zihof va uning turlari

PPTX 15 pages 173.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 15
prezentatsiya powerpoint zixof va uning turlari zixof va uning turlari asllarning o'zgarishga uchrashi aruzshunoslikda "zihof" deb yuritiladi. zihoflar turlicha ko'rinishga ega bo'lib, bunda aslllar tarkibidagi hijolardan biri yoki bir nechasining tushirib qoldirilishi; sifatiy o'zgarishga (qisqa hijoning cho'ziqqa, cho'ziq hijoning qisqaga, cho'ziq hijoning o'ta cho'ziqqa aylanishi) uchrashi; bir paytning o'zida ham hijo tushishi, ham qolgan hijolarning sifatiy o'zgarishga uchrashi mumkin. aruzshunoslikda har bir zihofning, shuningdek, shu zihofga uchrashdan hosil bo'lgan tarmoq ruknning o'z nomi mavjud. masalan, she'riyatimizda eng faol qo'llaniluvchi asllardan sanaluvchi mafoiylunning tarmoqlarini ko'rib o'tishimiz mumkin. mafoiylun asli 12 xil zihofga uchraydi va bundan tubandagi 12 tarmoq (furu') yuzaga keladi: 1. qabz zihofiga uchraganda mafoiylun (v - - -) aslining uchinchi cho'ziq hijosi qisqaga o'zgaradi(v - - -) va hosil bo'lgan tarmoq rukni "maqbuz" (mafoilun) deb ataladi. 2. kaff zihofiga uchraganda mafoiylun (v - - -) aslining to'rtinchi cho'ziq hijosi qisqaga (v - - v) o'zgaradi va hosil bo'lgan tarmoq …
2 / 15
ing nomi "axtam" (faul), taqtesi: v ~ 11. batr zihofiga uchrashdan hosil bo'luvchi tarmoq ruknining nomi "abtar" (fa'), taqtesi: - 12. zalal zihofiga uchrashdan hosil bo'luvchi tarmoq ruknining nomi "azall" (fo'), taqtesi: ~ ko'ramizki, birgina hazaj bahrining o'zida o'nlab tarmoqlar yuzaga kelishi mumkin. zihofga uchragan ruknlarning mavjudligi she'r ohangining o'ziga xos bo'lishiga, baski, aruzning ritmik jihatdan rang-barang bo'lishiga xizmat qiladi. aruzda yozilgan she'r vaznini aniqlash uchun bayt asos qilib olinadi. baytning birinchi misrasidagi birinchi rukn nomi — sadr, oxirgisi — aruz, ikkinchi misrasidagi birinchi rukn — ibtido, oxirgisi — zarb deb nomlanadi. sadr bilan aruz, ibtido bilan zarb orasidagi ruknlar hashv deb yuritiladi. shunga ko'ra aruzda murabba', musaddas va musamman vaznlari ajratiladi. agar baytda to'rtta rukn bo'lsa — muraba', oltita rukn bo'lsa — musaddas, sakkizta rukn bo'lsa musamman vazni yuzaga keladi. buni taqte' bilan quyidagicha ko'rsatish mumkin: mafoiylun / mafoiylun mafoiylun / mafoiylun — murabba' vazni; mafoiylun / mafoiylun / …
3 / 15
vaznning nomlanish tartibi qanday yuzaga kelishi tushunarli bo'ladi: foilotun ruknining takroridan ramal bahri yuzaga keladi, demak, bayt ramal bahrida yozilgan; baytda sakkizta rukn qatnashgan, demak, u musamman vaznida; baytning aruz va zarbidagi asl qasr zihofiga uchragan (maqsur). shularga ko'ra baytning vazni ramali musammani maqsur deb nomlanadi. adabiyotlar: 1. fitrat. adabiyot qoidalari.-t.,1995 2. fitrat. aruz.-t., 1997. 3. a.rustamov. aruz haqida suhbatlar.-1972. 4. u.to'ychiev. o'zbek poeziyasida aruz sistemasi.-t., 1985 5. a.hojiahmedov. maktabda aruz vaznini o'rganish.-t., 1998 6. a.hojiahmedov. o'zbek aruzi lug'ati.-t., 1998 7. tojiboev r., qodirov v. yangi davr /azaliyotida vazn bilan bo/liq ayrim o'zgarishlar// o'zbek tili va adabiyoti.-1991.-№6.-b.9-15 8. www.ziyonet.uz image2.jpg image3.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg
4 / 15
zihof va uning turlari - Page 4
5 / 15
zihof va uning turlari - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zihof va uning turlari"

prezentatsiya powerpoint zixof va uning turlari zixof va uning turlari asllarning o'zgarishga uchrashi aruzshunoslikda "zihof" deb yuritiladi. zihoflar turlicha ko'rinishga ega bo'lib, bunda aslllar tarkibidagi hijolardan biri yoki bir nechasining tushirib qoldirilishi; sifatiy o'zgarishga (qisqa hijoning cho'ziqqa, cho'ziq hijoning qisqaga, cho'ziq hijoning o'ta cho'ziqqa aylanishi) uchrashi; bir paytning o'zida ham hijo tushishi, ham qolgan hijolarning sifatiy o'zgarishga uchrashi mumkin. aruzshunoslikda har bir zihofning, shuningdek, shu zihofga uchrashdan hosil bo'lgan tarmoq ruknning o'z nomi mavjud. masalan, she'riyatimizda eng faol qo'llaniluvchi asllardan sanaluvchi mafoiylunning tarmoqlarini ko'rib o'tishimiz mumkin. mafoiylun asli 12 xil zihofga uchraydi va bundan tubandagi 12 ta...

This file contains 15 pages in PPTX format (173.1 KB). To download "zihof va uning turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: zihof va uning turlari PPTX 15 pages Free download Telegram