psixologiyning ilmiy tadqiqot metodlari

DOC 8 стр. 704,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 8
2­mavzu:psixologiyaning ilmiy tadqiqot metodlari reja: 2.1.psixologiya sohasida ilmiy-tekshirish olib borishning o'ziga hosligi 2.2. psixologik tadqiqot metodlari ko'zatish eksperiment 2.3. suhbat va so'rov, test, korellyastiya, modellashtirish, faoliyat natijasini o'rganish 2.4. psixologik tadqiqotlar olib borishning bosqichlari tanch so'z va iboralar: ilmiy tekshirish, tadqiqot metodlar, so'rov, test, labaratoriya metodi, tashkiliy, emperik, korrelyatsiya, validlik, eksperiment,ishonchlilik aniq izlanish predmetiga ega bo'lgan har qanday fan o'sha predmetning mohiyatini yoritish va materiallar to'plash uchun maxsus usullar va vositalardan foydalanadi va ular fanning metodlari deb yuritiladi. fanning salohiyati va obro'si ham birinchi navbatda o'sha metodlar yordamida to'plangan ma'lumotlarning ishonchliligi va validliligiga bog'liq bo'ladi. bu fikrlar bevosita psixologiyaga ham aloqador bo'lib, metodlar masalasi bu fanda juda katta ahamiyatga molik masala sifatida qaraladi. chunki yuqorida ta'kidlaganimizdek, psixik hodisalarni bevosita qo'l bilan ushlab, ko'z bilan ilg'ab, quloq bilan sezish qiyin. lekin juda ko'plab fanlar bilan faol hamkorlik shunga olib kelganki, psixologiyaning har bir tarmog'i o'z vazifalarini echish va ma'lumotlarga ega bo'lish …
2 / 8
2. rasm 3.1.3. rasm 2.2. psixologik tadqiqot metodlari ko'zatish eksperiment bu usul eng tabiiy va hayotiy metodlar jumlasiga kiradi. chunki biz hayotda o'rgangan ko'p odatlarimiz, harakatlarimizning asosida o'zining bilim-bilmay ko'zatgan, xotiramizda shu tarzda olib qolgan ma'lumotlarimiz yotadi. ilmiy nuqtai nazardan esa ko'zatuvning turlari va bosqichlari farqlanadi. tashqi ko'zatuv mohiyatan ko'zatiluvchi xulq-atvorini bevosita tashqaridan turib, ko'zatish orqali ma'lumotlar to'plash usulidir. usulning o'ziga xosligi shundaki, tadqiqotchi ko'zatiluvchining faoliyatiga aralashmagan va unga xalaqit bermagan tarzda, uning tashqi xulq-atvori, nutqi, o'zgalarga munosabatini “zimdan ko'zatib”, qayd qilib boradi. ko'zatishning ikki asosiy turi bo'lib, tashqi-obektiv ko'zatish va ichki – o'z-o'zini ko'zatish farqlanadi. o'z-o'zini ko'zatish birovlarni tashqaridan ko'zatishdan farqli, odamning o'zida kechayotgan biror o'zgarish yoki hodisani shaxsan o'rganishi maqsadida ma'lumotlar to'plash va qayd etish usulidir. erkin ko'zatuv ko'pincha biror ijtimoiy hodisa yoki jarayonni o'rganish maqsad qilib qo'yilganda qo'llaniladi. masalan, bayram arafasida aholining kayfiyatini bilish maqsadida ko'zatuv tashkil qilinsa, oldindan maxsus reja yoki dastur bo'lmaydi, ko'zatuv obekti ham …
3 / 8
hu yo'l bilan olingan ma'lumotlar bir tomondan tabiiyligi va mufassalligi bilan qimmatli bo'lsa, ikkinchi tomondan, agar ko'zatuvchida konformizm xislati kuchli bo'lsa, o'zi ham guruh hayotiga juda kirishib ketib, undagi ayrim hodisalarni subektiv ravishda qayd etadigan bo'lib qolishi ham mumkin. guruhiy fenomenlarni tashqaridan ko'zatish buning aksi – ya'ni ko'zatuvchi guruhga yoki ko'zatilayotgan jarayonga nisbatan chetda bo'ladi va faqat bevosita ko'zi bilan ko'rgan va eshitganlari asosida xulosalar chiqaradi. umuman, ko'zatish metodining ijtimoiy hayot, professional ko'rsatgichlarni qayd qilishda so'zsiz afzalliklari bor, lekin shu bilan birga ko'zatuvchining professional mahorati, ko'zatuvchanligi, sabr-qanoatiga bog'liq bo'lgan jihatlar, yana to'plangan ma'lumotlarni subektiv ravishda tahlil qilish xavfi bo'lgani uchun ham biroz noqulayliklari ham bor, shuning uchun ham u boshqa metodlar bilan birgalikda ishlatiladi. umuman ko'zatish vositasida ma'lumotlar to'plashga qaror qilgan kimsa har doim ham aniq ko'zatuv obektini ajratib olishi, undan nimalarni kutayotganligini tasavvur qilishi, ko'zatuv daftarini tutib, ko'zatilayotgan odam yoki guruhning 3.2.1. rasm faoliyatini ma'lum muddat davomida bosqichma-bosqich izchil …
