organikkimyo

PPTX 18 pages 486.2 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 486.2 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

organik kimyo organik kimyo aim.uz mavzu: nitrobirikmalar reja: aim.uz nitrobirikmalar tuzilishi, gamologik qatori, izomeriyasi va olinishi nitrobirikmalarning olinishi nitrobirikmalarning xossalari nitrobirikmalar-uglevodorodlar tarkibidagi vodorod atomining nitroguruh-no2 ga almashishi natijasida hosil bo`ladigan moddalardir. ularning tuzilish formulasida azot bevosita uglerod atomi bilan boqlangandir: masalan, nitrometan: ulardagi ikkita kislorod atomi mezomeriya tufayli bir xildir: aim.uz nitrobirikmalarda azot to`rt valentli bo`lib, azotning bitta kislorod atomi bilan hosil qilgan boqi-yarim qutbli kovalent boqdir. nitrobirikmalar nitrit kislota efirlariga izomer moddalardir. m-n: aim.uz metilguruhining o`rnida etil, propil, izopropil, uchlamchi-butil va h.k guruhlar bo`lganda mos ravishda nitroetan, 1-nitropropan, 2-nitropropan va 2-metil-2-nitropropanlar hosil bo`ladi. bu nitrobirikmalar birlamchi, ikkilamchi va uchlamchi nitrobirikmalarga misol bo`ladi. nitrobirikmalarni nomlashda tegishli uglevodorod nomining oldiga -nitro qo`shimchasi qo`shib aytiladi. agar zanjirda nitroguruhdan katta funksional guruhlar (-oh, -nh2, -so3h, -cho, -cooh) bo`lmasa uglerod atomlarini nomerlash nitroguruh yaqin tomondan amalga oshiriladi. yon zanjirdagi galoid atomlari, alkil guruhlar, nitroguruh alfavit tartibida yoziladi. bunda alfavit tartibida birinchi keluvchi guruh turgan …

2 / 18

islotasi yoki azot oksidlari yordamida 420-4800c da nitrolanganda nitrobirikmalar aralashmasi hosil bo`ladi (x. gess, 1930 y). reaksiya juda qisqa muddatda olib boriladi. uning sxemasi va mexanizmini quyidagicha ko`rsatish mumkin: aim.uz 2. galoidalkillarga nitrit kislota tuzlarining ta'siri: rbr + nano2  rno2 + nabr bu reaksiyada alkilnitritlar ham hosil bo`ladi: r-o-n=o ular ko`proq uchlamchi galoidalkillar reaksiya-sida hosil bo`ladi. bu reaksiyaning mexanizmi nukleofil almashinishdir aim.uz bu reaksiyada nukleofil kornblyum qoidasiga muvofiq elektron zichligi yuqori bo`lgan kislorod atomi bilan reaksiyaga kirishadi. birlamchi galoidbirikmalar sn2 mexanizmi bo`yicha reaksiyaga kirishib, nitroalkanlar hosil qiladi. bunda nukleofil qutblanuvchanligi katta bo`lgan azot atomi bilan reaksiyaga kirishadi: aim.uz nitrobirikmalar sariq rangli, zaharli suyuq yoki qattiq moddalardir. birlamchi va ikkilamchi nitrobirikmalar nitroguruhning kuchli elektronoakseptorlik xossasi tufayli tautomer kislota formasiga o`tib turadi; shuning uchun ular ishqor eritmasida eriydi; aim.uz vodorod bilan qaytarib aminobirikmalar- rnh2, nitrit kislotasi ta'sirida nitrozonit-robirikmalar olinadi: sul'fat kislota ta'sirida karbon kislotalar, al'degid yoki ketonlar hosil qiladi. bunda birlamchi …

3 / 18

reaksiyasiga kirishadi. bunda ham  -uglerod atomida almashinish ketadi. reaksiya ikki yo`nalishda ketishi mumkin: aim.uz nitrobirikmalar qutbli moddalar bo`lgani uchun ular suyuq yoki qattiq holda bo`ladi. ular sariq rangli zaharli moddalardir. molekulyar massasi ortib borishi bilan ularning qaynash harorati ortib boradi. masalan, nitrometan, nitroetan va 1- nitropropan qatorida ularning qaynash haroratlari mos ravishda 101,20c, 114,10c va 131,20c larni tashkil etadi. nitrometanning kislotali xossasi fenolga yaqin. dinitrometan va ayniqsa, trinitrometan (nitroform) kuchli kislotadir. uchta nitroguruh ta'siri ostida vodorod juda kuchli protonlashadi: aim.uz nitrometan polimer moddalarning erituvchisi va raketa yoqilg`isi sifatida ishlatiladi. nitrotsiklogeksan-kaprolaktam olishda ishlati-ladi. trixlornitrometan (xlorpikrin) qishloq xo`-jalik zararkunandalariga qarshi kurashda va dezinfeksiyalovchi vosita sifatida ishlatiladi. nitrobirikmalar portlovchi va zaharli moddalar olishda ishlatiladi. aim.uz e’tiboringiz uchun raxmat! aim.uz image1.jpeg image2.png image3.png image4.png image5.png image6.jpeg image7.jpeg image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png 78367196 /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 18

5 / 18

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "organikkimyo"

organik kimyo organik kimyo aim.uz mavzu: nitrobirikmalar reja: aim.uz nitrobirikmalar tuzilishi, gamologik qatori, izomeriyasi va olinishi nitrobirikmalarning olinishi nitrobirikmalarning xossalari nitrobirikmalar-uglevodorodlar tarkibidagi vodorod atomining nitroguruh-no2 ga almashishi natijasida hosil bo`ladigan moddalardir. ularning tuzilish formulasida azot bevosita uglerod atomi bilan boqlangandir: masalan, nitrometan: ulardagi ikkita kislorod atomi mezomeriya tufayli bir xildir: aim.uz nitrobirikmalarda azot to`rt valentli bo`lib, azotning bitta kislorod atomi bilan hosil qilgan boqi-yarim qutbli kovalent boqdir. nitrobirikmalar nitrit kislota efirlariga izomer moddalardir. m-n: aim.uz metilguruhining o`rnida etil, propil, izopropil, uchlamchi-butil va h.k guruhlar bo`lganda mos rav...

This file contains 18 pages in PPTX format (486.2 KB). To download "organikkimyo", click the Telegram button on the left.

Tags: organikkimyo PPTX 18 pages Free download Telegram