korrupsiya va uning iqtisodiy xavfsizlikka tasiri

PPTX 21 pages 1.2 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 21
korrupsiya va uning iqtisodiy xavfsizlikka ta’siri korrupsiya va uning iqtisodiy xavfsizlikka ta’siri reja: 1.korrupsiyaning vujudga kelish sabablari va iqtisodiy oqibatlari 2.korrupsiyaning asosiy sabablari korrupsiya lotincha (sorruptcio) so’zidan olingan bo’lib, buzilish degan ma‘noni anglatadi. korrupsiya faqat bir ko’rinishda namoyon bo’ladigan hodisa bo’lmay, u jamiyat hayotining turli siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy jihatlarini qamrab oladi. o’z tabiatiga ko’ra turlicha bo’lgan yuzaga kelish va qayta tiklanish mexanizmlari bilan tavsiflanadi. korrupsiya hodisasini tadqiq qilgan barcha tadqiqotchi hamda siyosatchilar uning axloqsizlik ekanligi va har qanday mamlakatning iqtisodiy va demokratik taraqqiyotiga ziyon yetkazishini tan oladilar. ijtimoiy-iqtisodiy fanlarda ushbu hodisa jamiyat va iqtisodiyot institutlari tizimidan tashqaridagi ma‘naviy jinoyat sifatida o’rganiladi. uning tabiati, funksiyalari, jamiyat va iqtisodiyotga yetkazadigan zararlari to’g’risidagi fikrlar bilan cheklanib qolinmoqda. korrupsiya ommaviy imkoniyatlardan shaxsiy manfaatlar yo’lida foydalanishni anglatadi. hozirgi davr xalqaro me‘yoriy hujjatlarida korrupsiyaning turlicha talqinlari keltirilgan. bmtning korrupsiyaga qarshi xalqaro kurash to’g’risidagi hujjatlarida, korrupsiya shaxsiy manfaat uchun davlat hokimiyatini suiste‘mol qilish, deb ta‘rif beriladi. …
2 / 21
manfaatlarini emas, balki o’z shaxsiy g’araz niyatidan kelib chiqib resurslarni tasarruf etish va qarorlar qabul qilish imkoniyati vujudga keladi. demak, korrupsiya murakkab ijtimoiy-siyosiy hodisa bo’lib, uning ko’rinishi, shakli o’zgarishi bilan hajmi qisqarmaydi. hozirgi vaqtda korrupsiya milliy xavfsizlikka tahdid solayotgan asosiy xavf bo’lib, iqtisodiyot rivojlanishiga asosiy to’siq, davlat tomonidan amalga oshirilayotgan harakatlarga qaramay ijtimoiy barqarorlikning saqlanishi va chuqurlashuviga ta‘sir qiluvchi omildir. korrupsiya iqtisodiy qonunlarning erkin harakatlanishini cheklaydi, xalqaro hamjamiyat oldida mamlakat nufuzini tushiradi. haqqoniy va ijtimoiy yo’naltirilgan biznes bozordan siqib chiqariladi, chunki korrupsiya bunday biznesni norentabel qilib qo’yadi. korrupsiya o’ta moslashuvchan xususiyatga ega bo’lib, shaklini o’zgartirib takomillashib, ijtimoiy huquqiy tizimdagi bo’shliqlar, kamchiliklardan ustalik bilan foydalanadi. korrupsiya davlat va jamiyat hayotida quyidagi salbiy oqibatlarni keltirib chiqaradi. birinchidan, insoniyat hayotida hal qiluvchi ahamiyat kasb etadigan – demokratiya va demokratik institutlarning mustahkamlanishiga salbiy ta‘sir qiladi, ya‘ni ularga jiddiy putur yetkazadi. ikkinchidan, jamiyat taraqqiyoti uchun eng muhim omil – tinchlik, osoyishtalik, adolat, qonun ustuvorligi kabi …
3 / 21
da homiylik qilish) hamda shaxsiy manfaatlar uchun foydalanish maqsadida jamoat mablag’larini noqonuniy o’zlashtirishni anglatadi. korrupsiyaga o’zi yoki shaxsiy munosabatlar yo’lga qo’yilgan boshqa shaxslar uchun qandaydir ustunliklarga ega bo’lish maqsadida tomonlarning mustaqillik tamoyillariga atayin rioya qilmaslik. bunday ta‘rif korrupsiya xufyona iqtisodiyotning bir ko’rinishi sifatida namoyon bo’ladi, degan fikrni tasdiqlaydi. korrupsiya - xavfsizlikka tahdid soluvchi hodisa va xufyona iqtisodiyotning ko’rinishidir. shuning uchun korrupsiyani iqtisodiy hodisa sifatida talqin etishda deyarli bahs-munozaralar yo’q. uning davlat amaldorlarining poraxo’rlik faoliyatidan iboratligi va jamiyatga katta zarar yetkazadi. poraxo’rlikni uch subyektli munosabatlar: pora oluvchilar, pora beruvchilar va ular o’rtasidagi vositachilar kiradi. pora oluvchilar davlat amaldorlari bo’lsa, uni beruvchilar amaldorlar marhamatiga muhtojlardir. vositachilik vazifasini esa ayrim shaxslar va yashirin tashkilotlar amalga oshiradilar. korrupsiyaning sabablarini umumlashtirgan holda quyidagilarni keltirish mumkin. poraxo’rlik yoki korrupsiya harakatlari shaxsga uning o’z vazifalarini bajarishida ta‘sir ko’rsatish va uni yuz bergan vaziyatlarda yuqori ma‘naviy odam nohalol deb hisoblaydigan xatti-harakatlarga og’dirish maqsadini ko’zlab amalga oshiriladi. poraxo’rlik quyidagicha …
4 / 21
irlik qilinishi yoki qabul qilinishi. pora – har doim ham naqd pul mablag’lari berilishini anglatmaydi. agar qaror qabul qilishga ta‘sir ko’rsatish uchun mo’ljallangan bo’lsa, sovg’alar, mehmondo’stlik harakatlari va vaqtichog’lik taqdim qilishlar ham pora bo’lishi mumkin. bozor tizimining mukammal emasligi, uning mexanizmlarida uzilishlar bo’lib turishi korrupsiyaning keng yoyilishi uchun qulay sharoit hozirlaydi. demak, bozor munosabatlarining takomillashtirilishi korrupsiyaga qarshi kurashning eng ma‘qul yo’li bo’lib hisoblanadi. korrupsiyaning obyektiv sabablaridan biri, davlatning iqtisodiyotga aralashuvi va shunga bog’liq holda biznesni rivojlantirish muammolarini hal qilish davlat amaldorlariga bog’liq bo’lishidir. davlatning iqtisodiyotga ta‘siri iqtisodiy, huquqiy va ma‘muriy usullar orqali yuz beradi. bu usullarning qo’llanilishi amaldorlar faoliyatiga bog’liq. davlatning ruxsat berish funksiyasi haddan tashqari keng doirada saqlanib qolishi ham korrupsiyaning ildizlaridan biridir. davlat qo’lidagi subsidiyalar, soliqlar, imtiyozli litsenziyalar, kvotalar, preferensiyalar va buyurtmalar kabi vositalar biznesni tartibga solib turishda qo’llaniladi. ulardan kimning bahramand bo’lishi amaldorlarning munosabatiga bog’liq bo’ladi. iqtisodiy faoliyatdan yaxshi natijaga erishish uchun tadbirkorlar pora berish yo’li bilan …
5 / 21
ks ettirmaydigan qonundir. bunday qonunlar yaxshi ishlamaydi, natijada korrupsiyaga yo’l ochiladi. korrupsiyaning salbiy hodisa sifatida xavfsizlikka tahdid solishi hech kimda shubha tug’dirmaydi, shu sababli davlat idoralari va jamoatchilik tashkilotlari unga qarshi kurashib keladi. biroq dunyoning hech bir mamlakatida, hatto har tomonlama yuksak rivojlangan mamlakatlarda ham korrupsiya tugatilmagan. jamiyat korrupsiyani cheklab turishi, katta xavf tug’dirmaydigan darajaga keltirishi mumkin. unga qarshi kurashish tadbirlarini ishlab chiqish va qo’llash uchun qaysi soha qay darajada korrupsiyalanganini bilish talab qilinadi. korrupsiya shunisi bilan xavfliki, u ijtimoiy tengsizlikni keltirib chiqaradi, biznes yuritish xarajatlarini oshiradi, demak, milliy iqtisodiyotni raqobatbardoshligini pasaytiradi, muayyan darajada siyosiy beqarorlikni keltirib chiqaradi. korrupsiya va jinoyatchilikning xavfsizlikka soladigan tahdidlari quyidagilardan iborat: - amalga oshirilayotgan islohotlarga qarshilik ko’rsatish; - davlatning konstitutsiyaviy asoslarini yemirish; - jamiyatning ma‘naviy-axloqiy asoslarini yemirish; - jamiyat a‘zolarining fuqarolik mavqeini yo’qqa chiqarish, islohotlar g’oyasini obro’sizlantirish; - pul orqali hokimiyatni qo’lga olishga intilish; - nopok yo’llar bilan boylik orttirish. bunday kimsalar adolatli jazodan qo’rqib, …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "korrupsiya va uning iqtisodiy xavfsizlikka tasiri"

