markaziy osiyoda joylashgan davlatlardagi tuproqlar

PPTX 14 pages 272.7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 14
markaziy osiyoda joylashgan davlatlardagi tuproqlar markaziy osiyoda joylashgan davlatlardagi tuproqlar yo’ldasheva nilufarxon reja 1. markaziy osiyo tabiiy-geografik sharoiti va tuproq hosil bo‘lishiga ta’sir etuvchi omillar 2. markaziy osiyo davlatlaridagi asosiy tuproq turlari 3. tuproqlardan foydalanish, degradatsiya muammolari va melioratsiya choralari markaziy osiyo — keng hududni egallagan, asosan qurg‘oqchil va yarim qurg‘oqchil mintaqalardan iborat bo‘lgan hudud bo‘lib, unga qozog‘iston, o‘zbekiston, qirg‘iziston, turkmaniston va tojikiston kiradi. har bir davlatning tuproq tarkibi va hosil bo‘lish jarayoni o‘zining tabiiy-geografik sharoiti bilan chambarchas bog‘liq. tuproq hosil bo‘lishiga bir nechta asosiy omillar ta’sir ko‘rsatadi: markaziy osiyo iqlimi — qurg‘oqchil kontinental bo‘lib, yozda issiq va quruq, qishda esa sovuq bo‘ladi. yillik yog‘in miqdori juda kam (100–400 mm oralig‘ida). bu holat tuproqdagi namlik darajasini kamaytiradi, natijada organik moddalar parchalanish jarayoni sust bo‘ladi. qattiq iqlim sharoiti natijasida ko‘plab joylarda sho‘rlangan va sho‘rxok tuproqlar shakllanadi. relyef (yer yuzasi tuzilishi) qozog‘iston va o‘zbekistonda asosan tekisliklar, cho‘l va dashtlar mavjud bo‘lib, bu …
2 / 14
n zichroq bo‘lib, tuproq unumdorroq bo‘ladi. markaziy osiyo mintaqasi — tabiat va iqlim sharoitlari jihatidan xilma-xil bo‘lib, har bir davlatda tuproq turlari tabiiy zonalar va relyefga qarab farqlanadi. quyida beshta asosiy davlat bo‘yicha asosiy tuproq turlari yoritiladi: qozog‘iston respublikasi shimoliy hududlar: bu yerda qora tuproqlar (chernozem) va dasht tuproqlari keng tarqalgan. unumdorligi yuqori, don ekinlari uchun qulay. janubiy va g‘arbiy hududlar: qumli tuproqlar, sho‘r va sho‘rxok tuproqlar mavjud. bu hududlarda qurg‘oqchilik ko‘p, sug‘orish zarur. o‘zbekiston respublikasi markaziy va janubiy qismlar: bo‘z tuproqlar (serquruq zonalarning tipik tuprog‘i) keng tarqalgan. sug‘orishga mos, lekin sho‘rlanishga moyil. cho‘l hududlari (qizilqum, ustyurt): gipsli va sho‘rxok tuproqlar,qumli uchraydi. daryo vodiylari (amudaryo, zarafshon): alluvial tuproqlar (daryo yotqiziqlari asosida hosil bo‘lgan), unumdor, sug‘oriladigan dehqonchilik uchun qulay. qirg‘iziston respublikasi tog‘li hududlar: tog‘-o‘tloqi tuproqlar, qoramtir tuproqlar uchraydi. bu tuproqlar unumdor, lekin tog‘larda eroziyaga uchrashi mumkin. past tog‘li vodiylar: bo‘z tuproqlar, o‘tloqi-tog‘ tuproqlar bor. sug‘oriladigan dehqonchilik uchun mos. turkmaniston respublikasi asosan …
3 / 14
ari bilan farqlanadi. ushbu xususiyatlar bevosita hosildorlik darajasiga va qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini yetishtirish samaradorligiga ta’sir ko‘rsatadi. unumdor tuproqlar va ularning foydasi qora tuproqlar (chernozem) — qozog‘iston shimolida keng tarqalgan, organik moddalar (gumus) ga boy, namlikni yaxshi ushlab turadi, shuning uchun bug‘doy, arpa, kartoshka va kungaboqar kabi ekinlar yetishtirishda juda samarali hisoblanadi. alluvial tuproqlar — o‘zbekiston va tojikistondagi daryo vodiylarida uchraydi. unumdorligi yuqori, suvga to‘yinuvchan. bu yerlar paxta, sabzavot, mevali daraxtlar uchun juda qulay. o‘rtacha unumdorlikdagi tuproqlar bo‘z tuproqlar — markaziy osiyoda eng ko‘p uchraydigan tuproq turi. o‘zida o‘rta darajadagi gumus saqlaydi. sug‘orish orqali yaxshi hosil olish mumkin. asosan bug‘doy, paxta, poliz ekinlari yetishtiriladi. tog‘-o‘tloqi tuproqlar — qirg‘iziston va tojikistonning tog‘li hududlarida mavjud. chorvachilikka, ayniqsa yaylov sifatida, mos. qisman bog‘dorchilik ham olib boriladi. unumdorligi past tuproqlar va muammolar sho‘r va sho‘rxok tuproqlar — o‘zbekiston, turkmaniston va qozog‘istonning cho‘l zonalarida ko‘p uchraydi. yuqori tuz miqdori tufayli o‘simliklar normal o‘smasligi mumkin. hosildorlik past …
4 / 14
ishlatish va parvarish qilish orqali, hatto kam unumdor joylarda ham yaxshi hosil olish mumkin. shu boisdan markaziy osiyoda agrotexnik yondashuvlar, ilmiy asoslangan dehqonchilik usullarini qo‘llash muhim ahamiyatga ega. image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg
5 / 14
markaziy osiyoda joylashgan davlatlardagi tuproqlar - Page 5

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "markaziy osiyoda joylashgan davlatlardagi tuproqlar"

markaziy osiyoda joylashgan davlatlardagi tuproqlar markaziy osiyoda joylashgan davlatlardagi tuproqlar yo’ldasheva nilufarxon reja 1. markaziy osiyo tabiiy-geografik sharoiti va tuproq hosil bo‘lishiga ta’sir etuvchi omillar 2. markaziy osiyo davlatlaridagi asosiy tuproq turlari 3. tuproqlardan foydalanish, degradatsiya muammolari va melioratsiya choralari markaziy osiyo — keng hududni egallagan, asosan qurg‘oqchil va yarim qurg‘oqchil mintaqalardan iborat bo‘lgan hudud bo‘lib, unga qozog‘iston, o‘zbekiston, qirg‘iziston, turkmaniston va tojikiston kiradi. har bir davlatning tuproq tarkibi va hosil bo‘lish jarayoni o‘zining tabiiy-geografik sharoiti bilan chambarchas bog‘liq. tuproq hosil bo‘lishiga bir nechta asosiy omillar ta’sir ko‘rsatadi: markaziy osiyo iqlimi — qurg‘oqchil kontinent...

This file contains 14 pages in PPTX format (272.7 KB). To download "markaziy osiyoda joylashgan davlatlardagi tuproqlar", click the Telegram button on the left.

Tags: markaziy osiyoda joylashgan dav… PPTX 14 pages Free download Telegram