diniy fanatizm

PPTX 6 pages 663.4 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 663.4 KB

File type PPTX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

diniy fanatizm, uning kelib chiqishi, asoslari, mazmuni va shakllari diniy fanatizm, uning kelib chiqishi, asoslari, mazmuni va shakllari reja: 1.diniy fanatizm nima ? 2.diniy fanatizmning kelib chiqishi 3.diniy fanatizm shakllari diniy fanatizm tabiatining tahlilig; «fanus - fanaticus». diniy fanatizm tabiatining tahlili eng avvalo uning asoslarini aniqlashni taqozo etadi. bunga ilohiyot, din psixologiyasi va dinshunoslikda keng foydalaniladigan «diniy tuyg‘ular» tushunchasining mazmunini aniqlash orqali erishish mumkin. amerikalik faylasuf va psixolog u. jems diniy tuyg‘ular insonning boshqa tuyg‘ularidan o‘zining g‘ayritabiiy manbai bilan ajralib turadi deb hisoblagan. bunda u diniy tuyg‘ular deganda insonning diniy tusga ega bo‘lgan qo‘rquv, muhabbat, hayrat, izzat-ikrom, quvonch kabi tuyg'ularini tushungan. ayni holda bu tuyg‘ular «xudodan qo’rqish», «xudoga muhabbat», «xudo bilan muloqot quvonchi» va hokazolar sifatida amal qiladi. insonning diniy tuyg‘ulari g'ayritabiiy obyekt mavjudligiga bo‘lgan ishonch bilan sug'orilgan tuyg‘ularni o'zida ifodalaydi. diniy tuyg‘ularning ijtimoiy roli ayni shu omis bilan belgilanadi. «jamiyat mahsuli» sanalgan diniy tuyg‘ulaming paydo boiishi zamirida muayyan ijtimoiy …

2 / 6

ar shamanning ruhi uning tanasini go‘yoki tark etib, arshi a’loga sayr qilgan) jo‘nashmi «kuzatadilar». muallif bunday manzarani afrika shimoliy qabilalarining ayrimlarida hozir ham kuzatish mumkinligini ta’kidlaydi magiya mesopotamiya sivilizatsiyasi madaniyatida, daoisizmda. zardushtiylikda, island sagalarida, qadimgi yunon miflarida, polineziyaliklarning qadimiy rivoyatlarida, akrtikadan avstraliyaga qad ; cho‘zilgan makonda o‘z izini qoldirgan. shaman «san’ati», uning tabiblik mahorati va tajribasi mahalliy etnik va geografik sharoitlarga bogiiq. «shaman» atamasi etimologik jihatdan indoyevropa tillaridagi «bilim» tushunchasiga borib taqaladi: shaman - bu «biladigan odam», antropologlar shaman «ruhlar hukmdori» degan ma’noni anglatishimi ta’kidlaydilar, dinshunoslar esa shamanizmni g ‘ayritabiiylik g‘oyasi animizm va totemizm bilan bog’laydilar. shu o ‘rinda ibtidoiy tafakkurga irratsionalizmning magik totemizm va diniy fetishizm kabi shakllari xos ekanligini ham ta’kidlab o ‘tish lozitn. muhimi shundaki, ijtimoiy ong ijtimoiylashgan sotsial onglaming arifmetik yig'indisi bilan ayniy emas, u transindividual va jamoadir. ijtimoiy ongning jamoa tabiati oxir-oqibat individ ruhxyatiga bog'liq bo‘lmaydi, balki jamiyat moddiy bazasining ontologik strukturasi bilan belgilanadi, boz …

3 / 6

ning navbatdagi asosi - bu madaniyatnmg sotiigan (dunyoviy) qatlamiga zid bo‘lgan sakral (diniy) qatlam. ilmiy tadqiqotlarda madaniyat ikki qatlamining o‘zaro aloqasiga tavsif berish uchun «sakralizatsiya» va «desakralizatsiya» atamalari ishlatiladi; sakralizatsiya - din doirasidan tashqaridagi narsalar, hodisalar va shakilarga diniy tus berish, ularni ilohiylashtirish; dindorlar tomonidan davlat hokimiyati, xususiy mulk prinsipi kabi ijtimoiy hodisalarga, o’/. kelib chiqishiga ko‘ra dunyoviy bo‘lgan axloqiy normalarga ilohiy tus berilishi, ularning muqaddaslashtirilishi sakralizatsiyaga misol bo‘!ishi mumkin. desakralizatsiya, ya’ni diniy deb hisoblangan hodisalarga ulaming dunyoviy xususiyatini qaytarish sakralizatsiyaning ziddi hisoblanadi. qizig'i shundaki, fanaticus atamasi (fanum - «muqaddas joy, ibodatxona» so‘zidan) lotin tilida «riyokor», ya’ni o ‘zini xudojo‘y qilib ko'rsatuvchi odam, «munofiq», «ikkiyuzlamachi» so‘zlari bilan o'xshash m a’noni angiatgan, keyinchalik esa «jazavali», «johilona», «ohaketgan xurofiy», ba’zan - «ruhlangan» degan m a’nolarda ishlatila boshlagan. ushbu sifatdan yasalgan «fanatizm» oti biron-bir g ‘oyaga uni rol'yobga chiqarish y o iid a o‘z jonini fido qilishga tayyor boigan darajada bo‘ysunishni ifodalay boshlagan. …

