o‘zbekiston sud organlari tizimi

DOCX 10 pages 45.0 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 45.0 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

o‘zbekiston sud organlari tizimi reja: 1. o‘zbekiston sud organlari tizimining umumiy tavsifi 2. sud tizimining funksiyalari va vazifalari 3. sud tizimini rivojlantirish istiqbollari mustaqillik yillarida o’zbekistonning ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma‟naviy hayotida yuz bergan o’zgarishlar o’z navbatida inson faoliyatining barcha sohalarida tegishlicha tub o’zgarishlar qilinishini, ijtimoiy qadriyatlar ustuvorligini qaytadan ko’rib chiqish zaruriyatini taqozo etdi1 . qonunlarimizni isloh qilish borasidagi ishlar juda katta ahamiyat kasb etadi. biroq islohotlar muvoffaqqiyatli tarzda amalga oshirilishi va yangi qonunlar xohlaganimizdek natijalarga olib kelishi uchun bosib o’tilgan yo’lni to’la aniqlash va idrok etish, o’z tariximizni anglab yetishimiz lozim. o’tmish, bugungi kun va kelajak – bir-biri bilan chambarchas bog’langan mushtarak ildizlar bo’lib, biz tarixga qanchalik ko’p murojaat qilsak, bugun va ertaga nimalar qilishimiz kerakligini yanada ko’proq tushuna boramiz2 . sud hozirgi o’zbekiston hududida davlatchilikning bir belgisi sifatida ko’p asrlik tarixga ega. uning qadim o’tmishda, bundan uch yarim ming yil ilgari, ya‟ni davlatchilik shakllanishing dastlabki bosqichlarida qanday bo’lganligi to’g’risida, …

2 / 10

kachi chor hokimyati bu yerda rossiya imperiyasi qonunlariga ko’ra amal qiluvchi o’z sud organlarini ta‟sis etdi. bu sudlar dastlab rossiya fuqarolari manfaatlariga daxldor fuqarolik nizolarini va jinoyat ishlarini ko’rib chiqishgan, keyinchalik jiddiy nizolar, shuningdek qonunga binoan ozodlikdan mahrum qilish, jazolash nazarda tutilgan jinoyatlar haqidagi ishlar ham ularning vakolatlariga berilgan1 . oktabr to’ntarilishi, shubhasiz, sud tizimiga ham ta‟sir qildi. xalq sudlari va tribunallar ta‟sis etildi. ular sovet hokimyatining ilk qarorlarida rasmiy ravishda ko’rsatilganidek, “proletarcha ongga” amal qilishgan. ularga o’z faoliyatida agar “revolutsiya manfaatlariga” zid kelmaydigan bo’lsa, chor rossiyasining qonunlarini qo’llash ham ruhsat etilgan edi2 . aytib o’tganimizdek, davlatchiligimizning boy tarixi 1917-yilga qadar uning hududida mustaqil sud hokimyati faoliyat ko’rsatganligidan, xalq va davlat tizimining hurmat-ehtiromga sazovor bo’lgan bu hokimyat adolat va qonun posboni bo’lganligidan dalolat beradi. ammo, sovetlar davrida odil sudlovning eski tizimlarini o’ylamay-netmay o’zgartirish, uni partiya va sovetlarga bo’ysundirish adolat sudini yo’qqa chiqardi3 . sud totalitar tuzumining bir qismiga aylanib, 30-50-yillarda …

3 / 10

mustaqilligimiz munosabati bilan respublikamiz prezidenti islom karimov tomonidan qo’llab-quvvatlabganligi sababli bu ishlar qayta ko’rib chiqildi, aybsiz hukm qilingan ming-minglab kishilar oqlandilar, qonuniylik tiklandi2 . sovetlar davrida qabul qilingan konstitutsiyalarning birontasida ham sud mustaqilligi, sud hokimyati to’g’risida lom-lim deb og’iz ochilmaganligi tufayli xalqimiz mana shunday qatag’onlarga duchor bo’ldi3 . yana shuni aytib o’tish lozimki, hokimyatning qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi, sud hokumyatiga bo’linishi tamoyilining konstitutsiyada mustahkamlab qo’yilishi mustaqillikning eng muhim yutuqlaridan biri bo’ldi. faqat shunday umume’tirof etgan, tajribada sinovdan o’tgan demokratik yo’l bilangina odil sudlov lozim darajada amalga oshirilishi, konstitutsiyaga va inson huquqlari to’g’risidagi xalqaro hujjatlarga so’zsiz rioya etilishi, ijtimoiy adolat, fuqarolar tinchligi va totuvligini ta‟minlash, qonuniylik va huquqiy tartibotning mustahkamlanishiga erishish mumkin4 . shu bilan bir qatorda sud hokimyatining yangi tuzilmalari (konstitutsiyaviy sud, xo’jalik va harbiy sudlar)ni yaratish ishlari ham olib borildi. jamiyat hayoti gurkirab taraqqiy etdi. barcha sohalarda tub islohotlar amalga oshirildi. huquqiy davlatning mustahkamlanib borishi sud islohotni chuqurlashtirishni, odil …

