turkiston muhtoriyati-milliy demokratik davlatchilikning dastlabki tajribasi

PPTX 12 стр. 1,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 12
termiz davlat universiteti tarix fakulteti 423-guruh 2-kurs talabasi xudoyberdiyev samandarning o’zbekiston tarixi fanidan tayyorlagan taqdimoti o’zbekiston tarixi fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: turkiston muhtoriyati-milliy demokratik davlatchilikning dastlabki tajribasi qoʻqonda boʻlib oʻtgan butun turkiston musulmonlarining favqulodda 4-qurultoyi (1917-yil 26—28 noyabr)da tashkil topgan. qurultoy turkiston oʻlkasini rossiya federativ respublikasi tarkibida hududiy jixatdan muxtor deb eʼlon qildi. shuningdek, taʼsis majlisi chaqirilgunga qadar hokimiyatni turkiston muvaqqat kengashi va turkiston milliy majlisi qoʻlida boʻlishi kerak deb hisobladi. markazi – qoʻqon shahri. qurultoyda turkiston muvaqqat kengashi aʼzolaridan turkiston muxtoriyati hukumati (8 kishidan iborat) tuzildi. yevropalik aholi vakillari orasidan nomzodlar koʻrsatilishi uchun ularga ham yana 4 oʻrin ajratildi. hukumat tarkibiga muhammadjon tinishboyev (bosh vazir va ichki ishlar vaziri), islom shoahmedov (bosh vazir oʻrinbosari), mustafo choʻqay (tashqi ishlar vaziri), ubaydullaxoʻja asadullaxoʻjayev (harbiy vazir), hidoyatbek agayev (yer va suv boyliklari vaziri), obidjon maxmudov (oziq-ovqat vaziri), abdurahmon oʻrazayev (ichki ishlar vazirining oʻrinbosari), solomon gersfeld (moliya vaziri) kiritildi. keyinchalik hukumat tarkibida ayrim …
2 / 12
belgilandi. qurultoy jarayonida 32 kishidan iborat millat majlisi saylandi. 1917-yil 26-noyabrdan qoʻqon shahrida oʻlka musulmonlarining iv favqulodda syezdi ish boshladi. unda oʻlkaning barcha mintaqalari va koʻpgina jamoat tashkilotlaridan 200 dan ortiq vakil ishtirok etdi. 28-noyabrda tashkil topayotgan davlatning nomi aniqlanib „turkiston muxtoriyati“ deb ataladigan boʻldi. butunrossiya taʼsis s’yezdi chaqirilgunga qadar hokimiyat toʻla ravishda kengashi va turkiston xalq (milliy) majlisi qoʻlida boʻlishi haqida qaror qabul qilindi. muvaqqat kengash aʼzolaridan 12 kishilik hukumat tuziladigan boʻldi. [[qurultoy jarayonida turkiston milliy majlisi 54 kishidan iborat qilib saylandi. turkiston muxtoriyati va turkiston xalq majlisi delegatlar tomonidan saylandi. saylov ochiq v turkiston millat majlisi tomonidan tasdiqlangan qonunlar tez orada eʼlon qilindi, shuningdek, yangi hukumat mamlakat konstitutsiyasini tayyorlash uchun taniqli huquqshunoslarni jalb qildi. 1917-yil 26-dekabrda turkiston muxtoriyatining milliy bayrogʻi qabul qilindi. „el bayrogʻi“, „birlik tugʻi“, „svobodnoʻy turkestan“, „izvestiya vremennogo pravitelstva avtonomnogo turkestana“ kabi hukumat gazetalari oʻzbek, qozoq, rus tillarida nashr qilina boshlandi. avval chiqayotgan „ulugʻ turkiston“ va …
3 / 12
kumat faoliyati butun turkiston mintaqasida yashayotgan tub yerli xalqlar tomonidan qizgʻin qoʻllab-quvvatlandi. oʻlka bolsheviklari turkiston muxtoriyati hukumatiga katta xavf deb qaradilar. turkiston oʻlkasi ishchi, soldat va krestyan deputatlarining favqulodda 4-sʼyezdi (toshkent shahri, 1918-yil 19—26 yanvar)da muxtoriyatga munosabat masalasi asosiy oʻrinda turdi. sʼyezd turkiston muxtoriyati hukumati va uning aʼzolarini qonundan tashqari holda deb hisoblab, hatto vazirlarni qamoqqa olish haqida qaror qabul qildi. 1918-yil 30-yanvarda turkiston oʻlkasi xks turkiston muxtoriyatini tugatish uchun harbiy harakatlarni boshladi. toshkentdagi bolsheviklar buning uchun qizil gvardiyachilar otryadlari va arman dashnoqlari drujinalaridan (qarang dashnaksutyun) keng foydalandi. milliy matbuotning yozishicha, 31-yanvar (yangi hisob bilan 13-fevral)da janglar boshlandi. turkiston oʻlkasi xks 1918-yil 14-fevralda (yangi hisob bilan) fargʻona viloyatida harbiy holat eʼlon qildi dastlabki jangda muxtoriyatning milliy qoʻshinidan tashqari qoʻqonlik tinch aholi vakillari ham qatnashdi. asosan bolta, choʻkich, tayoq koʻtargan xaloyiqning soni 10.000 kishiga yetdi. shunga qaramay, qurolsiz bu kishilar qizil askarlarning qoʻqon shahriga qilgan hujumini uch kun davomida mardonavor qaytardilar. …
4 / 12
etib keldi. 19 fevraldan boshlab 3 kun davomida qizil askarlar shahar ustiga toʻplardan yondiruvchi snaryadlar yogʻdirishdi. shahar butunlay vayron boʻldi va oʻtolov ichida qoldi. qoʻqonning oʻzida 3 kun davomida 10 mingdan ziyod kishi oʻldirildi. muxtoriyat qoʻshinining tirik qolgan qismi kichik ergash boshchiligida (200—300 yigit) qoʻqon yaqinidagi bachqir qishlogʻiga chekindi va mudofaa istehkomlarini qurib, dushman hujumini qaytardi. qizil gvardiyachilar qoʻqon va uning atroflaridagi tinch aholini talash va oʻldirishni avj oldirishdi. sovet rejimi turkiston muxtoriyati hukumatini 19 fevralda qurol kuchi bilan agʻdarib tashladi 1918-yil 22-fevralda qoʻqon shahridagi rus-osiyo banki binosida bolsheviklar tomonidan tayyorlangan „tinchlik shartnomasi“ imzolandi. turkiston muxtoriyati hukumati atigi 72 kun umr koʻrgan boʻlsa ham, u erksevar xalqimizni milliy mustaqillik va istiklol uchun kurashga daʼvat etdi. bu hukumatning agʻdarilishi turkistonliklar tomonidan sovet rossiyasining turkistonga nisbatan tajovuzkor rejalari mavjudligining yana bir dalili sifatida qabul qilindi. turkistonliklar tinch yoʻl (parlament) bilan milliy davlatchilikni qayta tiklash mumkin emasligini tushunib, 1918-yil fevral oyining oxirida qoʻllariga …
5 / 12
turkiston muhtoriyati-milliy demokratik davlatchilikning dastlabki tajribasi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "turkiston muhtoriyati-milliy demokratik davlatchilikning dastlabki tajribasi"