4 / 6

odamlar dunyosi va oliy, sakral dunyoga ajratish xosdir. sakral dunyoda mistik qahramonlar va xudolar yashaydi. aslini olganda bu insonning dunyo va unga nisbatan xulq-atvoming tegishli usullari haqidagi tasavvurlari yigindisidan boshqa narsa emas. u jamoa hayotim muayyan m e’yorlar va andozalarga muvofiq tartibga soluvchi ideal model hisoblanadi, boshqacha qilib aytganda, inson hayotini sakral kuchlar boshqaradi. «sakrallashtirilgan narsalar va hodisalargina muhimdir, - deb ta’kidlaydi v. toporov. - amalda kosmosning tarkibiy qismi hisoblanadigan, undan kelib chiqadigan, unga daxldor boigan narsalar va hodisalargina sakrallasht iriigandir». bu sakral sivilizatsiyalar odaminmg xulq-atvori va tafakkuriga xos boigan xususiyatlami tushuntiradi. sakral sivilizatsiyalarda din vertikal dunyo modeli sifatida amal qilgan. bu yerda odamlar taqdirini boshqaruvchi kuchlar sirli dunyoda mavjud b oigan va insonga bovsunmagan, diniy-mifologik (sakral) madaniyatlar zamirida aynan bir taraflama vertikal bogianishlar dunyosi yotadi. bu dunyoda inson o‘z voqeligi subyekti hisoblanmaydi, odamlar yashayotgan voqelik g‘ayritabiiy, ilohiy dunyoga bogiiq boiadi. fikrlash, narsalar va hodisalami tushuntirish usuli va tartibi dunyoning …

5 / 6

shlar hisoblangan. ular ishlarda gavdalantirilishi shart boigan quyi ijtimoiy qatlamlaming so'zlan esa faqat kam ahamiyatli fikrlami ifodalagan. podshodan chiquvchi ilohiy, «buyuk» haqiqatlar tanqiddan xoli boigan va e’tiqod sifatida idrok etilgan diniy fanatizm ayni shu «haqiqatlar»dan bahra olgan. ijtimoiy hayot strukturasida tub o ‘zgarishlar yuz benb, tabular ham ijtimoiy faoliyat va qarorlar qabul qilish subyektlariga aylangach, yangicha fikrlash uslubi paydo bo’lgan va «buyuk» haqiqatlami «kichik» haqiqatlardan keltirib chiqarish asta-sekin odat tusini olgan image2.png image3.png image4.png image5.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diniy fanatizm"

diniy fanatizm, uning kelib chiqishi, asoslari, mazmuni va shakllari diniy fanatizm, uning kelib chiqishi, asoslari, mazmuni va shakllari reja: 1.diniy fanatizm nima ? 2.diniy fanatizmning kelib chiqishi 3.diniy fanatizm shakllari diniy fanatizm tabiatining tahlilig; «fanus - fanaticus». diniy fanatizm tabiatining tahlili eng avvalo uning asoslarini aniqlashni taqozo etadi. bunga ilohiyot, din psixologiyasi va dinshunoslikda keng foydalaniladigan «diniy tuyg‘ular» tushunchasining mazmunini aniqlash orqali erishish mumkin. amerikalik faylasuf va psixolog u. jems diniy tuyg‘ular insonning boshqa tuyg‘ularidan o‘zining g‘ayritabiiy manbai bilan ajralib turadi deb hisoblagan. bunda u diniy tuyg‘ular deganda insonning diniy tusga ega bo‘lgan qo‘rquv, muhabbat, hayrat, izzat-ikrom, quvonch kabi ...

This file contains 6 pages in PPTX format (663.4 KB). To download "diniy fanatizm", click the Telegram button on the left.

Tags: diniy fanatizm PPTX 6 pages Free download Telegram