byudjet tuzilishi va byudjetizimi

PPTX 32 pages 6.4 MB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.4 MB

File type PPTX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

mavzu: davlat moliyasi mavzu: byudjet tuzilishi va byudjet tizimi l/o/g/o reja: davlat tuzilishi shakllari. byudjet tuzilishining tarkibi. byudjet tizimi tushunchasi. markaziy hukumat bilan mamlakatning ma‘muriy-hududiy tuzilmalari (xorijiy mamlakatlardagi shtatlar, oblastlar, o‘lkalar, yerlar kabi) o‘rtasida hokimiyat vakolatlarining taqsimlanishiga ko‘ra barcha davlatlar unitar va federativ (federativ davlatlarda davlat tuzilishining ikki shakli – federativ va konfederativ davlat tuzilishi mavjud) davlatlarga bo‘linadi. unitar davlat unitar davlatlarga angliya, fransiya, italiya, vengriya, qozog‘iston, yaponiya, shvetsiya, polsha, o‘zbekiston kabi davlatlar kiradi mohiyati qamrovi unitar (yagona) davlat – bu tarkibidagi ma‘muriy-hududiy birliklar (tuzilmalar) o‘z davlatchiligiga yoki muxtoriyatiga (avtonomiyaga) ega bo‘lmaydigan davlat tuzilishidir. mamlakatda yagona konstitutsiya, hamma uchun umumiy bo‘lgan huquq tizimi va yagona hokimiyat organlari, iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy jarayonlarning markazlashtirilgan boshqarish tizimi amal qiladi. unitar davlatlarda odatda, ikki pog‘onali byudjet tizimi shakllangan boladi: davlat byudjeti (bu bo‘g‘in turli mamlakatlarda turlicha nomlanadi, masalan, davlat byudjeti, markaziy byudjet, respublika byudjeti, hukumat byudjeti kabi); mahalliy (munitsipal) byudjetlar. federativ davlat federativ …

2 / 32

o‘z konstitutsiyasi va qo-nunlarini qabul qiladi. federativ davlatlarda byudjet tizimi uch bo‘g‘indan tarkib topgan: – davlat byudjeti (yoki federal byudjet, markaziy hukumat byudjeti); – federatsiya a‘zolari byudjetlari (aqshda – shtatlar byudjetlari, kanadada – provinsiyalar byudjetlari, gfrda – yerlar byudjetlari, shveytsariyada – kantonlar byudjetlari va h.k.); – mahalliy byudjetlar. konfederativ davlat konfederatsiya - davlatlarning ittifoqi bo‘lib, xalqaro-huquqiy xarakterga ega. konfederatsiya yangi davlatning vujudga kelishiga olib kelmaydi. jahon tarixida konfederatsiyalar vujudga kelib, ulardan federativ davlatlar ajralib chiqqanligi bilan bog‘liq voqealar uchrab turadi. konfederatsiya nisbatan kam tarqalgan davlat tuzilishi shaklidir. konfederatsiyaga a‘zo davlatlar o‘z faoliyatini muvofiqlashtirish uchun qo‘shma organlar tuzadi. mazkur organlar qat‘iy belgilangan sohalarda faoliyat ko‘rsatadi va qat’iy belgilangan (iqtisodiy, siyosiy, harbiy va b.) maqsadlarni ko‘zlaydi. byudjet tuzilishining asosini mamlakatdagi davlat tuzilishi shakli, amaldagi qonun hujjatlari, davlat byudjetining iqtisodiyot va ijtimoiy hayotdagi o‘rni belgilab beradi. byudjet tuzilishining tarkibi davlat budjeti o‘zbekiston respublikasining davlat budjeti (davlat budjeti) — davlatning davlat vazifalari va funksiyalarini …

3 / 32

asidagi davlat markazlashgan pul fondining shakllanishi yuzasidan vujudga keladigan iqtisodiy pul munosabatlaridir. davlat budjeti xarajatlari davlatning markazlashgan pul fondida jamlanadigan pul mablag’larini taqsimlash, qayta taqsimlash va ishlatish bilan bog’liq bo’lgan, davlat bilan davlat budjetidan mablag’ oluvchilar o’rtasida sodir bo’ladigan iqtisodiy pul munosabatlaridir. byudjet tizimi tushunchasi o’zbekiston respublikasi byudjet kodeksining ―asosiy tushunchalar deb nomlangan 6-moddasida: ―byudjet tizimi barcha darajadagi byudjetlar, davlat maqsadli jamg’armalari byudjetlari va byudjet tashkilotlarining byudjetdan tashqari jamg’armalari, byudjet tizimi byudjetlarini tuzish va tashkil etish prinsiplari, ular o’rtasida byudjet jarayoni mobaynida yuzaga keladigan o’zaro munosabatlar yig’indisini o’zida ifodalaydi - deb ta‘rif berilgan. keng ma‘noda byudjet tizimi – iqtisodiy munosabatlarga asoslangan, davlat tuzilishining shakliga mos ravishda tuzilgan, huquq normalari bilan tartibga solinadigan markaziy va mahalliy byudjetlar yig’indisidan, shuningdek, har bir byudjet bo’g’iniga tegishli bo’lgan soliq va yig’imlar yig’indisidan, markaziy va mahalliy hokimiyatlarning xarajat vakolatlari taqsimoti hamda byudjetlararo transfertlar yig’indisidan iborat. tor ma‘noda byudjet tizimi mamlakat ma‘muriy-hududiy tuzilishiga mos ravishda shakllangan …

