nikolay alekseevich nekrasov

PPTX 21 pages 442.5 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 442.5 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

powerpoint presentation nikolay alekseevich nekrasov nikoxning demografik moxiyati va uning turlari nikox demografiya, sotsiologiya, xukuk, tarix va psixologiya kabi fanlar tomonidan tadkik etiladi. sotsiologik nuktai nazardan nikox,-□ayol va erkak urtasidagi munosabatlarning ijtimoiy kullab-kuvvatlangan va jamiyat tomoni- dan tartibga solinadigan, ularning bir-biriga va farzandlariga nisbatan xukuklari va burchlari belgilab kuyiladigan shaklidir1. xukuk nuktai nazaridan “nikox fukarolik xolati dalolatnoma- larini kayd etish organlarida ruyxatga olingan paytdan boshlab nikoxni tuzganlar er-xotin deb xisoblanadilar va shu paytdan e'tiboran ular urtasida er-xotinlik xukuk va majburiyatlari vujudga keladi”2. demografiya nuktai nazaridan nikox demografiya nuktai nazaridan nikox, eng avvalo, oila tuzish va farzand kurish, shuningdek, tugilish va ulim jarayonlari, nikoxning uziga xosligi va uning uzgarish konuniyatlari jixatidan axamiyat- lidir. umuman, nikox-ikki jins vakillarining uzaro roziligi asosida tuzilgan ittifok, oilani vujudga keltirishning asosiy, u fakat axlok me'yorlari bilangina emas, balki maxsus konun xujjatlari bilan tartibga solinadi3. ijtimoiy munosabat sifatida nikox turli jamiyat va tuzum- larda turlicha kurinishda bulgan. …

2 / 21

kox juftligi mustaxkamlangan, bu monogam nikoxning boshlanishiga asos solgan. monogam nikox deganda, bir erkakning bitta ayol bilan jinsiy va xujalik-maishiy ittifoki tushuniladi, bu esa “monogam nikox”tushunchasini “oila” va “uy xujaligi” tushunchalariga yavdgalashtiradi. monogam nikoxning kabila tuzumi parchalangandan sung nikox monolokal turga, ya'ni er va xotin bitta oilaga va bitta xujalikka mansub bulgan xolga utgan. kupchilik xududlardaasta-sekin patrilokal nikox, ya'ni xotin va farzandlarning butunlay erning xukmronligi ostida bulishi karor topgan. ijtimoiy rivojlanish jarayonida nikoxning asosiy shakli monogamiya bulgan. shubilanbirga,ba'zixalklardamonogamiyabilanbirkatordanikoxning poligamiya(kupxotinlik,kuperlik)turixamuchrabturadi(5.1-jadval). kuldorlik tuzumi davrida nikox fakatgina erkin fukarolar urtasida tuzilgan. erkin kishilarning kullikdagi ayollar bilan nikoxdan utishi kdt'iy koralangan. feodal tuzumda esa xukmron sinflar urtasida gomogam nikox tarkalgan, dexkonlar urtasidagi nikoxdar esa zodagonning ruxsati bilan tuzilgan. oilaning ijtimoiy va iktisodiy funktsiyasi ortishi nikox tuzish tartiblarining murakkablashishiga, turli moddiy shartlar karor topishi-sep va kalin puli berishga olib kelgan. nikox tuzishdagi tashabbus, javobgarlik va juftni tanlash oila boshli-gining asosiy vazifasi bulib kolgan. shu bilan …

3 / 21

rasmiy ruyxatga olinmagan nikox, ya'ni erkak va ayolning birga yashashi tushuniladi. erkak va ayolning birga yashashining kuyidagi turlarini ajratib kursatish mumkin: • “xissiyotga berilganlar”, lekin xali nikoxga tayyor bulmaganlar; • nikoxga kirishni xoxdayotganlar va buni amalga oshirishni kutayotganlar; • iktisodiy sabablarga kura birgayashayotganlar; • doimiy nikoxga mukobil sifatida birgalikda yashashni ma'kul kurayotganlar. agar dastlabki uch toifadagi odamlar rasmiy nikoxni inkor etmasalar-da, nikox tuzish xususida jidtsiy karor kabul kilish uchun bir-birini “sinash” kerak, deb xisoblaydi, turtinchi toifadagilar esa u yoki bu sabablarga kura, nikoxga kirishni istamayotgan odamlarni uz ichiga kamrab oladi. birga yashovchi kupgina juftlar avval konuniy nikoxda bulgan, lekin turli sabablarga kura ajralishgan. boshka ayrimlar esa uz karashlariga kura rasmiy nikox tuzishni istashmaydi. ilmiy adabiyotda nikox atamashunosligida “rasmiy nikox”, “amaldagi nikox” (birga yashash) bilan birga “fukarolik nikoxi” atamasi xam uchrab turadi. bunda “fukarolik nikoxi” deyilganda norasmiy, ya'ni ruyxatga olinmagan nikox tushuniladi. aslini olganda ruyxatga olingan va amaldagi nikox, bir-birini istisno …

