genomikafanigakirish

PPTX 16 pages 672.8 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 672.8 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

genomika faniga kirish imya ili logotip 1 genomika - tirik organizmlarning genomlari va genlarini, organizm genlarining butun to'plamini yoki ularning muhim qismini o'rganadigan molekulyar genetikaning bir tarmog’i. genomika - genetik ma'lumotlarning rnk yoki dnk shaklida ifodalanishini o'rganadigan fan. genomika nimani o’rganadi? 2 imya ili logotip 2 1879-yilda a. kossel nukleinning kimyoviy tarkibini o'rgana boshladi. 1889-yilda esa r. altmann nuklein kislota degan atamani fanga kiritdi va nuklein tarkibida fosfor kislotadan tashqari azotli asoslardan purin, pirimidin va undan tashqari 5 atom ugterodi bo'lgan uglevod (qand) bo'lishini ko'rsatdi. 1950-yillarda m. uilkins dnk molekulasini rentgen nuri yordamida tekshirishdan olingan natijalarni murakkab matematik usullar bilan hisoblashlardan keyin, dnk molekulasining fazoviy rentgenogrammasini oldi. shuningdek, bu vaqt ichida dnk spiralining tuzilishini 1953 yilda olimlar jeyms d. uotson va frensis krik ta'riflagan. ammo zamonaviy genomikaning tarixi haqiqatan ham 1970-yillarda birinchi genom biokimyogar frederik sanger tomonidan ketma-ketlikda boshlangan. u 1970-yillarning boshlarida virus va mitoxondriya genomlarini ketma-ketlikda tuzgan. sanger va …

2 / 16

rildi, jumladan, inson genomi ham. birinchi inson genomining ketma-ketligini aniqlash 10 yildan ko'proq vaqtni va millionlab funtni talab qildi. bugungi kunda uni 24 soat ichida 1000 funt sterlingdan kamroq narxda bajarish mumkin. bir necha ming olimlar ishtirok etgan “inson genomi” xalqaro loyihasi 2000 yilda yakuniga yetdi. biroq bu yo‘nalishdagi tadqiqotlar to‘xtamayapti. bu tsivilizatsiya tarixidagi eng qimmat loyihalardan biri bo'lib, yiliga 500 million dollardan ortiq mablag' sarflagan. imya ili logotip 4 5 aksolotl (ambystoma mexicanum) – genomi 32 mlrd. juft asos imya ili logotip genom – termini fanga 1920-yilda nemis botanigi gans vinkler tomonidan xromosomaning toʻliq (gaploid) toʻplamini tashkil etuvchi genlar kolleksiyasini tavsiflash maqsadida kiritildi genomika – termini fanga 1986-yilda genetik tomas roderik tomonidan genomlarni kartalashtirish, sekvenirlash va tavsiflash masadida kiritildi. imya ili logotip genomika fan sifatida nisbatan yaqinda paydo bo'lgan bo'lsa-da, uning rivojlanishida allaqachon bir necha bosqichlarni ajratish mumkin. 1-bosqich. 1900 - 1940 yillar ushbu bosqichda odamning mendel belgilari o'rganildi. …

3 / 16

enetikasidagi, ayniqsa, somatik hujayralar genetikasidagi sezilarli taraqqiyot genealogik yondashuv bilan birgalikda inson genomini oʻrganishni yangi nazariy asoslarga qoʻydi. ilmiy tadqiqotlar amaliyotiga biokimyoviy va immunologik usullarning joriy etilishi nafaqat yangi mendel belgilarining ochilishini sezilarli darajada tezlashtirdi, balki inson genomidagi yangi gen bog'lanish guruhlarini ochish jarayonini ham osonlashtirdi. afsuski, bog'lanish guruhlarini bilish hali ham xromosomalardagi genlarning aniq lokalizatsiyasini aniqlashga imkon bermaydi va ikkinchisi genetik muhandislikni muvaffaqiyatli rivojlantirish va u bilan bog'liq bo'lgan tibbiyot, qishloq xo'jaligi va boshqalardagi amaliy muammolarni hal qilish uchun zarurdir. shuning uchun gen xaritalash (xaritalash) sohasidagi tadqiqotlar soni keskin ko'paya boshlaydi. 8 imya ili logotip 3-bosqich. 1980 yildan hozirgi kungacha. genomdagi genlarning lokalizatsiyasini o'rganish va ularning nukleotidlar ketma-ketligini ochish bosqichi. o'rganish usullari - biokimyoviy, immunologik. bu bosqich 1980-yillarda molekulyar genetik usullar va genetik muhandislik texnologiyasining rivojlanishi bilan shakllana boshladi. genomni bilish jarayoni genni sof shaklda ajratib olish va uning ketma-ketligi (nukleotidlar ketma-ketligini o'rnatish)gacha chuqurlashdi. aqsh va buyuk britaniyada genomlarni …

