koordinatalar bo‘yicha tushish usuli

DOCX 25 pages 257.1 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 257.1 KB

File type DOCX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

mavzu: koordinatalar bo’yicha tushish usuli mundarija kirish………………………………………………………………….………...3 asosiy qism i bob. fazoda koordinatalar metodining nazariy asoslari ……………………………………………………………………….5 1.1. fazoda koordinata nuqtalari. sodda masalalarning koordinatalar orqali yechilishi………………………………………………………………………..5 1.2. fazoning orientatsiyasi (nisbatga belgilangan yo’nalish)………………11 ii bob. kordinatalar bo’yicha tushish usuli……………...…..11 2.1. koordinatalar bo’yicha tushish usuli……………………………………15 2.2. koordinatalar bo’yicha tushish usuliga doir misollar…………………..17 2.3. koordinatalar bo’yicha tushish usuliga doir misollar………………….18 iii. xulosa……………………………………………………………………..21 iv. foydalanilgan adabiyotlar…………………………………....23 v. izohli lug’at ……………………………………………………………24 kirish o‘zbekiston respublikasi prezidentining qarori, 07.05.2020 yildagi pq-4708-son “matematika sohasidagi ta’lim sifatini oshirish va ilmiy-tadqiqotlarni rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori qabul qilindi. shu bilan birga, sohada yechimini topmagan qator masalalar matematika sohasidagi ta’lim sifati va ilmiy-tadqiqot samaradorligini oshirishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish zaruratini ko‘rsatmoqda. koordinatalar metodi- sonlar yoki turli belgilar orqali nuqta yoki jism tutgan o’rnini belgilash usuli. nuqta (jism)ning to’g’ri chiziqda, tekislikda, fazoda tutgan o’rnini aniqlovchi sonlar (belgilar) quyida uning koordinatalari deb yuritiladi. koordinatalar sistemasi- tartiblangan sonlar yoki turli belgilar sistemasi orqali nuqta yoki …

2 / 25

lanadi, bir nuqtada kesishib ( koordinatalar boshi) to’g’ri burchak hosil qilgan bo’lsa; optimallashtirish (lotincha optimus-eng yaxshi) deganda odatda ma’lum shartlarda eng yaxshi natijalarni oluvchi maqsadga yo’naltirilgan faoliyat tushiniladi. optimallashtirish masalasining qo’yilishi uning obekti, berilgan masalani ifodalovchi bog’liq bo’lmagan parametrlari (o’zgaruvchilar) to’plami hamda o’zgaruvchilar qabul qiladigan qiymatlarni xarakterlovchi shartlarning mavjudligini, bundan tashqari optimallashtirish masalasini sifatini xarakterlovchi skalyar “o’lchov”-maqsad funksiyasining mavjudligini nazarda tutadi. optimallashtirish masalasini yechish-optimal qiymatga javob beruvchi o’zgaruvchilarning qiymatlari to’plamini qidirishdir. maqsad funksiyasi-bu ko’p o’zgaruvchili skalyar funksiya bo’lib uning maksimumi yoki minimumi qaralayotgan masala parametrlarining optimal sonini aniqlaydi. faraz qilaylik x– kiritiladigan parametrlarning massivi bo’lib uning uzunligi n ga teng bo’lsin u holda maqsad funksiyasi f(x) yoki f(x1,x2,…xn) ko’rinishda yoziladi. maqsad funksiyasining uning argumentlari qiymatlari to’plamida minimumini yoki maksimumini qidirish optimallashtirish masalasi deyiladi. demak ko’p o’lchovli fazoda shunday x nuqtani toppish kerakki minf(x), bu yerda x-vektor, shart bajarilsin. optimallashtirish masalasini quyidagi sxema bilan ifodalash mumkin. kurs ishining dolzarbligi: koordinatalar usulining …

3 / 25

matlarida joylashgan qo’shimcha ma’lumotlardan foydalanishga asoslangan. bu ishda tog’ri va gradiyentli usullar bilan ko’p o’lchovli optimalashtirish masalalarini ko’p ishlatiladigan echish algoritmlarini qaraymiz. kurs ishining vaziflari: -koordintalar bo’yicha tushish usulini o’rganish - koordintalar bo’yicha tushish usuliga doir misolning sonli va dasturiy yechimi kurs ishining amaliy ahamiyati: koordintalar bo’yicha tushish usuliga doir misolning sonli va dasturiy yechimini ko’rsatish kurs ishining tuzilishi. kurs ishi tuzilishiga ko’ra rejasi asosan 4 ga bo’linadi : 1-kirish; 2-asosiy qism ( asosiy qism 2 ta bobdan iborat ) : 3-xulosa; 4-foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati; hamda izohli lug’atdan iborat bo’ldi. asosiy qism i bob. fazoda koordinatalar metodining nazariy asoslari 1.1. fazoda koordinata nuqtalari. sodda masalalarning koordinatalar orqali yechilishi koordinatalar metodi- sonlar yoki turli belgilar orqali nuqta yoki jism tutgan o’rnini belgilash usuli. nuqta (jism)ning to’g’ri chiziqda, tekislikda, fazoda tutgan o’rnini aniqlovchi sonlar (belgilar) quyida uning koordinatalari deb yuritiladi. koordinatalar sistemasi- tartiblangan sonlar yoki turli belgilar sistemasi orqali nuqta yoki jism …

