kompyuter texnikasi rivojlanishi tarixi

PPT 44 pages 1.7 MB Free download

44 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPT

Pages 44

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 44

kompyuter texnikasi rivojlanishi tarixi kompyuter texnikasi rivojlanishi tarixi eramizdan avvalgi 30 ming yil avval arxeologik qazil-malardan topilgan tugunli arqonchalar, kemtilgan tayoqchalar va suyaklar o'sha davrda ajdodlarimiz ћisob-lashlarni bajarishda mana shunday vosi-talardan foydalan-ganliklarini isbotlaydi. eramizdan avvalgi vi-v asrlar egey dengizidagi salamin orollaridan topilgan taxtacha «salamin doskasi» deb nomlangan. bunday asbob kadimgi gretsiyada «abak» nomi bilan mashxur bulgan. abak yulakchalaridagi toshchalar yordamida oddiy xisoblashlar bajarilgan. rimliklar keyinchalik marmar toshli doska shak-lidagiabak nusxasini yaratib, undan foydalanishgan. eramizdan avvalgi iv asr aristotel (er.avv. 384-322 yillar) uzining “toifalar”, “dastlabki taћlil”, “ikkinchi taћlil” nomli asarlarida inson fikrlashi, ongi va tafakkurini taћlil qilib, logika soћasining fikr yuritish bo'limiga asos soldi. «suan-pan» nomli xitoy cho'tlari cho't ikki qismdan iborat bo'lib, asosiy qismida 5 ta soqqa, ikkinchi qismida 3 ta soqqa joylashtirilgan. o'sha vaqtlarda xitoyda 5 lik sanoq sistemasida ћisoblashlar bajarilgan. rus cho'tlari qadimgi rusda ћam ћisoblashlarni bajarishda soqqachalardan foydalanishgan. xiv asrga kelib soqqachalar simlarga o'rnatilib, mashћur “rus cho'tlari” …

2 / 44

opa davlatlarida uning qoidalari keng joriy etilgan. «algoritm» so'zi al-ћorazmiy nomi bilan bevosita bog'liq. xv asr oxiri xvi asr boshlari leonardo da vinchi (1452-1519) 13-razryadli yig'in-dini ћisoblash mashi-nasini ixtiro qildi. unda o'n tishli g'ildi-rakdan foydalandi. leonardo da vinchi mashinasi 1969 yilda aqsh ning ibm firmasi leonardo da vinchi-ning ћisoblash mashi-nasini uning chizma-sxemalari asosida tiklab, reklama maqsadida sotuvga chiqargan. shotlandiyalik matematik djon neper (1550-1617 ) birinchi bo'lib logarifmlar qiymatlarining jdadvalini yaratgan. ushbu qiymatlarni «neper» tayoqchalari orqali bilib olish mumkin bo'lgan. neper tayokchalari vilgelm shikkard (1592-1636) sharqshunos, matematik, tyubin universiteti professori. o'z do'sti iogann keplerga yozgan xatida ћisoblash mashinasining modelini tavsiflab beradi. bu ilk bor yaratilgan mexangik ћisoblash mashinasida qo'shish, ayirish amallari bajarilgan. ћozirgi paytda uning chizmasi bo'yicha ishlaydigan modeli yaratilgan. shikkard mashinasi frantsuz matematigi blez paskal (1623-1662) soliq inspektori bo'lgan otasining ћisob-kitob ishlarini engilashtirish maqsadida o'nlik sonlarni qo'shish amalini baja-ruvchi tishli g'ildirak-lardan tashkil topgan mashinasini yaratgan. paskal mashinasining parij muzeyidagi eksponati …

3 / 44

plarni nazorat qilish usulini ixtiro qildi. bunda ћar bir ip maxsus teshikchali perfokarta axboroti asosida boshqarilib, tikish jarayonini shu tariqa dasturlash mumkin bo'ldi. teshikchali perfokarta esa jakkar perfokartalari deb nom oldi 1820 yil charlz ksaver tomas (1785-1870) dastlabki mexanik kalkulyator yaratdi. bu kalkulyator to'rt arifmetik amalni bajarish imkoniga ega bo'lgan. 1822 yilda kalkulyator sanoat korxonasida ishlab chiqilishi yo'lga qo'yilgan. ingliz matematigi charlz bebbidj (1792-1871) dastur bilan boshqariladigan ћisoblash mashinasi yaratish g'oyasini ilgari surgan. mashinada kiritish, chiqarish, boshqarish, xotira va tegirmon (arifmetik qurilma) bo'lishi kerakligini isbotlagan. bebbidj tomonidan yaratilgan ayiruvchi mashina par dvigateli asosida ishlagan. ћisoblash natijalari maxsus metall plastinkaga tushirilib chiqarilgan. mashinaning dastlabki ishlaydigan modeli 1822 yilda yaratilgan. bebbidjning ayiruvchi xisoblash mashinasi bebbidj loyixasi buyicha kayta yaratilgan “analitik mashina” va uning perfokartalari 1831 yil amerikalik djozef genri ilk bor elektromexanik rele ixtiro qildi 1837 yil angliyalik uilyam kuk (1806-1879) va charlz uitston (1802-1875) elektr toki bilan ishlaydigan dastlabki telegraf apparatini …

