qonning immunitet vazifasi
Page preview (5 pages)
Scroll down 👇
![qiluvchi elementlar (plazma va shaklli elementlar) majmuasi boʻlib, organizm ichki muhutining eng asosiy tarkibiy qismi hisoblanadi. organizm ichki muhitini toʻqima (intersitsial) suyuqlik, qon va limfa tashkil etadi. bu suyuqliklar xossalari va tarkibi bir-biriga uzviy bogʻliq hisoblanadi. lekin organizmning haqiqiy ichki muhiti boʻlib toʻqima suyuqligi tashkil qiladi, sababi organizmning hujayralari faqatgina toʻqima suyuqligi bilan bevosita doimiy aloqada boʻlib turadi. qon esa yurak endokardi va tomirlar endoteliysiga tirangan holda oqadi, hamda, toʻqima suyuqligi tufayli barcha aʼzo hamda toʻqimalar faoliyatiga doimiy taʼsir qilib boradi. tomirlar devori orqali vitaminlar, gormonlar va turli biologik faol moddalar qon oqimiga doimiy oʻtib turadi[2]. qon, toʻqima suyuqligi va limfaning asosiy tarkibiy qismi suv hisoblanadi. odam organizmida tana massasining 75 % ni suv tashkil etadi, hamda, tana massasi 70 kg boʻlgan odamda limfa va toʻqima suyuqligining 30 % (20-21l) ni, hujayra ichidagi suyuqlikning esa 40 % (27-29l) ni va qon plazmasining 5 %ga yaqin (2,8-3,0l) qismini suv tashkil qiladi. …](/media/previews/pages/p2_196184.webp "qonning immunitet vazifasi - Page 2")
![ga yordamida aylantirilsa, shaklli elementlar ogʻirroq boʻlgani uchun choʻkma hosil qiladi, yuqori qavat tiniq, rangsiz yoki och sariq rangli plazmadan iborat boʻladi[4]. shunday qilib, plazma qon hajmining 55-60 % qismini, shaklli elementlar esa 40-45 % qismini tashkil etishi aniqlangan. qonning umumiy hajmidan eritrotsitlarga toʻgʻri keladigan qismi gematokrit son deb ataladi. erkaklarda gematokrit son 44-46 % , ayollarda esa 41-43 % boʻladi. qon tizimining tarkibiga qon tomirlarida aylanib yurgan qon, qonning shaklli elementlari paydo boʻladigan va yetiladigan qon yaratuvchi aʼzolar, qonning shaklli elementlari yemiriladigan aʼzolar kiradilar. nazarenko g. i., kishkun a. a. klinicheskaya otsenka rezultatov laboratornix issledovaniy // m.: meditsina — 2006. — 544 s. isbn 5-225-04579-0 qon shaklli elementlarining hosil boʻlishi gemopoez deb ataladi. bu jarayon asosan suyak koʻmigida sodir boʻladi. qonning klinik ahamiyati hujayra ichidagi suyuqlik, qon plazmasi, to’qima suyuqligi tarkibi turlicha boʻlgani sababli qon, toʻqima suyuqligi va hujayralar orasida katta hajmli suv, ionlar, elektrolitlar, anionlar, kationlar, metabolizm mahsulotlari …](/media/previews/pages/p3_196184.webp "qonning immunitet vazifasi - Page 3")
![tning ham tarkibiy, ham xossalari jihatidan doimiyligining saqlanilishi organizm hujayra, toʻqima, aʼzo va tizimlarining normal yashashi uchun zarur hisoblanadi[6]. ichki muhit doimiyligining saqlanishi qon va limfa aylanish tizimlari, nafas olish ovqat hazm qilish hamda ayiruv aʼzolari tomonidan doimo taʼminlanib turiladi. hazm qilish va nafas olish tizimlari turli xildagi moddalarning tashqi muhitdan organizm ichki muhitiga oʻtishini, ayiruv aʼzolari esa moddalar almashinuvi oxirgi mahsulotlarini tashqi muhitga chiqarilishini amalga