elektrokimyo

PPTX 39 pages 391.3 KB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 391.3 KB

File type PPTX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

elektrokimyo elektrolit eritmalarining termodinamikasi prof. akbarov x.i. elektrokimyo elektrolit eritmalarining termodinamikasi prof. akbarov x.i. elektrolit eritmalari raul va vant-goff qonunlariga bo'ysinmaydi, krioskopik va ebulioskopik usullarda molekulyar massani xisoblashda ham zarrachalarning sonini e'tiborga olish kerak. vant-goff osmotik bosim nazariyasida gazlar bilan eritmalarni bir-biriga o'xshash sistemalar deb qaragan. arrenius (1883 y.) vant-goffning nazariyasini elektrolit eritmalarga ham taalluqli, deb faraz qilgan va ideal eritmalar qonunlaridan chetlanishlarni izohlab bergan. arrenius nazariyasi elektrolit eritmalarining termodinamik xossalarini tushuntirish uchun arrenius elektrolitlarning molekulalari elektr maydoni ta'sirisiz ionlarga ajraladi, ya'ni elektrolitik dissotsilanish kuzatiladi, degan. arrenius elektrolitik dissotsilanish oxirigacha bormasligi va eritmada ionlar bilan bir vaqtda dissotsilanmagan molekulalar ham mavjud ekanligini ko'rsatdi. arrenius tasavvurlari adolatli ekanligini elektrolit eritmalarining termokimyosi ham isbotlaydi. barcha kuchli kislotalarning xohlagan kuchli asos bilan neytrallanish issiqligi bir xil va 13,7 kkal/g-ekv ga teng: n++on-=n2o+13,7 kkal/g-ekv elektrolit eritmalarida ionlar va dissotsilanmagan molekulalar o'rtasida muvozanat holatining mavjudligi ham arrenius nazariyasining isboti bo'ldi: ostvaldning suyultirish qonuni faqat kuchsiz …

2 / 39

a α = 1 bo'lganda ί = ν (ν – bitta molekuladan xosil bo'ladigan ionlarning soni). kuchli elektrolitlar eritmalari uchun ostvald qonuni o'zini oqlamaydi, dissotsilanish darajasi tushunchasi o'zining ma'nosini yo'qotadi. kuchli elektrolit eritmasidagi osmotik koeffitsient real eritmaning ideallikdan chetlanishining o'lchovidir. to'liq dissotsilanish va ionlararo ta'sir kuchlari bo'lgandagina osmotik koeffitsient izotonik koeffitsientning haqiqiy va chegaraviy qiymatlarining nisbatiga teng bo'ladi: φ = ί/ ν eritma suyultirilishi bilan osmotik koeffitsient φ → 1 ga intiladi. kuchli elektrolitlar suyultirilgan eritmalarining elektrostatik nazariyasi 1923 yil debay-gyukkel tomonidan yaratilgan bo'lib, elektrolitning o'rtacha aktivlik koeffitsientini, kuchli elektrolitlarning elektr o'tkazuvchanligini nazariy xisoblashga imkon berdi hamda ion kuchi qoidasini nazariy asosladi. bu nazariyada faqat cheksiz suyultirilgan eritmalar uchun adolatli bo'lgan qator taxminlar qilingan. komponentlarning aktivligini aniqlash uchun eritmaning standart holatini bilish kerak: -eritmadagi erituvchi uchun standart xolat sifatida toza erituvchi tanlanadi; -kuchli elektrolitning eritmadagi standart holati sifatida elektrolit ionlarining o'rtacha kontsentratsiyasi 1 ga teng bo'lgan gipotetik eritma olinadi. kuchli …

3 / 39

l qiladi: kuchli elektrolit eritmalari o'rtacha aktivlik koeffitsientining kontsentratsiyaga bog'liqligi debay-gyukkel nazariyasidan elektrolitning o'rtacha aktivlik koeffitsientini xisoblash mumkin: cuvli eritmada 298k da ε = 78,3 va a = 0,509 , i - ion kuchi. eritmaning ion kuchi quyidagicha ifodalanadi: elektrolitlar o'rtacha aktivlik koeffitsientining i1/2 ga bog'liqligi kislota-asos nazariyalari arrenius va ostvaldning ta'riflari: - kislotalar « eritmada vodorod ionlarini xosil qiluvchi moddalar»; - asoslar “eritmada gidroksil ionlarini xosil qiluvchi moddalar ”. brensted va lourining protolitik kislota-asos nazariyasi: kislota – protonning donori; asos – protonning aktseptori. kislota va asos – protolit; kislota-asos reaktsiyasi – protolitik reaktsiya. 15 erituvchilar: protogen, protofil, aproton, amfoter (amfiproton). erituvchi molekulasi bilan solvatlangan proton lioniya ioni deb, erituvchi ionlanganda xosil bo'lgan anion liata deb ataladi. protolitik nazariyaga binoan har bir kislota uchun kamida bitta protonga kam bo'lgan o'zining asosi mos keladi, ular kislota-asos mezomer juftligi deyiladi: na/a- lyuis (umumlashgan kislota-asos) nazariyasi: asos erkin elektron jufti bor moddalar (juft …