4 / 21

ar fukarolik konunchiligi asosida tartibga solinadi. nikoxtuzixtstsabulgusier-xotinningmol-mulkiumumiyyoki aloxdtsabulishligigakattaaxamiyatberiladi. barcha jamiyatlarda nikox tuzish uchun shaxslar nikox yoshiga (konunda ruxsat etilgan yoki an'analarga kura) etgan bulishlari lozim. kupchilik mamlakatlarda nikox yoshi nikoxga kiruvchilarning jinsiy, ruxiy va ijtimoiy etukligi xamda shu mamlakat udum va an'analarini xisobga olgan xolda konun tomonidan belgilanadi. uzbekiston respublikasining oila kodeksida nikox tuzishning tartibiva shartlari, er va xotinning xukuk va majburiyatlari belgilab kuyilgan. ularning eng asosiylari kuyidagilardan iborat: • nikox fukarolik xolati dalolatnomalarini kayd etish organ- larida tuziladi; • diniy rasm-rusumlarga binoan tuzilgannikox xukukiy axamiyatga ega emas; • nikox tuzish ixtiyoriydir. nikox tuzish uchun bulajak er-xotin uz roziligini erkii ifoda etish kobiliyatiga ega bulishi kerak. nikox tuzishga majbur kilish takiklanadi; • nikox yoshi erkaklar uchun un sakkiz yosh, ayollar uchun un etti yosh etib belgilanadi. uzrli sabablar bulganida, aloxdtsa xollarda (xomiladorlik, bola tugilishi, voyaga etmagan shaxsning tula muomalaga layokatli deb e'lon kilinishi (emansipatsiya), nikoxga kirishni xoxlovchilar iltimosiga kura nikox …

5 / 21

r va shu paytdan etiboran ular urtasida er- xotinlik xukuk va majburiyatlari vujudga keladi; • er va xotin oilada teng xukuklardan foydalanadilar va ular teng majburiyatlarga egadirlar; • bolalar tarbiyasi va oilaviy turmushning boshka masalalarini er va xotin birgalikda xal kiladilar; • er va xotinning xar biri mashgulot turi, kasb va turish xamda yashash joyini tanlashda erklidir; • er va xotin ularning birgalikdagi umumiy mulki bulgan mol- mulkka egalik kilish, undan foydalanish va uni tasarruf etishda teng xukuklarga egadir. ba'zi mamlakatlarda nikox tuzish yoshini tartibga soluvchi konun- larning mavjud emasligi ayollarning oiladagi va jamiyatdagi xukukiy tengsizligini keltirib chikaradi. shu nuktai nazardan 1967 yil 7 noyabrda bmtning bosh assambleyasi tomonidan kabul kilingan deklaratsiyada kizlarni to balogatga etmagunlariga kadar nikoxdan utishlarini takiklash va nikoxga kirishning eng kichik yoshini belgilashga karatilgan chora-tadbirlarga aloxida e'tibor berilgan. nikox xolatini ifodalovchi kursatkichlar demografiyada nikox xolatini tadkik va taxlil kilishda uni ifodalovchi kursatkichlar tizimidan foydalaniladi. nikox xolati …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nikolay alekseevich nekrasov"

powerpoint presentation nikolay alekseevich nekrasov nikoxning demografik moxiyati va uning turlari nikox demografiya, sotsiologiya, xukuk, tarix va psixologiya kabi fanlar tomonidan tadkik etiladi. sotsiologik nuktai nazardan nikox,-□ayol va erkak urtasidagi munosabatlarning ijtimoiy kullab-kuvvatlangan va jamiyat tomoni- dan tartibga solinadigan, ularning bir-biriga va farzandlariga nisbatan xukuklari va burchlari belgilab kuyiladigan shaklidir1. xukuk nuktai nazaridan “nikox fukarolik xolati dalolatnoma- larini kayd etish organlarida ruyxatga olingan paytdan boshlab nikoxni tuzganlar er-xotin deb xisoblanadilar va shu paytdan e'tiboran ular urtasida er-xotinlik xukuk va majburiyatlari vujudga keladi”2. demografiya nuktai nazaridan nikox demografiya nuktai nazaridan nikox, eng avvalo, oi...

This file contains 21 pages in PPTX format (442.5 KB). To download "nikolay alekseevich nekrasov", click the Telegram button on the left.

Tags: nikolay alekseevich nekrasov PPTX 21 pages Free download Telegram