geterogensistemalar uchun fazalar qoidasi

PPTX 39 pages 134.0 KB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 134.0 KB

File type PPTX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

geterogen sistemalar uchun fazalar qoidasi. geterogen sistemalar uchun fazalar qoidasi. reja 1.holat diagrammalari va ularning amaliy qo'llanilishi 2.fazalar qoidasidagi erkinlik darajasi, komponent soni. 3.erish harorati. qaynash harorati, xolat diagrammalarining texnologiyadagi ahamiyati. 4. ikki, uch va to'rt komponentli sistemalar uchun holat diagrammalari. mineral o'g'itlar va tuzlar texnologiyasini ko'pgina muammolarni hal qilishda, ishlov berilayotgan sistemani tarkibi, xossasi va holati o'rtasidagi bog'liqlikni o'rganish juda muxim. bunday bog'lanishni o'rganuvchi fan fizik-kimyoviy taxlil nomi bilan nomlangan. bu fanning asoschisi rus olimi n.s.kurnakovdir. sistemalarning tarkibi, xossasi va xolati o'rtasidagi bog'liqlik, sistemani muvozanat xolat diagrammalarida yaqqol ko'rinadi. fizik-kimyoviy tahlilning asosiy tushunchalari. fizik-kimyoviy taxlilni vazifasi kimyoviy muvozanatdagi sistemaning o'zgarishini fizik va geometrik usullar bilan o'rganishdan iborat. quyida fizik-kimyoviy tahlilda qabul qilingan tushunchalar keltirilgan: sistema – o'zaro ta'sir etish imkoniyatiga ega bo'lgan modda (yoki jism)lar majmuasi;1. moddalar o'zaro issiqlik almashinish va hech bo'lmaganda birortasi diffuziyalanish imkoniga ega bo'ladi; agarda sharoit doimiy bo'lsa, sistema muvozanatda bo'ladi va uni xolati o'zgarmaydi. …

2 / 39

a mustaqil mavjud bo'la oladigan moddalar- komponentlar yoki tarkibiy qismlar deyiladi. masalan: na2sif6 ning suvdagi eritmasida n2o va na2sif6 dan tashqari, na+, sif6-, h+ va oh- ham mavjud bo'ladi. lekin ionlar sistemadan tashqari erkin xolda mavjud bo'lmaydi.h2o va na2sif6 esa mavjud bo'la oladi, shuning uchun bu sistema ikki komponentli deyiladi. sistemadagi har qaysi fazaning kimyoviy tarkibini aniqlash uchun zarur bo'lgan komponentlarning eng kichik soni sistemaning komponentlar soni deyiladi. masalan, oddiy sharoitda n2,o2 aralashmasi bo'lsin. bularning kontsentratsiyasi bir-biriga bog'lanmagan chunki bular orasida kimyoviy reaktsiya bormaydi; shunga ko'ra fazalar kontsentratsiyasini aniqlash uchun ikkala komponentning tarkibini bilish kerak bo'ladi – sistema komponentlar soni ikkiga teng. agar kimyoviy reaktsiya sodir bo'lib, suv hosil bo'lsa, sistema n2,o2, n2o tarkibiy qismga ega bo'ladi. lekin komponentlar soni 3-1=2 bo'ladi. chunki muvozanat xolatda komponentlar orasida kimyoviy reaktsiya borsa, komponentlar sonini topish uchun tarkibiy qismlar sonidan kimyoviy reaktsiyalar soni ayriladi. qoidaga binoan fazalar tarkibini aniqlash uchun hohlagan ikki komponent …

3 / 39

xossasini aniqlash uchun zarur bo'lgan omillarning eng kichik soni – erkinlik darajalari soni deyiladi. masalan, gaz xoldagi moddalarni (n2, nh3, o2,…) termodinamik xossasini bitta t bilan aniqlay olmaymiz, chunki bir xil haroratga v va p larni birqancha qiymatlari to'g'ri kelishi mumkin. shuning uchun kamida ikkita parametr (v1p; v1t; t1p) aniq bo'lishi kerak, demak bu sistemaning erkinlik darajasi ikkiga teng. erkinlik darajasi soni – muvozanatda turgan sistemani fazalar sonini o'zgartirmasdan turib, ma'lum chegarada o'zgartirilishi mumkin bo'lgan mustaqil omillar sonidir (t-temperatura, r-bosim va komponentlar kontsentratsiyasi). fazalar qoidasi g'– muvozanatda turgan geterogen sistemani xarakterlovchi uch kattalik: fazalar soni f, komponentlar soni k, erkinlik darajalar soni f ni bir-biri bilan bog'laydi. bu qoidaga binoan ikki omil (bosim, harorat) ta'sirida muvozanatda turgan sistema erkinlik darajasi f sistema komponentlar sonidan – fazalari sonini ayirmasidan,ikki birlikka katta, yahni erkinlik darajalar soni: f = k – f + 2 (1) omillardan biri (bosim yoki xarorat) doimiy bo'lsa erkinlik …