4 / 16

rning genomi toʻliq xaritaga tushirildi va hokazo. bugungi kunga qadar hayvonot olamining 50 dan ortiq vakillarining (asosan, kichik genom hajmiga ega - pnevmoniya, sifilis, rikketsiya, spiroxetalar, xamirturush, yumaloq chuvalchanglar va boshqalar patogenlari) dnksida bazaviy ketma-ketlikni aniqlash yakunlandi. shunga o'xshash ish inson genomi bilan bog'liq holda yakunlanmoqda. 10 imya ili logotip 11 genomika fani tarmoqlar strukturaviy genomika funksional genomika tibbiyot genomika populyatsion genomika epigenomika farmokogenomika qiyosiy genomika imya ili logotip genomika fanining tarmoqlari odamlar turli maqsadlarda genomikani o'rganmoqdalar va tajriba o'tkazmoqdalar. bu yerda genomikaning har xil turlariga misollar keltirilgan: strukturaviy genomika: genom tomonidan kodlangan har bir oqsilning tuzilishini aniqlashga qaratilgan. funktsional genomika: gen va oqsil funktsiyalarini tavsiflash uchun ketma-ketlik ma'lumotlarini to'plash va ulardan foydalanishga qaratilgan. qiyosiy genomika: turli turlar orasidagi genomik xususiyatlarni solishtirishga qaratilgan. mutatsion genomika: genomni odamning dnk yoki genomida yuzaga keladigan mutatsiyalar nuqtai nazaridan o'rganadi. 12 imya ili logotip 13 genetika - bu genlar va ularning irsiyatdagi rollarini o'rganadi, …

5 / 16

'lgan ko'plab muammolarni hal qilishda muhim ahamiyatga ega. genomikadan olingan ma'lumotlar sanoat bo'ylab innovatsiyalarni ochish, iqtisodiy o'sishni rag'batlantirish va butun dunyo bo'ylab odamlarning hayot sifatini yaxshilash uchun kalit hisoblanadi: yer yuzidagi milliardlab turdagi mikroblarning genomlaridan qanday foydalanishni o'rganish bizga ichadigan suvni, nafas olayotgan havoni va yerdan minerallar yoki energiya olish usullarini yaxshilashga imkon beradi. bizning genetik tarkibimizni tushunish sog'liqni saqlash va profilaktika choralarini yaxshilashga olib keladi oziq-ovqatimizning genetik tarkibini yaxshilash qishloq xo'jaligini yanada samarali qiladi imya ili logotip genomika sohasidagi qiziqarli tashabbuslardan biri bu hujayraning avtonom yashashi uchun zarur bo'lgan minimal genlar to'plamini o'z ichiga olgan sun'iy dnkni yaratishdir. taxminlarga ko'ra, buning uchun taxminan 350-450 gen kerak bo'ladi. hozirgi vaqtda inson genomining butun nukleotidlar ketma-ketligi shifrlangan (3 117 275 501) va quyidagi vazifa hal qilinmoqda - alohida shaxslarning turli organlari va hujayralarida yagona nukleotid dnk o'zgarishlarini o'rganish va individlar o'rtasidagi genetik farqlarni aniqlash. bu bizga odamlarning genetik portretlarini (xaritalarini) yaratishga …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "genomikafanigakirish"

genomika faniga kirish imya ili logotip 1 genomika - tirik organizmlarning genomlari va genlarini, organizm genlarining butun to'plamini yoki ularning muhim qismini o'rganadigan molekulyar genetikaning bir tarmog’i. genomika - genetik ma'lumotlarning rnk yoki dnk shaklida ifodalanishini o'rganadigan fan. genomika nimani o’rganadi? 2 imya ili logotip 2 1879-yilda a. kossel nukleinning kimyoviy tarkibini o'rgana boshladi. 1889-yilda esa r. altmann nuklein kislota degan atamani fanga kiritdi va nuklein tarkibida fosfor kislotadan tashqari azotli asoslardan purin, pirimidin va undan tashqari 5 atom ugterodi bo'lgan uglevod (qand) bo'lishini ko'rsatdi. 1950-yillarda m. uilkins dnk molekulasini rentgen nuri yordamida tekshirishdan olingan natijalarni murakkab matematik usullar bilan hisoblashlar...

This file contains 16 pages in PPTX format (672.8 KB). To download "genomikafanigakirish", click the Telegram button on the left.

Tags: genomikafanigakirish PPTX 16 pages Free download Telegram