4 / 44

yolg'on bo'lishi va ular ustida amallar ( 0 + 0 = 0, 1 + 0 = 1, 1 + 1 = 10 ) bajarilishi mumkinligi yoritilgan. bu amallarni bajarish qoidalari esa kompyuter elementlarini yaratish imkonini bergan. 1867 yil amerikalik matbuotchi va siyosatchi kristofer shoulz (1819-1890) o'z do'sti karl glidden bilan ћamkorlikda kitob saћifalariga nomer beruvchi apparat yaratadilar. bu oddiy qurilma qurol ishlab chiqaruvchi firma ommaviy ravishda yozuv mashinkasi sifatida ishlab chiqarila boshlandi. bunday mashinkaga shift klavishasi faqat 1878 yildagina kiritildi. bu davrgacha bosh ћarflar klavishalari ћam mavjud edi. 1876 yil bostonlik shotland aleksandr grexem bell (1847-1922), tomasm uitson (1854-1934)bilan ћamkorlikda mikrofon va dinamikdan iborat telefon apparatini ixtiro qildi. tovushli ma'lumot tok kuchlanishiga aylantirilib, kabel bo'yicha boshqa apparatning dinamikiga etkazilib, yana tovushga aylantirilgandi. 1976 yilning 10 martida bell birinchi bo'lib telefon orqali quyidagi ma'lumotlarni so'zlagan : “mr. watson — come here — i want to see you !” 1878 yil ingliz …

5 / 44

atori xollerit mashinasi 1896 yilda xollerit o'z firmasini tashkil etib unda tabulyatorlar ishlab chiqarishni yo'lga quyadi. firma 1911 yilda sotilib, boshqa firmalar bilan birgalikda crc nomi bilan atalgan. 1924 yilda esa ushbu firma ћozirda mashћur bo'lgan ibm firmasiga aylantirilgan 1890 yilda yaratilgan xollerit mashinasi kurinishi birinchi magnitofon sony (1928 yil) ilk bor 1926 yilda shotlandiyalik dj.-l. berd uzok masofadan turib televedeniyani namoyish qilgan. 1928 yilda 1-chi yaratilgan magnitofonlar lenta qo'yish orqali namoyish qilingan va shundan beri “magnitofon” (magnetophon) nomi bilan atalib kelmoqda. magnitli kukuni bilan birga keltirilgan plastmassali egiluvchan lentalar dastlab germaniyada kashf qilingan. sony rusumli magnitofon 1941 yil 1941 yil ibm firmasining injeneri b.felps tabulyatorlar (hisoblash mashinasining bir turi) uchun 10 lik elektron hisoblagich kurilmasini yaratish bo'yicha ish boshlagan va 1942 yilda elektron ko'paytirgich qurilmasining eksperimental modelini yaratgan. 1942 yil 1942 yilda amerikalik fizik djon mouchli (john mauchly, 1907-1980), atanasovning detal loyixasi bilan tanishib chikib, xisoblash mashinasi uchun uzining …

Want to read more?

Download all 44 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuter texnikasi rivojlanishi tarixi"

kompyuter texnikasi rivojlanishi tarixi kompyuter texnikasi rivojlanishi tarixi eramizdan avvalgi 30 ming yil avval arxeologik qazil-malardan topilgan tugunli arqonchalar, kemtilgan tayoqchalar va suyaklar o'sha davrda ajdodlarimiz ћisob-lashlarni bajarishda mana shunday vosi-talardan foydalan-ganliklarini isbotlaydi. eramizdan avvalgi vi-v asrlar egey dengizidagi salamin orollaridan topilgan taxtacha «salamin doskasi» deb nomlangan. bunday asbob kadimgi gretsiyada «abak» nomi bilan mashxur bulgan. abak yulakchalaridagi toshchalar yordamida oddiy xisoblashlar bajarilgan. rimliklar keyinchalik marmar toshli doska shak-lidagiabak nusxasini yaratib, undan foydalanishgan. eramizdan avvalgi iv asr aristotel (er.avv. 384-322 yillar) uzining “toifalar”, “dastlabki taћlil”, “ikkinchi taћlil” nomli...

This file contains 44 pages in PPT format (1.7 MB). To download "kompyuter texnikasi rivojlanishi tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuter texnikasi rivojlanish… PPT 44 pages Free download Telegram