4 / 39

ekstensiv va intensiv bo'lishi mumkin. ekstensiv xossalar- moddalarning miqdoriga bog'liq bo'lgan xossalar. intensiv xossalar – moddalarning miqdoriga bog'liq bo'lmagan xossalar; harorat,solishtirma xajm,kontsentratsiya va boshqalar. sistemalarni fizik-kimyoviy taxlili suyuqlanish,eruvchanlik va mikrotuzilishlarni o'rganishga asoslangan. mineral tuzlar va o'g'itlar texnologiyasida muvozanatda turgan turli sistemalarning holat diagrammalari keng qo'llaniladi. bunday diagrammalar,tuzlarni erishi va kristallanishi hamda, qattiq aralashmalarni suyuqlanishi bilan bog'liq muammolarni echishga imkon beradi.ko'pincha bu jarayonlar o'zgarmas bosimda boradi. muvozanatdagi bunday sistemalarda suyuq va qattiq fazalar ishtirok etadi,gaz faza ehtiborga olinmaydi.suv – tuz sistemalarda omillarga bog'liq holda (harorat va komponentlar kontsentratsiyasi) bitta suyuq faza (eritma) va bir qancha qattiq faza (muz,suvsiz tuz,tuz kritallogidrati, qo'shaloq tuz yoki turli tuzlar aralashmasi) ishtirok etishi mumkin. mustaqil komponentlar soniga qarab sistema bir-, ikki-, uch- , to'rtkomponentli va xokazo bo'lishi mumkin. bir komponentli sistemaga misol: suv yoki tuz. ikki komponentliga- tuz va suv (masalan n2o-na2sif6, n2o-nacl, h2o-kno3 va h). uchkomponentliga – suv va bir xil ionli ikki tuz (masalan, …

5 / 39

l,nano3), borishi mumkin bo'lgan reaktsiyalar soni bitta. shuning uchun sistema to'rt komponentli deyiladi. tuzlar sistemasi va ularning tarkibini ifodalash usullari. tuzlarning sistemalari turlicha ifodalanadi: bir xil ionli sistemalar; nacl – kcl – mgcl2 – h2o yoki na+,k+, mg2+, // cl-, h2o o'zaro ta'sir etuvchi sistemalar; nacl + kno3 = kcl + nano3 (h2o) nacl – kno3- h2o yoki kcl – nano3 – h2o na+, k+, // cl-, no3- (h2o). eruvchanlik diagrammasini tuzishda, sistema tarkibi butunligicha yoki uni ayrim fazalari komponentlar kontsentratsiyasini quyidagi usullarda ifodalash mumkin. uch komponentli sistemalarda: 1.100g eritmada erigan moddani gramm miqdori oirlik foizi. 2. 100g (yoki 1000g) suvda erigan moddalarni gramm miqdori: g/100gn2o yoki g/1000g.n2o 3. 100 yoki 1000mol suvda erigan moddalar mol soni: mol/100moln2o; mol/1000mol n2o. ikki komponentli sistemalar tarkibi faqat oirlik yoki molyar foizlarda ifodalanadi. ikki va ko'p komponentli sistemalar, eritmalarda suvni bir xil xaroratda bug'latish yoki suvda (yoki kislotalarda) qattiq komponentlarni eritish, shuningdek sistemani …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "geterogensistemalar uchun fazalar qoidasi"

geterogen sistemalar uchun fazalar qoidasi. geterogen sistemalar uchun fazalar qoidasi. reja 1.holat diagrammalari va ularning amaliy qo'llanilishi 2.fazalar qoidasidagi erkinlik darajasi, komponent soni. 3.erish harorati. qaynash harorati, xolat diagrammalarining texnologiyadagi ahamiyati. 4. ikki, uch va to'rt komponentli sistemalar uchun holat diagrammalari. mineral o'g'itlar va tuzlar texnologiyasini ko'pgina muammolarni hal qilishda, ishlov berilayotgan sistemani tarkibi, xossasi va holati o'rtasidagi bog'liqlikni o'rganish juda muxim. bunday bog'lanishni o'rganuvchi fan fizik-kimyoviy taxlil nomi bilan nomlangan. bu fanning asoschisi rus olimi n.s.kurnakovdir. sistemalarning tarkibi, xossasi va xolati o'rtasidagi bog'liqlik, sistemani muvozanat xolat diagrammalarida yaqqol ko'rinadi....

This file contains 39 pages in PPTX format (134.0 KB). To download "geterogensistemalar uchun fazalar qoidasi", click the Telegram button on the left.

Tags: geterogensistemalar uchun fazal… PPTX 39 pages Free download Telegram