ishlab chiqarish nazariyasi

PDF 26 стр. 451,2 КБ Бесплатная загрузка

26 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 451,2 КБ

Тип файла PDF

Страницы 26

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 26

166 x-mavzu. ishlab chiqarish nazariyasi reja: 10.1. ishlab chiqarish va ishlab chiqarish funksiyasi 10.2. izokvanta va ishlab chiqarish omillarini chekli texnologik almashtirish normasi 10.3. izokosta va ishlab chiqarish xarajatlarini minimalashtiruvchi omillar sarfini aniqlash 10.4. masshtab samarasi 10.1. ishlab chiqarish va ishlab chiqarish funksiyasi ishlab chiqarish - korxonalarining asosiy faoliyati turi bo`lib, bu jarayon cheklangan resurslardan foydalangan holda amalga oshiriladi. ishlab chiqariladigan mahsulot miqdori, ushbu tovarlarni ishlab chiqarish uchun sarflanadigan resurslar hajmidan va ishlab chiqarishda foydalanilayotgan texnologiyaning holati va darajasiga bog`liq. ishlab chiqarish - bu kerakli mahsulotlarni tayyorlash uchun ishchi kuchidan, uskuna va texnologiyadan, tabiiy resurslardan hamda materiallardan ma′lum miqdordagi kombinatsiyada foydalanish jarayonidir. masalan, o`z ustaxonasiga ega bo`lgan shaxs stol ishlab chiqarish uchun ishchi kuchidan, xom ashyo sifatida taxta, temir, arra va boshqa uskunalarga sarflangan kapitaldan foydalanadi. ishlab chiqarish omillarini yiriklashgan uch guruhga bo`lib qarash mumkin: mehnat, kapital va materiallar. masalan, mehnat ishlab chiqarish omili sifatida malakali mehnatni (payvandchi, buxgalter, elektr …

2 / 26

u tovarlar va xizmatlarni ishlab chiqarish to`g`risidagi amaliy bilimlardir. ma′lumki, texnologiyaning takomillashuvi fanda va texnikadagi yangi yutuqlarning ishlab chiqarish jarayoniga joriy qilish orqali boradi. yangi texnologiya yangi ishlab chiqarish usullaridan foydalanishni, yangi mashina va mexanizmlardan yanada yuqori malakaga ega bo`lgan mehnatdan foydalanishni taqozo qiladi. yangi texnologiya yangi turdagi mahsulotlarni yaratishga yordam beradi. yangi texnologiya mahsulot sifatini oshirishga, ish sharoitlarini yaxshilashga, berilgan resurslar miqdori o`zgarmaganda ishlab chiqariladigan mahsulot miqdorini oshirishga, xarajatlarni kamaytirishga olib keladi. ishlab chiqarish funksiyasi. sarflanadigan ishlab chiqarish omillari miqdori bilan, ushbu omillardan foydalangan holda maksimal ishlab chiqariladigan mahsulot miqdori o`rtasidagi bog`liqlikni ishlab chiqarish funksiyasi orqali ifodalash mumkin. ishlab chiqarish funksiyasi foydalaniladigan har bir ishlab chiqarish omillari sarfi majmuasidan maksimal q miqdorda mahsulot ishlab chiqarishni ko`rsatadi. agar omillar majmuasi sarfi kapital, mehnat va materiallardan iborat bo`lsa, ishlab chiqarish funksiyasi quyidagi ko`rinishda bo`lishi mumkin: q  f (k, l, m ) (1). bu yerda q - berilgan texnologiyada maksimal ishlab …

3 / 26

a ma′lum vaqt oralig`ida qancha mahsulot ishlab chiqarishini ifodalash mumkin. mahsulot ishlab chiqarish ko`proq qo`l mehnatiga asoslangan bo`lsa (masalan, nonni qo`l mehnati asosida ishlab chiqarilsa), u holda ishlab chiqarish funksiyasini faqat sarflangan mehnatga bog`liq ravishda yozish mumkin: 3).q  f (l) agar mahsulot ishlab chiqarishda ko`proq kapital ishtirok etsa, ya′ni mahsulot ishlab chiqarish yuqori kapital sig`imiga ega bo`lsa, ishlab chiqarish funksiyasini q  f(k) ko`rinishida yozish mumkin. 169 ta′kidlash joizki, (1), (2) va (3) tenglamalar ishlab chiqarishning ma′lum texnologiyasida qo`llanilishi mumkin. agar texnologiya o`zgarsa, ya′ni yangi texnologiya qo`llansa, mahsulot ishlab chiqarish hajmi resurslar hajmi o`zgarmaganda ham o`sishi mumkin. 10.2. izokvanta va ishlab chiqarish omillarini chekli texnologik almashtirish normasi izokvantalar. ishlab chiqarishda faqat ikkita omil - mehnat va kapitaldan foydalaniladigan ishlab chiqarishni qaraymiz. faraz qilaylik, mebel ishlab chiqarish tsexida mavjud texnologiya asosida sarflanadigan kapital va mehnatning ma′lum nisbatlari kombinatsiyasida stul ishlab chiqarilmoqda. quyidagi 10.1-jadvalda har xil resurslar sarflari kombinatsiyasida maksimal ishlab …

