mukammal bo’lmagan raqobat bozori ta’limotlari

PPTX 793,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1701327650.pptx /docprops/thumbnail.jpeg mukammal bo’lmagan raqobat bozori ta’limotlari mukammal bo’lmagan raqobat bozori ta’limotlari reja: nomukammal bozorning xususiyatlari 2. e.chemberlinning monopolistik raqobat nazariyasi 3. j.robinsonning iqtisodiy ta'limoti 1. xx asr boshlarida erkin raqobatga asoslanga iqtisodiyot tobora monopollashib bordi, bu ayniqsa yevropa va aqshda yaqqol ko`zga tashlandi. iqtisodiy liberializm prinsiplari real hayot talablariga javob bermay qo`ydi. monopollashuvning yorqin oqibati sifatida 1929- 1933 yillardagi jahon iqtisodiy inqirozining keltirish mumkin. deyarli yuz yil davomida j.b.seyning "bozorlar qonuni" hamma yerda tan olingan va unga suyanib ish yuritilgan bo`lsa, bu davrda uning ahamiyati pasayib bordi. nomukammal raqobat avval institutsionalizm, keyin neoklassiklar tomonidan tadqiqot obyekti qilib olindi. 1933 yili amerikalik e.chemberlin o`zining "monopolistik raqobat nazariyasi", ingliz j.robinson xonim esa "nomukammal raqobatning iqtisodiy nazariyasi" asarlarini chop etdilar. bu asarlarda erkin raqobat sharoitini inkor etadigan sharoitda bozor mexanizmlarining harakati masalalari har tomonlama chuqur tahlil etiladi. xususan, ikkala muallif fikricha, bozor bahosi bozor ishtirokchilarining kollektiv faoliyati tufayli yuzaga kelmaydi, chunki tovar …
2
ariyasi. edvard xeyting chemberlin (1899-1967) o`z asarida monopoliyaning mohiyati, monopol baho va monopol foydaning yuzaga kelishining chuqur tahlilini bepradi. uning fikricha, monopoliyaning mohiyati - bu taklif ustidan nazorat, bunda baho ustidan ham nazorat bo`ladi. chemberlin fikricha, bozorlar o`zaro bog`langan, chunki bir-biriga bog`liq bo`lmagan sotuvchilar vazifasi bir-biriga yaqin bo`lgan mahsulotlarni realizatsiya qilishda hamohangdirlar. real hayotda bozorlar u yoki bu darajada nomukammaldirlar, shu sababli muvozanatga intilish to`g`risida gapirish o`ta soddalikdir. natijada har bir sotuvchi monopolist deb hisoblanadi, uning o`z xaridorlari, "noyob" mahsulotini oluvchilar bo`ladi. bozordagi monopolistik sifatida baholarni tartibga soladi. bu esa tovarlar va xizmatlarning real taklif hajmi "sof" raqobat sharoitidagidan kam, bahosi esa yuqoriroq bo`ladi. bu yerda mahsulot differensiyasi eng muhim shartdi. bu kategoriyaning mohiyati shundaki, sotuvchilarning tovari (yoki xizmati) da boshqalarnikidan keskin farq qiluvchi belgisi bo`lishi kerakligidir. bu belgi xaridor uchun real yoki xayoliy bo`lishi, aslida esa xuddi shu mahsulotga afzallik berilishiga olib kelishi shart. bunday differensiatsiya bo`lgan sharoitda xaridorlar …
3
.chemberlin va uning monopolistik raqobat nazariyasi tarafdorlari tomonidan "guruhiy monopoliya" sharoitida ham raqobat saqlanishi to`g`risidagi qoidani ilgari surishgan. bunda gap sherikraqobatchilar o`rtasida bozorda ularning ta'sir doira-larini bo`lib olish to`g`risida boradi. asosiy maqsad turlicha (differensiatsiyalashgan) tovar pdf created with pdffactory trial version www.pdffactory.com 324 mahsuloti bahosini eng yuqori xarajatlar darajasidan past bo`lmagan holda realizatsiya qilishdir. joan vayolet robinson (1903-1983) kembrij universitetini bitirgan va a.marshall maktabining taniqli vakili va davomchisidir. 