konistitutsiyada jahon konistitutsiyaviy rivojlanish tajribalari hamda milliy qadryatlarning aks etishi

DOCX 37 pages 113.0 KB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 113.0 KB

File type DOCX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

konistitutsiyada jahon konistitutsiyaviy rivojlanish tajribalari hamda milliy qadryatlarning aks etishi reja: 1. konstitutsiyada jahon konstitutsiyaviy rivojlanish tajribalalari hamda milliy qadriyatlarning aks etishi. 2. konstitutsiyaning tuzilishi. 3. konstitutsiyaga o‘zgartirish hamda qo‘shimchalar kiritish zarurati va tartibi. konstitutsiyada jahon konstitutsiyaviy rivojlanish tajribalalari hamda milliy qadriyatlarning aks etishi. konstitutsiyaviy rivojalanish tajribasi xalqaro ahamiyatga ega. konstitutsiyalar qaysi mamlakatda qabul qilinmasin, jahon tajribasidan foydalaniladi. chunki ular uzoq vaqtda qo‘lga kiritilgan va hayot tajribasidan o‘tgan, xalqlar qaysi millatlarga, dinga mansub bo‘lmasin ko‘pchilik manfaatiga mos tushuvchi tamoyillar, tartiblar, qoidalarga tayanadi. xviii asrdan boshlab konstitutsiyaviy g‘oyalarning keng yoyilishi konstitutsiyaning tuzilishi, unda inson huquqlarining o‘rni, konstitutsiyaviy prinsiplar va qadriyatlar bilan bog‘liq tushunchalarning dunyo mamlakatlari bo‘ylab ommalashib borishga olib keldi[footnoteref:1]. [1: venter, francois. “globalization of constitutional law through comparative constitution-making.”verfassung und recht in übersee / law and politics in africa, asia and latin america, vol. 41, no. 1, 2008.− p.16-17.] jahon konstitutsiyaviy tajribalaridan foydalanish deganda, demokratik mamlakatlarda amal qilayotgan, taraqqiyotiga ijobiy …

2 / 37

anlari va mansabdor shaxslar, jamiyat va fuqarolar oldida mas’uldirlar” (2-modda), “o‘zbekiston respublikasida demokratiya umuminsoniy prinsiplarga asoslangan bo‘lib, unga ko‘ra inson, uning hayoti, erkinligi, sha’ni, qadr-qimmati va boshqa daxlsiz huquqlari oliy qadriyat hisoblanadi” (13-modda), “davlat fuqarolarning konstitutsiya va qonunlarda belgilangan huquqlari va erkinliklarini ta’minlaydi” (43-modda), degan qator moddalarda mustahkamlangan. ikkinchi. insonning asosiy huquq va erkinliklarini belgilash jahon tajribasidan kelib chiqib amalga oshirildi. insonning asosiy huquqlari avvalo shaxsiy, siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy huquqlar guruhlarga bo‘lib mustahkamlandi. shaxsiy huquqlar qatoriga tabiiy huquqlar kiritilib, ularni ta’minlashni davlat o‘z zimmasiga oldi. konstitutsiya shaxsning asosiy huquqlarini belgilabgina qo‘ymay, ularni ro‘yobga chiqarish, himoya qilish, ta’minlash mas’uliyatini ham mustahkamlab qo‘ydi. bunga misol qilib “har bir shaxs bevosita o‘zi yoki boshqalar bilan birgalikda vakolatli davlat organlariga, muassasalariga yoki xalq vakillariga ariza, takliflar va shikoyatlar bilan murojaat qilish huquqiga ega” (35-modda), “har bir shaxsga o‘z huquq va erkinliklarini sud orqali himoya qilish, davlat organlari, mansabdor shaxslar, jamoat birlashmalarining g‘ayriqonuniy hatti – harakatlari …

3 / 37

stitutsiyani hadya qiladi. masalan, misr, suriya, iroq, afg'oniston konstitutsiyalari shu tarzda qabul qilingan. konstitutsiyada mustahkamlangan asosiy huquqlar doirasi kengaytirildi, “yashash huquqi” (24-modda), “jinoyat sodir etishda ayblanayotgan har bir shaxsning ishi sudda qonuniy tartibda, oshkora ko‘rib chiqilib, uning aybi aniqlanmaguncha u aybdor hisoblanmasligi, ayblanuvchiga himoyalanish huquqi kafolatlanishi,hech kim qiynoqqa solinmasligi, insoni kamsituvchi qiynoqlarga solinish mumkin emasligi, ularda hech qanday tajribalar o‘tkazish mumkin emasligi (26-modda), axborot olish, izlash, tarqatish (29-modda), mulkdor bo‘lish (36-modda), tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanish huquqi (53-modda)[footnoteref:2] va boshqa huquqlar asosiy huquq sifatida belgilandi. [2: o'zbekiston respublikasining konstitutsiyasi. –t.:o'zbekiston nashriyoti, 2018. 76 bet. ] bozor munosabatlaridan kelib chiqib fuqarolarning belgilangan soliq va yig‘imlarni to‘lash burchi (51-modda) kiritilib, shaxsni kamsituvchi ilgari asosiy burch hisoblangan burchlar chiqarib tashlandi va majburiy mehnat taqiqlanishi mustahkamlab qo‘yildi (37-modda). uchinchi. davlat hokimiyatini tashkil qilishda, jahon tajribasiga murojaat qilindi. shu tufayli barcha demokratik mamlakatlarda hokimiyatni tashkil qilishda qo‘llanilib kelayotgan prinsip – davlat hokimiyati tizimi, qonunchilik, ijro va …

4 / 37

rivojlantirishga qaratilgan o‘zbekiston iqtisodiyotining negizini xilma-xil shakllardagi mulk tashkil etadi. davlat iste’molchilarning huquqi ustunligini hisobga olib, iqtisodiy faoliyat, tadbirkorlik va mehnat qilish erkinligini, barcha mulk shakllarining teng huquqliligini va huquqiy jihatdan bab-baravar muhofaza etilishini kafolatlaydi”. “xususiy mulk boshqa mulk shakllari kiabi daxlsiz va davlat himoyasidadir. mulkdor faqat qonunda nazarda tutilgan hollardagina mulkdan mahrum etilishi mumkin”. xususiy mulk daxlsizligining o‘rnatilishi, u davlat himoyasida bo‘lishi, fuqarolarning moddiy turmushi farovon bo‘lishiga olib keladi. beshinchi. konstitutsiya asosiy qonun ekan, unga amal qilish va muhofaza qilishda ham alohida vositalar va tartib bo‘lishi shart. konstitutsiya o‘zini muhofaza qilishni ham jahon tajribasidan kelib chiqib hal qilgan. uning 93-moddasida: “o‘zbekiston respublikasi prezidenti: …o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasi va qonunlariga rioya qilinishini kafolatidir”, deb belgilangan. 92-moddada belgilangan prezident qasamyodi matnida ham, prezident konstitutsiya va qonunlarga rioya qilishga qasamyod qiladi. konstitutsiyada sud hokimiyati mustaqilligi mustahkamlandi. shu tizimga kiruvchi konstitutsiyaviy sudga, konstitutsiyani himoya qilish vazifasi yuklandi. konstitutsiyaning 108-moddasida “o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyaviy sudi qonun …

5 / 37

emasligini mustahkamladi va ko‘ppartiyaviylikka asos soldi (12-modda). turli fikrlilik konstitutsiyaning 34-moddasi normalari bilan yanada kengaytirildi. unga asosan “siyosiy partiyalarda, jamoat birlashmalarida, ommaviy harakatlarda, shuningdek hokimiyatning vakillik organlarida ozchilikni tashkil etuvchi muxolifatchi shaxslarning huquqlari, erkinliklari va qadr-qimmatini hech kim kamsitishi mumkin emas”ligi mustahkamlab qo‘yildi. shuning uchun ham o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasi demokratik, xalqaro miqyosda e’tirof etilgan me’yor va talablarga javob beradi. konstitutsiyamiz jahon konstitutsiyaviy tajribasiga tayanib, undagi eng ijobiy jihatlarni o‘zida aks ettiradi, u milliy qonunchiligimiz asosi, mustaqil davlatchiligimizning asosiy qonunidir. konstitutsiyamizning o‘ziga xos jihatlari eng avvalo unda tarixiy davlatchiligimiz tajribasi va milliy qadriyatlarimiz, aks etganligi va konstitutsiyaga milliy ma’naviyatimiz, madaniyatimiz, ahloqimiz singdirilganligidan kelib chiqadi. konstitutsiyamizda davlat o‘z faoliyatini ijtimoiy adolat va qonuniylik prinsiplari asosida olib borishi belgilanganishi (14-modda), o‘zbek davlatchiligi adolatga tayanishi, uni ro‘yobga chiqarishga intilish ana’na bo‘lib qolganligidandir. davlat boshqaruvida mahalliy miqyosda hokim instituti mustahkamlanganligi, fuqarolarni o‘zini-o‘zi boshqaruvida mahalla asosiy makon deb olinishi, tarixiy davlatchilik tajribasiga murojaat qilinganligdan dalolat beradi …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "konistitutsiyada jahon konistitutsiyaviy rivojlanish tajribalari hamda milliy qadryatlarning aks etishi"

konistitutsiyada jahon konistitutsiyaviy rivojlanish tajribalari hamda milliy qadryatlarning aks etishi reja: 1. konstitutsiyada jahon konstitutsiyaviy rivojlanish tajribalalari hamda milliy qadriyatlarning aks etishi. 2. konstitutsiyaning tuzilishi. 3. konstitutsiyaga o‘zgartirish hamda qo‘shimchalar kiritish zarurati va tartibi. konstitutsiyada jahon konstitutsiyaviy rivojlanish tajribalalari hamda milliy qadriyatlarning aks etishi. konstitutsiyaviy rivojalanish tajribasi xalqaro ahamiyatga ega. konstitutsiyalar qaysi mamlakatda qabul qilinmasin, jahon tajribasidan foydalaniladi. chunki ular uzoq vaqtda qo‘lga kiritilgan va hayot tajribasidan o‘tgan, xalqlar qaysi millatlarga, dinga mansub bo‘lmasin ko‘pchilik manfaatiga mos tushuvchi tamoyillar, tartiblar, qoidalarga tayanadi. xviii asr...

This file contains 37 pages in DOCX format (113.0 KB). To download "konistitutsiyada jahon konistitutsiyaviy rivojlanish tajribalari hamda milliy qadryatlarning aks etishi", click the Telegram button on the left.

Tags: konistitutsiyada jahon konistit… DOCX 37 pages Free download Telegram