4 / 10

lon qilinishi, o’zbekiston respublikasi konstitutsiyasida sud hokimyati davlat hokimyatining alohida mustaqil tarmog’i sifatida e’tirof etilgandan keyingina qonunlarda o’z aksini topayotgan muayyan nazariy baza yaratila boshlandi. o’zbekiston respublikasi oliy sudi plenumi sud hokimyati tushunchasiga birinchi marta quyidagicha ta‟rif berdi: “sud hokimyati – bu sudlarning o’zbekiston respublikasi konstitutsiyasi va qonunlari ustuvorligi prinsipiga so’zsiz rioya qilish asosida jinoiy, fuqarolik, xo’jalik ishlarini va ma‟muriy huquqbuzarlik to’g’risidagi ishlarni ko’rish bo’yicha vakolatlidir”2 . izoh tariqasida, shuni qayd qilish kerakki, oliy sud plenumi talqinida sud hokimyatining muhim funksiyalaridan biri – konstitutsiyaning 108-moddasiga binoan o’zbekiston respublikasi konstitutsiyaviy sudiga yuklangan konstitutsiyaviy nazoratni amalga oshirish o’z aksini topmagan. 1992-yil 3-iyulda o’zbekiston respublikasi oliy sudi tarkibida harbiy hay‟at ta‟sis etildi. harbiy sudlar tizimi “sudlar to’g’risida”gi qonunda belgilangan va qonunning 39-moddasiga muvofiq o’zbekiston respublikasi harbiy sudlari tizimi o’zbekiston respublikasi oliy sudi harbiy hay’ati, o’zbekiston respublikasi harbiy sudi, okrug va hududiy harbiy sudlardan iborat1 . inson huquqlarini himoya qilishga qaratilan faoliyatni amalga oshiradigan …

5 / 10

tni mustahkamlashning yana bir muhim yo’nalishidir. ijtimoiy turmushimizning demokratik institut tariqasida sudning ahamiyati jiddiy oshirilishi zarur. fuqarolarning qonuniy huquqlari va erkinliklarini himoya qilish sudlarning va huquq-tartibot organlarining faoliyatida asosiy mazmunga aylanmog’i kerak. sud jazolovchi organdan oddiy odamlarning huquqlari va manfaatlarini himoya qiluvchi organga aylanib, haqiqatdan ham mustaqil bo’lib qolishi lozim”3 . prezident i.a.karimovning tashabbusiga ko’ra 1997-yil 12-sentabrda birinchi marta o’zbekiston sudyalari qurultoyi chaqirildi. qurultoyda o’zbekiston sudyalari assotsatsiyasini ta‟sis etish haqida qaror qabul qilindi, assotsatsiya nizomi tasdiqlandi. assotsatsiyaning eng muhum vazifasi – respublikada sud hokimyatining mustaqilligini ta‟minlash deb qayd qilindi. qonunlar loyihasini tayyorlashda qatnashish, oliy majlisga qonun loyihalari yuzasidan har taraflama yordam ko’rsatish, kasbiy-huquqiy ekspertiza o’tkazish va shu kabilar assotsatsiyaning eng muhim vazifasi hisoblanadi. assotsatsiya sudyalikka hozirgi bosqichda demokratik islohotlarni chuqurlashtirishning muhim vazifalari. milliy davlatchilik, istiqlol mafkurasi va huquqiy madaniyat to’g’risida. - t.: iiv akademiyasi, 1999. - 381-b. 12 nomzodlar tanlash va joy-joyiga qo’yishga faol ta‟sir qilishi, sudyalar malakasini oshirish shartligi …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekiston sud organlari tizimi"

o‘zbekiston sud organlari tizimi reja: 1. o‘zbekiston sud organlari tizimining umumiy tavsifi 2. sud tizimining funksiyalari va vazifalari 3. sud tizimini rivojlantirish istiqbollari mustaqillik yillarida o’zbekistonning ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va ma‟naviy hayotida yuz bergan o’zgarishlar o’z navbatida inson faoliyatining barcha sohalarida tegishlicha tub o’zgarishlar qilinishini, ijtimoiy qadriyatlar ustuvorligini qaytadan ko’rib chiqish zaruriyatini taqozo etdi1 . qonunlarimizni isloh qilish borasidagi ishlar juda katta ahamiyat kasb etadi. biroq islohotlar muvoffaqqiyatli tarzda amalga oshirilishi va yangi qonunlar xohlaganimizdek natijalarga olib kelishi uchun bosib o’tilgan yo’lni to’la aniqlash va idrok etish, o’z tariximizni anglab yetishimiz lozim. o’tmish, bugungi kun va kelaj...

This file contains 10 pages in DOCX format (45.0 KB). To download "o‘zbekiston sud organlari tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekiston sud organlari tizimi DOCX 10 pages Free download Telegram