4 / 25

nuqta va sistemasini tashkil etadi va bazislar to’rtligi fazoda affin koordinatalar yoki . o nuqta koordinatalar boshi, kabi belgilanadi(1 vektorlar esa- vector koordinatalari deyiladi. ( e1-birinchi koordinata vektori, , e2-ikkinchi, e3- uchunchi) . koordinata boshidan o’tuvchi va vektorlar koordinatasiga parallal bo’lgan, shu bilan bir qatorda musbat yo’nalishi shu vektorlar bilan aniqlangan yo’naltirilgan to’g’ri chiziqlar koordinatalar o’qi deyiladi. vektorlarga parallel bo’lgan o’qlarni o’z navbatida absissa, ordinate va aplikata deyiladi va ox, oy va oz kabi belgilanadi. (1-chizma a). ox va oy, ox va oz, oy va oz o’qlari bilan aniqlangan tekisliklar koordinata tekisliklari deyiladi va o’z navbatida oxy, oxz va oyz kabi belgilanadi. 2. -affin koordinatalar sistemasi berilgan bo’lsin, m nuqta esa fazoda ixtiyoriy olingan nuqta bo’lsin. (1-chizma b). om vektor m nuqtaning radius-vektori deyiladi(o nuqtaga nisbatan). om vaktor koordinatalari bazisda koordinatalar sistemasi nuqtaning koordinatalari deyiladi. m nuqtaning x soni- abscissa, y soni – ordinata, z soni – applikata ( yoki …

5 / 25

holda m nuqta oxz tekislikda yotadi, agar x=0 bo’lsa, unda oyz tekislikda. bu yerdan, ixtiyoriy absissa o’qi nuqtasi uchun y=z=0, ixtiyoriy ordinate o’qi nuqtasi uchun x=z=0, ixtiyoriy applikata o’qi nuqtasi uchun x=y=0 bo’ladi. koordinatalar boshi (0,0,0) koordinataga ega bo’ladi koordinatalar sistemasi da m(x, y, z) nuqtani qurush uchun (1) formuladan foydalaniladi. koordinatalar boshi o dan vektorni o’tkazamiz, keyin m1 nuqtadan vektorni o’tkazamiz, va nihoyat, m2 nuqtadan vektorni otkazamiz. ( 1-chizma b) ko’pburchak qoidasiga ko’ra . shu tarzda, m nuqta-izlangan nuqta. siniq chiziqni m nuqta siniq koordinatasi deyiladi. shunday qilib, m nuqtani hosil qilish uchun uning o’zi kifoya. umuman m(x,y,z) nuqtani yasash uchun, ya’ni (2) vektorning oxirini topish uchun quyidagi qoidadan foydalaniladi: koordinatalar boshidan ox o’q bo’yicha vektor, uning oxiridan oy o’qqa parallel holda vektor qo’yiladi, so’ngra uning oxiridan vektor yasaladi, shu vektor oxiri izlangan nuqta bo’ladi. 2-chizmada affin koordinatalar sistemasi va unda qurilgan a(2, 5, 4), b(4,-2,0), c(0,4,0), d(0,0,1), e(3,2, …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "koordinatalar bo‘yicha tushish usuli"

mavzu: koordinatalar bo’yicha tushish usuli mundarija kirish………………………………………………………………….………...3 asosiy qism i bob. fazoda koordinatalar metodining nazariy asoslari ……………………………………………………………………….5 1.1. fazoda koordinata nuqtalari. sodda masalalarning koordinatalar orqali yechilishi………………………………………………………………………..5 1.2. fazoning orientatsiyasi (nisbatga belgilangan yo’nalish)………………11 ii bob. kordinatalar bo’yicha tushish usuli……………...…..11 2.1. koordinatalar bo’yicha tushish usuli……………………………………15 2.2. koordinatalar bo’yicha tushish usuliga doir misollar…………………..17 2.3. koordinatalar bo’yicha tushish usuliga doir misollar………………….18 iii. xulosa……………………………………………………………………..21 iv. foydalanilgan adabiyotlar…………………………………....23 v. izohli lug’at ……………………………………………………………24 kirish o‘zbekiston respublikasi prez...

This file contains 25 pages in DOCX format (257.1 KB). To download "koordinatalar bo‘yicha tushish usuli", click the Telegram button on the left.

Tags: koordinatalar bo‘yicha tushish … DOCX 25 pages Free download Telegram