4 / 39

blashga imkoniyat yaratdi. elektrolit eritmasidagi ionlar tartibsiz harakatda bo'ladi. eritma orqali elektr toki o'tkazilganda ionlarning harakati tartiblashib, ular katod va anod tomon yo'naladi va elektr zaryadini tashib, eritmaning elektr o'tkazishiga sabab bo'ladi. metallardan elektr toki o'tganda modda bir joydan ikkinchi joyga ko'chmaydi, elektrolitlardan elektr toki o'tganda esa, moddaning ko'chishi kuzatiladi. solishtirma elektr o'tkazuvchanlik solishtirma qarshilikka teskari bo'lgan kattalik solishtirma elektr o'tkazuvchanlik deyiladi: yuzasi 1 sm2 bo'lgan 1 sm masofada joylashtirilgan 2 ta parallel elektrod orasidagi 1 sm3 hajmdagi eritmaning elektr o'tkazuvchanligi: æ kuchli elektrolit eritmalar solishtirma elektr o'tkazuvchanligining kontsentratsiyaga bog'liqligi kuchli elektrolit eritmalarida kontsentratsiya kam bo'lganda ionlar orasidagi masofa katta, elektrostatik ta'sirlar esa kuchsiz bo'ladi va kontsentratsiya ortishi bilan solishtirma elektr o'tkazuvchanlikning qiymati ortib boradi. kontsentratsiya yanada ko'paytirilganda ionlararo ta'sirlar kuchayadi va ionlarning harakatchanligi kontsentratsiya ortishiga nisbatan ko'proq kamayadi. natijada solishtirma elektr o'tkazuvchanlikning kontsentratsiyaga bog'liqlik grafigida maksimumlar paydo bo'ladi. kuchsiz elektrolit eritmalarida ionlarning kontsentratsiyasi kam, orasidagi masofa esa katta bo'lganligi …

5 / 39

eritmasidagi elektrodlar orasidan tok o'tayotganda maydon kuchlarining yo'nalishi ekvivalent elektr o'tkazuvchanlikning kontsentratsiyaga va √s ga bog'liqligi elektrolit eritmalari ekvivalent elektr o'tkazuvchanliklarining suyultirishga bog'liqligi ionlarning tormozlanishi ion atmosferasining ionga qarama-qarshi tomonga harakati elektroforetik (yoki katoforetik) tormozlanishni keltirib chiqaradi; ionning orqasidagi ion atmosferasida ortiqcha miqdorda qarama-qarshi zaryadning bo'lishi relaksatsion tormozlanishga olib keladi. kuchli elektrolitlarda eritmaning kontsentratsiyasi ortishi bilan ionlarning harakatchanligi va  relaksatsion tormozlanish natijasida kamayadi (kuchsiz elektrolitlarda esa, kontsentratsiya ortishi bilan  ning kamayishiga sabab dissotsilanish darajasining kamayishidir). kolraush qonuni kuchli elektrolitlarda bog'lanish to'g'ri chiziq bilan ifodalanadi. cheksiz suyultirilgan kuchli elektrolit eritmalarida ionlararo ta'sir yo'qoladi va  chegaraviy qiymatga intiladi: kuchli elektrolitlarda elektr o'tkazuvchanlik koeffitsienti deyiladi. kuchsiz (1) va kuchli (2) elektrolit eritmalari molyar elektr o'tkazuvchanliklarining kontsentratsiyaga bog'liqligi ekvivalent elektr o'tkazuvchanlikning cheksiz suyultirilgandagi chegaraviy qiymatini aniqlash kuchsiz elektrolit eritmalari kuchsiz elektrolitlar eritmalarida har qanday kontsentratsiyada ionlar bir-biridan erkin harakatlanadi. kuchsiz elektrolitlar uchun bog'liqligi dissotsilanish darajasining o'zgarishi bilan quyidagicha ifodalanadi: ostvaldning suyultirish …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektrokimyo"

elektrokimyo elektrolit eritmalarining termodinamikasi prof. akbarov x.i. elektrokimyo elektrolit eritmalarining termodinamikasi prof. akbarov x.i. elektrolit eritmalari raul va vant-goff qonunlariga bo'ysinmaydi, krioskopik va ebulioskopik usullarda molekulyar massani xisoblashda ham zarrachalarning sonini e'tiborga olish kerak. vant-goff osmotik bosim nazariyasida gazlar bilan eritmalarni bir-biriga o'xshash sistemalar deb qaragan. arrenius (1883 y.) vant-goffning nazariyasini elektrolit eritmalarga ham taalluqli, deb faraz qilgan va ideal eritmalar qonunlaridan chetlanishlarni izohlab bergan. arrenius nazariyasi elektrolit eritmalarining termodinamik xossalarini tushuntirish uchun arrenius elektrolitlarning molekulalari elektr maydoni ta'sirisiz ionlarga ajraladi, ya'ni elektrolitik dis...

This file contains 39 pages in PPTX format (391.3 KB). To download "elektrokimyo", click the Telegram button on the left.

Tags: elektrokimyo PPTX 39 pages Free download Telegram