termiz davlat universiteti tarix fakulteti 423-guruh 2-kurs talabasi xudoyberdiyev samandarning o’zbekiston tarixi fanidan tayyorlagan taqdimoti o’zbekiston tarixi fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu: turkiston muhtoriyati-milliy demokratik davlatchilikning dastlabki tajribasi qoʻqonda boʻlib oʻtgan butun turkiston musulmonlarining favqulodda 4-qurultoyi (1917-yil 26—28 noyabr)da tashkil topgan. qurultoy turkiston oʻlkasini rossiya federativ respublikasi tarkibida hududiy jixatdan muxtor deb eʼlon qildi. shuningdek, taʼsis majlisi chaqirilgunga qadar hokimiyatni turkiston muvaqqat kengashi va turkiston milliy majlisi qoʻlida boʻlishi kerak deb hisobladi. markazi – qoʻqon shahri. qurultoyda turkiston muvaqqat kengashi aʼzolaridan turkiston muxtoriyati hukumati (8 kishidan iborat) tuzildi. y...

Этот файл содержит 12 стр. в формате PPTX (1,1 МБ). Чтобы скачать "turkiston muhtoriyati-milliy demokratik davlatchilikning dastlabki tajribasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: turkiston muhtoriyati-milliy de… PPTX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram