dumlia amfibiyalari

PPTX 11 pages 1.8 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

chirchiq davlat pedagogika univrsiteti tabiiy fanlar fakulteti biologiya yo‘nalishi 21/1-guruh talabasi otaqulova charosning zoologiya fanidan tayyorlagan mustaqil ishi. mavzu: dumlilar turkumi va ularning oilalari reja: 1. dumlilar turkumiga tavsif. 2. dumlilarning evolutsiyadagi o‘rni. 3. dumlilarning tuzulishi. 4. dumlilar turkumining hilma-xilligi. dumli amfibiyalar (caudata urodela) — amfibiyalar sinfining bir turkumi. dumli amfibiyalar shimoliy yarim sharning oʻrta mintaqasida, bir nechta turi janubiy amerikada tarqalgan. hammasi boʻlib 150 ga yaqin turi bor. ularning tashqi koʻrinishi kaltakesakka oʻxshaydi. dumi uzun, oyoklari kalta, baʼzan rudiment xrlda (amfiumada), baʼzilari (siren)da oyoq boʻlmaydi. oyoqlari suzishda ishtirok etmaydi. tanasi va dumi yordamida suzadi. boʻyi 100 sm cha. siren, protey kabi turlarida jabra va yon chizigʻi umrbod saqlanib qoladi. terisi silliq, mayda shilimshiq bezli boʻladi. dumli amfibiyalar koʻpincha suvda yashaydi; baʼzilari faqat koʻpayish uchun suvga tushadi. baʼzi turlarida neoteniya sodir boʻladi. bir qancha turlarida ichki urugʻlanish yuz beradi. bunda erkagining spermatofori urgʻochisining kloakasidagi urugʻlik xaltasiga tushadi. 2 tadan bir …

2 / 11

iri acanthostega jinsidan. akanthostega suvda yashaydi; fotoalbomlar uning baliqlarga o'xshash g'iloflari borligini ko'rsatadi. biroq, uning to'rtta a'zosi ham bo'lgan, oyoq-qo'llarining skelet tuzilishi hozirgi tetrapodlarda, shu jumladan amfibiyalarda uchraydi. shu sababli, akanthostega sayoz suvlarda yashagan va lobli baliqlar va erta, to'liq quruqlikdagi tetrapodlar o'rtasidagi oraliq shakl bo'lgan deb taxmin qilinadi. acanthostegadan oldin nima bo'lgan? mmmmm quruqlikka ko'chib o'tgan dastlabki tetrapodlar yangi ozuqa manbalariga va nisbatan kam sonli yirtqichlarga ega edi. bu erta karbon davrida tetrapodlarning keng tarqalishiga olib keldi: ba'zan "amfibiyalar davri" deb ataladi. amfibiyalarning birinchi yirik guruhlari devon davrida, taxminan 370 million yil oldin, zamonaviy selakant va o'pka baliqlariga o'xshash bo'lakli baliqlardan paydo bo'lgan. [16] bu qadimiy lob qanotli baliqlar dengiz tubi boʻylab sudralib yura oladigan koʻp boʻgʻimli oyoqsimon qanotlarga ega boʻlgan. devon botqoqlarining turg'un hovuzlarida kislorod kam bo'lganida, ba'zi baliqlar havodan nafas olishga yordam beradigan ibtidoiy o'pkalarni ishlab chiqdilar. agar shartlar kerak bo'lsa, ular kuchli qanotlarini suvdan va quruq …

3 / 11

s. [46] salamanderlarning tirnoqlari yo'q, terisi silliq yoki tuberkulyar bilan qoplangan, dumlari odatda yon tomondan tekislangan va ko'pincha qanotli. ular xitoyning yirik salamandridan (andrias davidianus), uzunligi 1,8 metrga (5 fut 11 dyuym) [47] gacha o'sishi xabar qilingan thorius pennatulus uzunligi 20 mm (0,8 dyuym) dan kam bo'lgan meksikadan. [48] salamanderlar shimoliy yarim sharning golarktik mintaqasining koʻp qismida joylashgan boʻlib, asosan lavrasiya tarqalgan. plethodontidae oilasi markaziy amerikada va amazon havzasining shimolidagi janubiy amerikada ham uchraydi [42] janubiy amerika 23 million yil avval miosen boshlanishi bilan markaziy amerikadan bosib olingan hozirgi amfibiyalar uchta turkumga bo’linadi: 1.oyoqsizlar (apoda) 2.dumlilar (urodela) 3.dumsizlar (anura) turlari eng ko’p bo’lgan turkum bu dumsiz amfibiyalardir, ular uzun orqa oyoqlarining yordamida, quruqlikka sakrab yurishga moslashgan bo’lib, hamma materiklarga tarqalgandir. tipik vakillari: triton, salamandra bo’lmish birmuncha primitivroq dumli amfibiyalar ancha kam uchraydi va faqat shimoliy yarim sharda (150 ga yaqin turi) tarqalgan. nihoyat uchinchi turkum oyoqsizlardir bu turkumning turlari juda …

4 / 11

lari hammasi quruqlikda yashaydi. hidlov organlari - kuchli taraqqiy etgan. urulanish ichkarida yuz beradi. primativ xususiyatlaridan biri ular terisi ostida tangalar bo’ladi. 9 chervyagalar hashoratlar, chuvalchanglar va tuproqda yashovchi boshqa umrtqasiz hayvonlar bilan oziqlanadi. ko’payishi suvga boliq emas. suvdan tashqarida. bolasiga amxur, stelon baliq iloni tuhumini nam gavdasi bilan o’rab yotadi. chervyagalar afrikada, osiyoda, janubiy va markaziy amerikaning nuqul tropik mintaqasida yashaydi. dumsizlar turkumi – bularning 1700 tacha turi bor. bular eng yuqori tuzilgan bo’lsada, lekin tuzilishi bir-biriga o’xshash, eng ko’p tarqalgan. bular asosan quruqda hayot kechiradi, suvda yashaydiganlari 15% dan oshmaydi. image1.png image2.png image3.png image4.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 11

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dumlia amfibiyalari"

chirchiq davlat pedagogika univrsiteti tabiiy fanlar fakulteti biologiya yo‘nalishi 21/1-guruh talabasi otaqulova charosning zoologiya fanidan tayyorlagan mustaqil ishi. mavzu: dumlilar turkumi va ularning oilalari reja: 1. dumlilar turkumiga tavsif. 2. dumlilarning evolutsiyadagi o‘rni. 3. dumlilarning tuzulishi. 4. dumlilar turkumining hilma-xilligi. dumli amfibiyalar (caudata urodela) — amfibiyalar sinfining bir turkumi. dumli amfibiyalar shimoliy yarim sharning oʻrta mintaqasida, bir nechta turi janubiy amerikada tarqalgan. hammasi boʻlib 150 ga yaqin turi bor. ularning tashqi koʻrinishi kaltakesakka oʻxshaydi. dumi uzun, oyoklari kalta, baʼzan rudiment xrlda (amfiumada), baʼzilari (siren)da oyoq boʻlmaydi. oyoqlari suzishda ishtirok etmaydi. tanasi va dumi yordamida suzadi. boʻyi 100 ...

This file contains 11 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "dumlia amfibiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: dumlia amfibiyalari PPTX 11 pages Free download Telegram