1965-1971 yillar shu universitetda professor lovozimida dars bergan. uning dastlabki asari "nomukammal raqobatning iqtisodiy nazariyasi" 1933 yili, ya'ni muallif 30 yoshligida yozilgan va unga mashhurlik keltirdi. asardagi bosh g`oya monopoliyalar faoliyatida bozorlar jihatini aniqlashdir. bu sharoitdagi raqobat iqtisodiyotdagi muvozanatni buzadi va nomukammaldir (chemberlinda-monopolistik). dastlabki vazifa: o`z mahsulotiga ega bo`lgan ishlab chiqaruvchi monopolistik baholar belgilanishining mexa-nizmini aniqlash. bahoning miqdori, sotuvchi o`rnatgan shu bahoda xaridorning mahsulotni sotib olish va monopol foyda tabiati o`rnatiladi. ammo, robinson xonimning mantiqiy fikrlashi chemberlinnikidan farq qiladi. robinson fikricha, nomukammal …
4
bat sharoitida ayrim firmalar optimal ko`rsatgichlarga erisha olmaydilar, samarasiz (kam samara bilan) faoliyat ko`rsatadilar, shu sababli monopolist mahsulot chiqarishni cheklash bilan o`z mahsuloti narxini oshirish imkoniyatigagina ega bo`lmasdan, balki sohadagi ishlab chiqarishni tashkil etishni pdf created with pdffactory trial version www.pdffactory.com 325 mukammallashtirish yo`li bilan ishlab chiqarish xarajatlarini pasaytirishi mumkin. monopoliya ishlab chiqarish mahsulotining xuddi shunga o`xshash boshqa maxsulotdan sezilarli ajralib turishini talab etadi yoki boshqacha aytganda, differensiatsiya ro`y beradi; boshqa qo`shimcha sharoit ham zarur unga ko`ra firma - monopolist optimal hajmdan ortiqroq bo`lgan ko`rsatgichlar bilan xarakterlanishi kerak. nomukammal raqobatli monopolistik bozorda aniqlashni talab etuvchi bir qancha sharoitlar yuzaga keladi. agar bozor bir-biri bilan raqobat qiluvchi cheksiz ko`p xaridolardan emas, balki ayrim yakkayuyagona xaridorlar birlashmasidan iborat bo`lgan holatda sotib olinadigan mahsulot qancha bo`lishi mumkindir. bu sharoit talab konsentratsiyasi bo`lib bozorda ko`p sonli mayda sotuvchilar va yakkayu-yagona xaridor faoliyat ko`rsatadi. bu holatni monopsoniya, ya'ni xaridor monopoliyasi deyiladi. image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg …
5
mukammal bo’lmagan raqobat bozori ta’limotlari - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mukammal bo’lmagan raqobat bozori ta’limotlari"

1701327650.pptx /docprops/thumbnail.jpeg mukammal bo’lmagan raqobat bozori ta’limotlari mukammal bo’lmagan raqobat bozori ta’limotlari reja: nomukammal bozorning xususiyatlari 2. e.chemberlinning monopolistik raqobat nazariyasi 3. j.robinsonning iqtisodiy ta'limoti 1. xx asr boshlarida erkin raqobatga asoslanga iqtisodiyot tobora monopollashib bordi, bu ayniqsa yevropa va aqshda yaqqol ko`zga tashlandi. iqtisodiy liberializm prinsiplari real hayot talablariga javob bermay qo`ydi. monopollashuvning yorqin oqibati sifatida 1929- 1933 yillardagi jahon iqtisodiy inqirozining keltirish mumkin. deyarli yuz yil davomida j.b.seyning "bozorlar qonuni" hamma yerda tan olingan va unga suyanib ish yuritilgan bo`lsa, bu davrda uning ahamiyati pasayib bordi. nomukammal raqobat avval institutsionalizm, k...

Формат PPTX, 793,9 КБ. Чтобы скачать "mukammal bo’lmagan raqobat bozori ta’limotlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mukammal bo’lmagan raqobat bozo… PPTX Бесплатная загрузка Telegram