korrupsiya va uning iqtisodiy xavfsizlikka ta’siri korrupsiya va uning iqtisodiy xavfsizlikka ta’siri reja: 1.korrupsiyaning vujudga kelish sabablari va iqtisodiy oqibatlari 2.korrupsiyaning asosiy sabablari korrupsiya lotincha (sorruptcio) so’zidan olingan bo’lib, buzilish degan ma‘noni anglatadi. korrupsiya faqat bir ko’rinishda namoyon bo’ladigan hodisa bo’lmay, u jamiyat hayotining turli siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy jihatlarini qamrab oladi. o’z tabiatiga ko’ra turlicha bo’lgan yuzaga kelish va qayta tiklanish mexanizmlari bilan tavsiflanadi. korrupsiya hodisasini tadqiq qilgan barcha tadqiqotchi hamda siyosatchilar uning axloqsizlik ekanligi va har qanday mamlakatning iqtisodiy va demokratik taraqqiyotiga ziyon yetkazishini tan oladilar. ijtimoiy-iqtisodiy fanlarda ushbu hodisa jami...

This file contains 21 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "korrupsiya va uning iqtisodiy xavfsizlikka tasiri", click the Telegram button on the left.

Tags: korrupsiya va uning iqtisodiy x… PPTX 21 pages Free download Telegram