4 / 32

on respublikasining ma‘muriy-hududiy tuzilishiga muvofiq bo’lishini belgilab beradi. 3. byudjet tizimi byudjetlarining balansliligi va o’zaro bog’liqligi prinsipi – byudjet tizimi byudjetlarida nazarda tutilgan xarajatlar hajmi ularning daromadlari va taqchillikni qoplash manbalari yig’indisining hajmiga muvofiq bo’lishi kerak. 4. byudjet tizimi byudjetlari daromadlarini prognoz qilish va xarajatlarini rejalashtirish prinsipiga ko’ra byudjet tizimi byudjetlarini tuzishda byudjet tasnifiga muvofiq daromadlar ularning aniq manbalari bo’yicha prognoz qilinadi, xarajatlar yo’nalishlar bo’yicha rejalashtiriladi. 5. byudjet tizimi byudjetlari mablag’laridan foydalanishning aniq yo’naltirilganligi va maqsadlilik xususiyati prinsipi byudjet tizimi byudjetlarining mablag’lari muayyan byudjet tashkilotlari va byudjet mablag’larini oluvchilarga ushbu mablag’lardan aniq belgilangan maqsadlarni moliyalashtirishda foydalanish uchun ajratiladi. 6. byudjet tizimi byudjetlarining mustaqilligi prinsipi har bir byudjet o’z daromad manbalariga ega ekanligi, xarajat yo’nalishlarini belgilashda mahalliy hukumat organlari ma‘lum xarajat vakolatlariga ega ekanliklari, mahalliy byudjetlarni tasdiqlash, shuningdek, ijrosi yuzasidan hisobotlarni ko’rib chiqish va tasdiqlash vakolatlari mahalliy boshqaruv organlariga berib qo’yilganligi bilan izohlanadi. 7. byudjet tizimi byudjetlari mablag’laridan foydalanishning natijadorligi prinsipi …

5 / 32

rinsipi byudjet jarayonining har bir ishtirokchisi byudjet jarayonining har bir bosqichida o’z harakatlari uchun javobgar bo’lishini nazarda tutadi, chunki davlat byudjetining shakllanishida jamiyatning ko’pchilik a‘zolari – yuridik va jismoniy shaxslar bevosita yoki bilvosita ishtirok etadi, keng jamoatchilikning mablag’lari evaziga shakllangan moliyaviy resurslarning maqsadga muvofiq ishlatilishi uchun javobgarlik iqtisodiy, ma‘muriy (ayrim hollarda jinoiy) huquq normalari bilan tartibga solinadi. 10. ochiqlik prinsipi davlat byudjetini va davlat maqsadli jamg’armalari byudjetlarini ko’rib chiqish hamda qabul qilish tartib-taomillarining jamiyat va ommaviy axborot vositalari uchun ochiqligini, tasdiqlangan davlat byudjeti to’g’risidagi axborotnin ommaviy axborot vositalarida va o’zbekiston respublikasi moliya vazirligining rasmiy veb-saytida e‘lon qilinishini, byudjet ijrosining borishi to’g’risidagi axborot ommaviy axborot vositalarida davriy ravishda chop etib. o’zbekiston respublikasi byudjet kodeksining 5-bob, 35- moddasiga muvofiq mahalliy byudjetlar tarkibiga kiruvchi byudjetlar tuzilmasiga quyidagi byudjetlar kiradi: --> qoraqalpog’iston respublikasi byudjeti tuzilmasiga qoraqalpog’ston respublikasining respublika byudjeti, qoraqalpog’iston respublikasiga qarashli bo’lgan tumanlar va shaharlarning byudjetlari kiradi; --> viloyatlar mahalliy byudjetlari tuzilmasiga viloyat …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "byudjet tuzilishi va byudjetizimi"

mavzu: davlat moliyasi mavzu: byudjet tuzilishi va byudjet tizimi l/o/g/o reja: davlat tuzilishi shakllari. byudjet tuzilishining tarkibi. byudjet tizimi tushunchasi. markaziy hukumat bilan mamlakatning ma‘muriy-hududiy tuzilmalari (xorijiy mamlakatlardagi shtatlar, oblastlar, o‘lkalar, yerlar kabi) o‘rtasida hokimiyat vakolatlarining taqsimlanishiga ko‘ra barcha davlatlar unitar va federativ (federativ davlatlarda davlat tuzilishining ikki shakli – federativ va konfederativ davlat tuzilishi mavjud) davlatlarga bo‘linadi. unitar davlat unitar davlatlarga angliya, fransiya, italiya, vengriya, qozog‘iston, yaponiya, shvetsiya, polsha, o‘zbekiston kabi davlatlar kiradi mohiyati qamrovi unitar (yagona) davlat – bu tarkibidagi ma‘muriy-hududiy birliklar (tuzilmalar) o‘z davlatchiligiga yoki mux...

This file contains 32 pages in PPTX format (6.4 MB). To download "byudjet tuzilishi va byudjetizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: byudjet tuzilishi va byudjetizi… PPTX 32 pages Free download Telegram