4 / 8
'lum muddatdan keyin bolalarning o'zlashtirish darajasi, darsga munosabatlari, xotiralari kuchi orqali tahlil qilinadi. mana shunga o'xshash jarayonlar va sinovlar eksperiment deyiladi va hayotda va psixologik amaliyotda ko'plab murakkab eksperimentlar aniq dasturlar asosida o'tkaziladi, yangiliklar ochiladi. har qanday eksperiment uchun odatda ataylab shunday sun'iy bir vaziyat shakllantiriladiki, aynan shu vaziyatda tadqiqotchini qiziqtirayotgan psixik jarayon yoki hodisa ajratiladi, o'rganiladi, ta'sir ko'rsatiladi va baholanadi. agar tabiiy eksperiment o'sha qiziqtirayotgan fenomen tekshiriluvchi uchun tabiiy hisoblangan sharoitlarda (masalan, mehnat jarayonida, kanikulda yozgi lagerda, lisey auditoriyasida va shunga o'xshash) maqsadli tashkil etilib, o'rganilsa, laboratoriya eksperimenti maxsus joylarda, maxsus asbob-uskunalar vositasida ataylab o'rganiladi. masalan, diqqatingizning xususiyatlarini bilish kerak bo'lsa, psixologiya laboratoriyasida maxsus taxistoskop deb atalgan moslama yordamida yoki “landolt xalqachalari” deb nomlangan jadvallar yordamida o'rganish mumkin bo'ladi. hattoki, ijtimoiy munosabatlar borasida ham o'zaro hamjihatlik, liderlik va konformlilik hodisalarini tekshirish uchun gruppaviy integratorlar va gomeostat deb nomlanuvchi moslamalar yaratilgan va ular yordamida guruhdagi turli xil hodisalar o'lchangan. eksperiment …
5 / 8
ikkala guruh a'zolarining esa kundalik ish samaralari, ishga munosabati, ishlab chiqarishdagi mahsuldorlik maxsus mezonlar asosida taqqoslab chiqiladi. demak, eksperiment uchun maxsus sharoitlar va natijalarni to'g'ri tahlil qilish uchun professional psixologlar kerak. 2.3.suhbat va so'rov, test, korellyastiya, modellashtirish, faoliyat natijasini o'rganish odamlarni so'roq qilish, u yoki bu bilmagan yoki qiziqtirgan narsalarni so'rab o'rganish insonga xos xislat. ko'cha-kuyda ketayotganimizda ham vaqtni yoki ko'chalar nomini so'rovchilar bo'ladi. katta tadbirlar arafasida, mustaqillik, “navro'z” bayramlari arafasida odamlar kayfiyatlarini bilish uchun ham oddiy odatiy so'roqlar o'tkazilishi rasm bo'lgan. lekin bu hayotiy usul psixologiyada ham fikr-o'ylarni o'rganish orqali qimmatli ilmiy ma'lumotlar to'plash vositasi sifatida qadrlanadi. shuning uchun so'roq metodlari psixologiyaning barcha tarmoqlarida birlamchi ma'lumotlar to'plashning an'anaviy usullaridan hisoblanadi. unda tekshiriluvchi tekshiruvchi tomonidan qo'yilgan qator savollarga muxtasar javob qaytarishi kerak bo'ladi. og'zaki so'roqni yoki ba'zan uni oddiygina qilib, suhbat metodi deb ataladi, o'tkazadigan shaxs unga ma'lum darajada tayyorgarlik ko'rgach so'roq o'tkazadi. agar mabodo uning professional mahorati yoki tajribasi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 8 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "psixologiyning ilmiy tadqiqot metodlari"

2­mavzu:psixologiyaning ilmiy tadqiqot metodlari reja: 2.1.psixologiya sohasida ilmiy-tekshirish olib borishning o'ziga hosligi 2.2. psixologik tadqiqot metodlari ko'zatish eksperiment 2.3. suhbat va so'rov, test, korellyastiya, modellashtirish, faoliyat natijasini o'rganish 2.4. psixologik tadqiqotlar olib borishning bosqichlari tanch so'z va iboralar: ilmiy tekshirish, tadqiqot metodlar, so'rov, test, labaratoriya metodi, tashkiliy, emperik, korrelyatsiya, validlik, eksperiment,ishonchlilik aniq izlanish predmetiga ega bo'lgan har qanday fan o'sha predmetning mohiyatini yoritish va materiallar to'plash uchun maxsus usullar va vositalardan foydalanadi va ular fanning metodlari deb yuritiladi. fanning salohiyati va obro'si ham birinchi navbatda o'sha metodlar yordamida to'plangan ma'lumotl...

Этот файл содержит 8 стр. в формате DOC (704,5 КБ). Чтобы скачать "psixologiyning ilmiy tadqiqot metodlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: psixologiyning ilmiy tadqiqot m… DOC 8 стр. Бесплатная загрузка Telegram