valyuta xavf-xatarlari va ularni sug’urtalash usullari

DOC 196.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1694419001.doc valyuta xavf-xatarlari va ularni sug’urtalash usullari reja: 1. valyuta xavf-xatarlari tushunchasi 2. valyuta xavf-xatarlarining paydo bo’lish shart-sharoitlari. valyuta xavf-xatarlarining turlari 3. valyuta tavakkalchiligi sug’urta qilinishining zarurati valyuta xavf-xatarlari tushunchasi bank tomonidan tuziladigan har bir valyuta yoki kredit bitimida turli xavf-xatarlar mavjud. ushbu xavf-xatarlarni ikki asosiy guruhga bo’lish mumkin: bozor xatarlari va kontragent xatarlari. bozor xavf-xatarlari deganda bozor baholari (foiz stavkalari, valyuta kurslari va boshqa shu kabilarni) o’zgarishi oqibatida paydo bo’ladigan yo’qotishlar xatari tushuniladi. kontragent xatarlari deganda esa hamkor tomonidan shartnoma yuzasidan o’z zimmasiga olgan majburiyatlarning bajarilmaslik xatari tushuniladi. mazkur xavf-xatarlarni hamkorlik xatarlari deb ham atashadi. yuqorida zikr etilgan ikkala guruh, vujudga kelishi va keltirib chiqaradigan oqibatlariga ko’ra bir-biridan farqlanadigan xavf-xatarlarni o’zida mujassam etgan. bozor xavf-xatarlari tushunchasi valyuta va kredit bitimlaridagi yopilmagan pozitsiyalar hamda bozor baholarining o’zgarishi oqibatida vujudga keladigan xatarlarni birlashtiradi. mazkur xavf-xatarlar transaksion yoki operatsion xatarlar deb ham yuritiladi. almashuv kursi yoki foiz stavkalarining ochiq pozitsiya sharoitidagi nomuvofiq …

ishtirokchisi (bank, kompaniya) ning talablar (aktivlar) va majburiyatlar (passivlar)larining, shu jumladan, xorijiy va milliy valyutadagi balansdan tashqari aktiv va passivlarining mos kelmasligidir. valyuta pozistiyasi uzun (long position) va qisqa (short position) pozistiyaga ajratiladi. uzun valyuta pozistiyasi xorijiy valyutada talablarning majburiyatlardan ortib ketishidir va u «musbat» ishorasi bilan belgilanadi. qisqa valyuta pozistiyasi xorijiy valyutadagi majburiyatlarning talablardan ortishi bilan xarakterlanadi va «manfiy» ishora bilan belgilanadi. masalan, bank 0,8830 kursi bo’yicha aqsh dollariga 1 mln. evroni sotib oladigan bo’lsa, bunday vaziyatda 1 mln. evro miqdorida uzun va 883.000 dollar miqdorida qisqa pozistiya yuzaga keladi. mazkur pozistiyalar quyidagicha aks ettirilishi mumkin:  1000000 eur - 883000 usd umuman olganda buxgalteriya balansi nuqtai nazaridan ochiq valyuta pozistiyasini yaratish quyidagi ketma-ket operastiyalar ko’rinishida aks ettirish mumkin: 1. bankni tashkil qilish va mijozning evrodagi hisobraqamining ochilishi (taxmin qilinadiki, ustav kapitali binoga quyilma qilingan, bundan tashqari evro va aqsh dollarida nostro korrespondentlik hisobraqamiga ega): jadval bank balansi nostro …

ivlar passivlardan 883000 dollarga ortiq (uzun pozistiya) va passivlar aktivlardan 1000000 evroga ko’p (qisqa pozistiya). har qanday ochiq valyuta pozistiyasi valyuta kursining o’zgarishi riskiga moyil bo’ladi (risk exposure) va uning natijasida foyda yoki zarar olinishi mumkin. taxmin qilaylik, bir qator omillar ta’sirida evroning dollarga nisbatan kursi kutilmaganda 1 evro uchun 0,8900 dollarga ortdi. ko’rinib turibdiki, evro bo’yicha qisqa pozistiya zararga olib keladi. biroq bu hali haqiqiy emas, potenstial zarar hisoblanadi, chunki pozistiya hali yopilmagan. agar bank mijozi kutilmaganda 1 mln. evroni o’tkazishga buyruq berib qolsa, bank korrespondentlik hisobraqamida evroning etishmasligi muammosi bilan to’qnash keladi. bu holda u 883000 dollarni sotib, uning evaziga qimmatlashgan evroni sotib olishga to’g’ri keladi – 883000 usd0,89  992134,83 eur, ya’ni bunda uning haqiqiy zararlari miqdori quyidagiga teng bo’ladi: 992134,83 eur – 1000000 eur  -7865,17 eur. bu summani bank o’z mablag’lari (ustav kapitali) hisobidan sotib olishi kerak, chunki mijozning talabini qondirish uchun unga mablag’lar etishmaydi. …

