: i.kirish ii .asosiy qism 1.abdulla avloniy hayoti ijodi 2.abdulla avloniyning asarlarida axloqiy tarbiyaga qarashlar 3.axloqiy tarbiya haqida va uning ahamiyati 4.axloqiy tarbiya jarayonida a.avloniy merosidan foydalanish iii.xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish vatan ozodligi va millat taraqqiyoti uchun fidoiy jadidlar yetakchilaridan biri, ma`rifatparvar abdulla avloniy ta`lim va tarbiyaga, odob-axloqqa bo`lgan ehtiyojni chuqur anglagan holda turkiston o`lkasida ilk “usuli jadid” ya`ni, yangi usul maktablarini ochgan, o`zi ham shu maktablarda oddiy xalq bolalarini savodini chiqarish, ularni vatan uchun fidoiy, ilmli, axloqli, ziyoli insonlar etib tarbiyalash, barkamol insonlar etib voyaga yetkazish uchun faoliyat olib borgan. bu maktablarda o`quvchilar olti oyda savod chiqarib, bilimlarini aniqlash maqsadida imtihonlar o`tkazilgan. yoshligidan she`rlar mashq qilib, gazeta va ro`znomalarda maqolalar chop ettirgan abdulla avloniy keyinchalik maktablar uchun darslik va qo`llanmalar ham yaratgan. sharq folkloridagi hikoyalarni maktab bolalariga moslashtirib, ularning odob-axloqini yuksaltirishga qaratilgan asarlar yozgan. kurs ishining dolzarbligi: ushbu asar va …
2 / 32
g`ich sinf o`quvchilari o`qishi uchun oson va soda tilda yozilgan axloqiy hikoyalar va adabiy she`rlardan iborat. yuqori sinf o`quvchilari uchun 1913-yilda yozilgan “turkiy guliston yoxud axloq” asari yaxshilikka chorlovchi, yomonlikdan qaytaruvchi axloq kitobi bo`lib, unda olimning odob-axloqqa oid mulohazalari bayon etilgan. “maktab gulistoni” asari 1916-yilda yozilgan bo`lib, adabiy, axloqiy hikoyalar va she`rlar to`plamidir. kurs ishining ahamiyati: jadidlar yangi usul maktablarida nafaqat dunyoviy bilimlar, balki eski aqidalarga qaram bo`lmagan diniy ilmlarni ham o`qitishgan. jumladan, “muxtasar tarixi anbiyo va tarixi islom” asari 3-4 – sinflar uchun mo`ljallangan bo`lib, payg`ambarlar tarixi yoritilgan, yoshlarni haq yo`liga chorlaydigan va e`tiqodini shakllantirishga xizmat qiladigan darslikdir. abdulla avloniy “tarbiya – pedagogiya, ya`ni, bola tarbiyasi fani demakdir. bolaning salomati va saodati uchun yaxshi tarbiya qilmak, tanini pok tutmak, yosh vaqtdan maslakini tuzatmak, yaxshi xulqlarni o`rgatmak, yomon xulqlardan saqlab o`stirmakdur”, - deya ta`riflab, tarbiya va odobaxloqning asosiy mazmunini ifodalagan. kurs ishinig tuzilishi: kirish qismi, 2 bob, 4 bo’lim, xulosa …
3 / 32
a`diy sheroziy, mirzo bedil va bir qancha mutafakkirlarning fikrlari va asarlaridan foydalangan. har bir axloqiy kategoriyaga avval o`z munosabatini bildirib, keyin shu fikrning mazmunini ifodalovchi maqol, hikmatli so`z yoki bayt keltirgan. abdulla avloniy qarashlariga ko`ra, axloqiy tarbiya xususiy ish emas. bu tarbiya – ijtimoiy jarayon. har bir insonning tarbiyasiga butun jamiyat mas`ul bo`lishi lozim. xalqlar, millatlarning taraqqiy qilishi, davlatlarning qudratli bo`lishi ko`p jihatdan o`sib kelayotgan yoshlarning tarbiyasiga bog`liq bo`ladi.bolalarda axloqiy xislatlarning tarkib topishida ijtimoiy muhit, oilaviy sharoit va bolaning atrofidagi kishilar katta ahamiyatga ega. ma`rifatparvar olim abdulla avloniy millat savodxon, ziyoli bo`lishi uchun maktablar ochdi, bolalarni vatanga muhabbat ruhida tarbiyalashga harakat qildi, she`rlar, asarlar, darslik va majmualar yozdi, yetuk pedagog va metodist olim sifatida qo`llanmalar yaratdi, publitsistik faoliyat olib bordi, ta`lim, tarbiya va axloqni ulug`lab, jaholat va ilmsizlikni qoraladi, ham diniy, ham dunyoviy bilimlar egallashga chorladi. abdulla avloniyning fidokorona mehnatlari natijasida ochilgan maktablar o`zbek xalqining mustaqillikka intilishi, chor zulmidan xalos …