4 / 26

besh birlikgacha 170 o`zgarganda mahsulot ishlab chiqarish hajmi 40 birlikdan 100 birlikgacha o`zgaradi. xuddi shunday, jadvalning ustunlarini yuqoridan pastga qarab kuzatganimizda ham, mehnat sarfi o`zgarmay, kapital sarfi oshib borishiga ko`ra stul ishlab chiqarish hajmi ham oshib borayotganligini ko`ramiz. 5.1- jadvalda keltirilgan mahsulot ishlab chiqarish ko`rsatkichlarini grafikda ham tasvirlash mumkin (10.1-rasm). kapital sarfi 5 4 3 2 1 1 2 3 4 5 mehnat sarfi 10.1- rasm. ishlab chiqarish omillari sarfi o`zgarishiga ko`ra stul ishlab chiqarish grafigi. rasmda keltirilgan q1 egri chizig`i 60 dona stul ishlab chiqarishni ta′minlaydigan kapital va mehnat sarflari kombinatsiyalarini ifodalaydi. q2 egri chizig`i 80 dona stul ishlab chiqarish uchun sarflanadigan kapital va mehnat sarflari kombinatsiyalarini, q3 egri chizig`i esa 100 dona stul ishlab chiqarish uchun sarflanadigan resurslar sarflari kombinatsiyalarini ifodalaydi. rasmdagi q1, q2 va q3 egri chiziqlarga izokvantalar deyiladi. izokvanta - bu bir xil hajmdagi mahsulotni ishlab chiqarishni ta′minlaydigan ishlab chiqarish omillari sarflari kombinatsiyalarini ifodalovchi egri chiziqdir. …

5 / 26

ariladi. xuddiy shunday q3 izokvantaning m, n va t nuqtalari ham har xil ishlab chiqarish omillari sarfida 100 ta stul ishlab chiqarishni ta′minlaydi. 10.1-rasmdan ko`rinib turibdiki q3 izokvanta q2 izokvantadan o`ngroq va yuqoriroqda joylashgani uchun unga to`g`ri keladigan ishlab chiqarish hajmi q2 nikidan ko`proq. q2 izokvanta esa q1 ga nisbatan o`ngroq va yuqoriroqda joylashgani uchun unga to`g`ri keladigan ishlab chiqarish hajmi q2 nikidan ko`proq. demak, izokvantalar chapdan o`ngga va yuqoriga qarab joylashib borsa, ularga to`g`ri keladigan ishlab chiqarish hajmi ham mos holda oshib boradi. 5.1-rasmdagi izokvantalar uchun q1  q2  q3 deb yozishimiz mumkin. izokvantalarni bunday tartibda joylashishini ikkita omildan, ya′ni mehnat va kapital sarflariga bog`liq ishlab chiqarish funksiyasi yordamida ko`rib chiqamiz. quyidagi ishlab chiqarish funksiyasi berilgan bo`lsin: q  f l, k  (1). (1)-funktsiyaning uch o`lchovli fazodagi grafigi 10.2- rasmdagi ko`rinishda bo`ladi. rasmda ishlab chiqarish funksiyasi grafigi berilgan, u yarmi kesilgan qozonni eslatadi. q ' ,q ' …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 26 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ishlab chiqarish nazariyasi"

166 x-mavzu. ishlab chiqarish nazariyasi reja: 10.1. ishlab chiqarish va ishlab chiqarish funksiyasi 10.2. izokvanta va ishlab chiqarish omillarini chekli texnologik almashtirish normasi 10.3. izokosta va ishlab chiqarish xarajatlarini minimalashtiruvchi omillar sarfini aniqlash 10.4. masshtab samarasi 10.1. ishlab chiqarish va ishlab chiqarish funksiyasi ishlab chiqarish - korxonalarining asosiy faoliyati turi bo`lib, bu jarayon cheklangan resurslardan foydalangan holda amalga oshiriladi. ishlab chiqariladigan mahsulot miqdori, ushbu tovarlarni ishlab chiqarish uchun sarflanadigan resurslar hajmidan va ishlab chiqarishda foydalanilayotgan texnologiyaning holati va darajasiga bog`liq. ishlab chiqarish - bu kerakli mahsulotlarni tayyorlash uchun ishchi kuchidan, uskuna va texnologiyadan, ta...

Этот файл содержит 26 стр. в формате PDF (451,2 КБ). Чтобы скачать "ishlab chiqarish nazariyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ishlab chiqarish nazariyasi PDF 26 стр. Бесплатная загрузка Telegram