xorijiy valyutalarga nisbatan kursining o’zgarashi natijasida yuzaga keladigan valyuta riskini tartibga solish maqsadida vakolatli banklar uchun ochiq valyuta pozistiyalarining limitlarini belgilaydi. jumladan, har qanday xorijiy valyutaning bir turi bo’yicha ochiq valyuta pozistiyasining limiti har bir operastion kun yakunida vakolatli bank regulyativ kapitalining 10%idan ortmasligi kerak. har bir operastion kun yakunida ochiq valyuta pozistiyalarining umumiy qiymati bank regulyativ kapitalining 20% idan oshib ketmasligi lozim. ochiq valyuta pozistiyalarining belgilangan limitlardan ortib ketgan qismi bank tomonidan keyingi operastion kunga o’tkazilmaydi. ochiq valyuta pozistiyalari belgilangan limitlardan ortib ketgan sharoitda bank joriy kun yakuniga qadar ochiq valyuta pozistiyalarini belgilangan limitlarga olib kelish maqsadida zaruriy balanslovchi bitimlarni (masalan, xorijiy valyutani sotishni) amalga oshirishi kerak xalqaro bitimning amalga oshirilishi davri mobaynida shartnomadagi valyuta kursi boshqa valyutalar kurslariga nisbatan bir qator iqtisodiy omillar ta'siri ostida o’zgarishi mumkin. bu esa o’z navbatida shartnomada ishtirok etuvchi taraflarni ma'lum bir yo’qotishlarga olib kelishi mumkin. 70-yillarning boshidan barcha davlatlarning erkin suzadigan kurslar …

siya sharoitida xorijiy valyutadagi ehtimoliy yo’qotishlar xataridir. ushbu xavf-xatar kurs xatari deb ham belgilanadi. xorijiy valyutadagi pozitsiya qanchalik ko’p vaqt davomida ochiq tursa valyuta kursining nomuvofiq o’zgarishi xatarining ehtimoli shunchalik yuqori bo’ladi. kursning kuchli tebranishi sharoitida esa ushbu xatar bitim tuzilishi paytidayoq paydo bo’ladi. masalan, "a" bank mijozga 5 mln. aqsh dollarini shved kronasiga 1,5550 kurs asosida sotayotgan bo’lsa va ushbu summani shu zahoti yopmasa, unda kursning o’sishi sharoitida quyida keltirilgan jadval ma'lumotlariga asosan valyuta yo’qotishlari paydo bo’ladi hamda misolimizda ushbu yo’qotishlar 25000 (7800000 - 7775000) kronani tashkil etadi. bitim usd kurs sek sotuv 5000000 1,5550 7775000 kursning o’sishi +0,0050 sotib olish 5000000 1,5600 7800000 valyuta kurslarining o’sgan muvozanatsizligi xalqaro mehnat taqsimotiga salbiy ta'sir etadi, tovarlar va xizmatlarning ekvivalent almashuvini qiyinlashtiradi, xalqaro savdoning balanslashganligi hamda hajmiga salbiy ta'sir etadi. valyuta kurslarining muvozanatsizligi importyor va eksportyorlarning o’zlarini xorijdan sotib olish hamda xorijga sotish operatsiyalarini qisqartirishga majbur qiladi. chunki importyor va eksportyorlar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "valyuta xavf-xatarlari va ularni sug’urtalash usullari"

1694419001.doc valyuta xavf-xatarlari va ularni sug’urtalash usullari reja: 1. valyuta xavf-xatarlari tushunchasi 2. valyuta xavf-xatarlarining paydo bo’lish shart-sharoitlari. valyuta xavf-xatarlarining turlari 3. valyuta tavakkalchiligi sug’urta qilinishining zarurati valyuta xavf-xatarlari tushunchasi bank tomonidan tuziladigan har bir valyuta yoki kredit bitimida turli xavf-xatarlar mavjud. ushbu xavf-xatarlarni ikki asosiy guruhga bo’lish mumkin: bozor xatarlari va kontragent xatarlari. bozor xavf-xatarlari deganda bozor baholari (foiz stavkalari, valyuta kurslari va boshqa shu kabilarni) o’zgarishi oqibatida paydo bo’ladigan yo’qotishlar xatari tushuniladi. kontragent xatarlari deganda esa hamkor tomonidan shartnoma yuzasidan o’z zimmasiga olgan majburiyatlarning bajarilmaslik xatari...

DOC format, 196.0 KB. To download "valyuta xavf-xatarlari va ularni sug’urtalash usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: valyuta xavf-xatarlari va ularn… DOC Free download Telegram