oshiradilar. mana shu jarayonlar tufayli muhitning har qanday oʻzgarishlari, yaʼni harorat, bosim, namlik, yoritilish keskin oʻzgarganda yoki oziqlanish vaqtincha toʻxtab qolganda ham organizm hujayralari nisbatan doimiy sharoitda yashaydi va oʻz faoliyatlarini bajarib turadi. ichki muhit doimiyligi qanchalik aniq va ishonchli boshqarilsa, tashqi muhit oʻzgarishlariga nisbatan organizm javob reaksiyasi shunchalik kamroq bogʻliq holda oʻzgaradi va shunchalik erkinroq boʻladi. yirik fransuz fiziologi va patolog olimi klod bernar bu holatni shunday ifodalab oʻtgan: „ichki muhit doimiyligi — erkin hayot sharoiti“[7]. hayot sharoitlari oʻzgarishidan qatʼiy nazar organizm oʻzining …](/media/previews/pages/p4_196184.webp "qonning immunitet vazifasi - Page 4")
![i, qonning yopishqoqligi va echt kiradi. mutloq barqaror konstantalar hatto oz miqdorda oʻzgarganda ham hayotiy jarayonlarga katta zarar etkazadi. bu konstantalarga qon plazmasi ion tarkibi, h+, osmotik bosim, plazmadagi oqsillar, o2 va so2 ning parsial bosimi, glyukoza miqdori v.b. kiradi. gomeostazning tub zaminida statik jarayonlar emas, balki dinamik jarayonlar yotadi, chunki muhit doimiyligi muntazam buzilib turadi va muntazam qayta tiklanib turiladi. shuning uchun ichki muhit doimiyligini saqlashga qaratilgan barcha jarayonlarning butun kompleksini gomeokinez deyish toʻgʻriroq boʻladidi. gomeostazni moslashtiruvchi, taʼminlovchi mexanizmlarning murakkab tizimida nerv va endokrin tizimlar hal qiluvchi muhim ahamiyatga ega hisoblanadi. qon tizimi toʻgʻrisidagi tushunchani 1939 — yilda rus olimi g.f.lang yaratdi[8]. bu tizim 4 qismdan iborat: 1. qon ishlovchi aʼzolar (qizil koʻmik, limfa tugunlari, timus va taloq); 2. tomirlarda oqib turuvchi periferik qon 3. qonni yemiruvchi aʼzolar (jigar, taloq, qizil suyak koʻmigi); 4. markaziy boshqaruvchi neyrogumoral apparat. qonning hosil boʻlishi [tahrir | manbasini tahrirlash] odamda ham barcha umurtqali …](/media/previews/pages/p5_196184.webp "qonning immunitet vazifasi - Page 5")
About "qonning immunitet vazifasi"
o`zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovasiyalar vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti tabiiy fanlar fakulteti biologiya yo`nalishi 203 -guruh talabasi amriddinova gulizaning fiziologiya fanidan referati mavzu: qonning immunitet vazifasi. toshkent – 2025 reja: kirish. 1. qon tizimi 2. immunitet. 3. qon va immunitet tizimi o‘rtasidagi vazifalari xulosa. foydalanilgan adabiyotlar. kirish qon — organizmning ichki muhiti tarkibiga kiruvchi, hayot uchun zarur bo‘lgan suyuqliklardan biridir. u kislorod va ozuqa moddalarini to‘qimalarga yetkazish, karbonat angidrid va boshqa chiqindi mahsulotlarni chiqarib yuborish, gormonlarni tashish kabi ko‘plab muhim funksiyalarni bajaradi. shu bilan birga, qonni immunitet tizimining ajralmas qismi sifatida ko‘rish ham m...
This file contains 15 pages in DOCX format (475.6 KB). To download "qonning immunitet vazifasi", click the Telegram button on the left.
PPTX
PPTX
PDF
PPTX
PPTX
PPTX
PPTX
PPT
PPTX
PPTX
DOCX
PPT