4 / 32
ifatparvar, iste’dodli shoir va pedagog abdulla avloniy 1878 yil 12 iyulda toshkentda kosib oilasida dunyoga kelgan va eski maktabda ta’lim olgan. u tarjimai holida bu haqda shunday yozgan: «12 yoshimdan o‘qchi mahallasidagi madrasada dars o‘qiy boshladim. 13 yoshimdan boshlab yoz kunlari mardikor ishlab, oilamga yordam qilib, qish kunlari o‘qir edim. 14 yoshimdan boshlab, o‘sha zamonga muvofiq har xil she’rlar yoza boshladim. bu zamonlarda «tarjumon» gazetasini o‘qib, zamondan xabardor bo‘ldim». avloniy madrasani bitirib, maktabdorlik bilan shug‘ullandi. o‘qish va o‘qitish usuliga isloh kiritib, yangi tipdagi maktab tashkil etdi va yosh pedagog-o‘quvchilarga zamonaviy bilimlar berish, sharq va g‘arb tillarini o‘rgatish kabi muhim ta’lim-tarbiyaviy ishlarni amalga oshirdi. abdulla avloniy maktab o‘quvchilari uchun «birinchi muallim», «ikkinchi muallim» (1912), «tarix», «turkiy guliston yoki axloq» (1913) kabi zamonasi uchun hodisa bo‘lgan darsliklarni yozgan. 1895 yildan ijodiy faoliyati boshlangan avloniy «qobil», «shuhrat», «hijron», «avloniy», «surayyo», «abulfayz», «indamas» taxalluslari bilan she’r, hikoya, feleton va kichik hajmli dramatik asarlar yaratgan. …
5 / 32
kni mo‘l-ko‘l isrof etgan, ammo bola tarbiyasi uchun sariq chaqani ravo ko‘rmagan xasislarni «ilm uchun pulni ko‘zlari qiymas», deb qoralaydi. ayniqsa, uning «adabiyot» (1915) kitobi bu jihatdan alohida ajralib turadi. avloniy 1913 yili «turon» teatr truppasini tashkil etdi va shu teatr uchun original sahna asarlarini yaratish bilan birga qardosh dramaturglarning pesalarini o‘zbek tiliga tarjima ham qildi. abdulla avloniy 20-yillarda o‘zbek xalqi maorifi va madaniyati taraqqiyotida ishtirok etibgina qolmay, qo‘shni afg‘on xalqining ijtimoiy-siyosiy hayotida ham muayyan rol o‘ynagan. u ma’lum muddat afg‘oniston xalq maorifi vaziri, so‘ng sho‘rolar ittifoqining afg‘onistondagi konsul-elchisi vazifalarida xizmat qilgan. avloniy umrining so‘nggi yillarida o‘rta osiyo kommunistik universitetida dars berish bilan birga o‘zbek adabiyotidan qator darsliklarni yaratgan. u 1934 yil 24 avgustda 56 yoshida vafot etgan. avloniy xx asr boshida jadidchilik harakatiga qoʻshildi. toshkentdagi jadidlarning faol ishtirokchilaridan biri sifatida tanildi[1]. 1906-yildan sheʼrlari bilan matbuotda qatnasha boshlagan. arab, fors, rus tillarini oʻrganib, bu tillarda ijod qilgan mutafakkirlarning asarlarini oʻqigan, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 32 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "abdulla avloniy asarlarida axloqiy tarbiyaga qarashlar"

kurs ishi mavzu: abdulla avloniy asarlarida axloqiy tarbiyaga qarashlar reja: i.kirish ii .asosiy qism 1.abdulla avloniy hayoti ijodi 2.abdulla avloniyning asarlarida axloqiy tarbiyaga qarashlar 3.axloqiy tarbiya haqida va uning ahamiyati 4.axloqiy tarbiya jarayonida a.avloniy merosidan foydalanish iii.xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish vatan ozodligi va millat taraqqiyoti uchun fidoiy jadidlar yetakchilaridan biri, ma`rifatparvar abdulla avloniy ta`lim va tarbiyaga, odob-axloqqa bo`lgan ehtiyojni chuqur anglagan holda turkiston o`lkasida ilk “usuli jadid” ya`ni, yangi usul maktablarini ochgan, o`zi ham shu maktablarda oddiy xalq bolalarini savodini chiqarish, ularni vatan uchun fidoiy, ilmli, axloqli, ziyoli insonlar etib tarbiyalash, barkamol insonlar etib voyaga yetkazish uchun fao...

Этот файл содержит 32 стр. в формате DOCX (58,1 КБ). Чтобы скачать "abdulla avloniy asarlarida axloqiy tarbiyaga qarashlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: abdulla avloniy asarlarida axlo… DOCX 32 стр. Бесплатная загрузка Telegram