tokning karantin organismlari

PPTX 44 pages 3.4 MB Free download

44 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.4 MB

File type PPTX

Pages 44

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 44

prezentatsiya powerpoint mavzu:tokning karantin organizmlari reja. 1.tokning asosiy zararkunandalari. 2.tokning karatin zararkunandalari. 3.zararkunandalarga qarshi kurash choralari. tok zararkunandalari tokga bir qator zararkunandalar zarar etkazishi mumkin: unsimon uzum va komstok qurtlari, uzum kanasi, uzum tsikadasi, shingil qurti, akatsiya soxta qalqondori, arilar va boshqalar. bu zararkunandalarning ko'pchiligi sanchib-so'ruvchi og'iz apparatiga ega bo'lib, asosan tokning yangi o'sib chiqqan barg va novdalarini zararlaydi. unsimon uzum va komstok qurtlari (chervetslar). har ikkala hasharotning tuzilishi hamda hayot kechirishi bir-biriga yaqin bo'lganligi uchun birga ta'riflanadi. unsimon uzum qurti – pseudococcus citri risso, komstok qurti esa – ps. somstocki kuw. deb atalib, teng qanotlilar (homoptera) turkumiga, pseudococcidae – unsimon qurtlar oilasiga mansub. bu hasharotlar orasida ayniqsa komstok qurti keng tarqalgan bo'lib, uni o'zbekistonning barcha hududlarida uchratish mumkin. unsimon uzum qurti esa keng tarqalgan bo'lmasada, ba'zan uzumga kuchli xuruj qilishi mumkin unsimon uzum qurti (v.v. yaxontov ma'lumoti bo'yicha): 1-urg'ochi zoti; 2-erkak zot. ta'rifi bu hasharotlarning tashqi tuzilishida jinsiy dimorfizm, …

2 / 44

asining oxirida ikkita dum ipi, boshida esa uzun cho'tsimon mo'ylovi mavjud. hayot kechirishi komstok qurti voyaga etmagan lichinkalik shaklida, uzum unsimon qurti esa tuxum shaklida, asosan po'stloqlar ostida hamda turli pana joylarda qishlab chiqadi. komstok qurtining lichinkalari, uzum unsimon qurtining esa voyaga etgan urg'ochi zotlari bahorda, mart oyining oxiri-aprel boshlarida paydo bo'ladi. ular oziqlangach, voyaga etganlari asosan partenogenetik (erkaksiz) tuxum qo'yib ko'paya boshlaydi. har bir urg'ochi zot 15-30 kun ichida jami 250-600 ta tuxum qo'yishi mumkin. tuxumdan ochib chiqqan lichinka 3 yoshni boshdan kechiradi. uchinchisi tinchlik davrni kechib, yana etuk urg'ochi zotga aylanadi. bir mavsumda unsimon qurtlar 3-4 bo'g'in berishi mumkin. har ikkala unsimon qurtlarning barcha hayotiy shakllari qishlab qolishi mumkin. lekin komstok qurtining faqat ovisak – to'rvadagi tuxumlari, uzum unsimon qurtining esa faqat etilmagan urg'ochi zotlarigina omon qoladi, qolganlari qirilib ketadi. zarari unsimon qurtlar faqatgina uzum emas, balki turli daraxtlarga (hammaxo'r): olma, nok, tsitrus o'simliklari, anjir, anor, tut va …

3 / 44

a rohd. uning lichinkalari komstok qurtining ko'plab qismini qiradi (yaxontov, 1963). 3. kimyoviy kurash sifatida turli sintetik piretroid hamda fosfororganik insektitsidlar qo'llaniladi. toklarga mavsum mobaynida 2-3 marta ishlov berish lozim. oxirgi ishlov uzum etilishidan 30 kun ilgari tugallanishi shart. tok kanasi – eriophyes vitis nal. to'rt oyoqli kanalar – eriophyoidea reibev bosh oilasining, eriophyidae oilasiga mansub. tarqalishi. dunyo bo'yicha keng tarqalgan zararkunanda. o'zbekistonning barcha hududlarida uchraydi. ta'rifi. tok kanasi ko'zga ko'rinmaydigan darajada mayda mavjudot (0,14-0,16 mm). uni faqat binokulyar yoki 15-20 marta kattalashtirib ko'rsatadigan lupalar yordamida ko'rish mumkin. tok kanasining tanasi cho'ziq, 2 juft oyoqqa ega, tana oxirida uzun qillari bor. tokda kana borligini barglarda g'uddalar mavjudligidan bilish mumkin. g'uddalar bargning ustki tomonida bo'ladi, ost tomonida esa chuqurchalar mavjud bo'lib, ularda oldin oq-kumush keyinchalik qizg'ish-qo'ng'ir tus oladigan hujayra o'simtalari qoplanib olgan bo'ladi uzum kanasi (g. vanek va b. ma'lumoti bo'yicha): 1-kananing umumiy ko'ri-nishi; 2-zararlangan uzum barglari. hayot kechirishi. tok kanasi …

4 / 44

u tok kanasini ham qiradi. maxsus akaritsidlardan omayt (0,15%) va neoron (0,1%) qo'llaniladi. uzum tsikadasi 2003 yillardan boshlab o'zbekistonda, ayniqsa poytaxt hamda vodiy viloyatlarida uzumga ixtisoslashgan so'ruvchi zararkunanda – tsikada (saraton) kuchli zarar etkaza boshladi. bu hasharot barcha ko'rsatkichlari bo'yicha adabiyotlarda izohlangan (sugonyaev va b., 2004) yapon uzum tsikadasiga o'xshash. lotincha nomi arboridia kakogawana (matsumura) bo'lib, u teng qanotlilar (homoptera) turkumining cicadellidae oilasiga mansubdir. bu hasharotni 1932 yili yaponiya olimi matsumura aniqlab nom qo'ygan. ta'rifi. tok tsikadasi uncha yirik bo'lmagan (1,6-2,0 mm) qanotli hasharot, rangi och kulrang, old elkasida 2 ta qora nuqtasi bor. yaxshi uchadi, tez harakat qiladi. hayot kechirishi. biologiyasi yaxshi o'rganilmagan. apreldan boshlab uzum barglari shikastlana boshlaydi. vodiy sharoitida tez-tez bo'ladigan kuchli shamol tsikadani uzoq masofalarga olib ketadi. shuning uchun ham bu hasharot tezda tarqab ketadi. uzum tsikadasi to'liqsiz rivojlanadigan hasharot. uzum tsikadasining ko'rinishi. u qo'ygan tuxumdan o'ziga o'xshash qanotsiz, mayda lichinka ochib chiqadi, g'umbaklik davrini o'tmay …

5 / 44

oilasiga mansub 2 tur hasharotlar zarar keltirishi mumkin. bular tok barg o'rovchisi sparganothis pilleriana hamda shingil barg o'rovchisi polychrosis botrana hisoblanadi. har ikkalasi ham namliksevar (stenogigrobiont) tur bo'lib, ko'proq so'riga ko'tarilmaydigan toklarning mevasiga xuruj qiladi, shuningdek meva donalari zich joylashgan navlarni (qora kishmish, charos, muskat) xush ko'radi. ta'rifi tok barg o'rovchisining kapalagi biroz yirikroq (qanot yozganda 12-15 mm) bo'ladi. oldingi juft qanotlari och sariq yoki och kulrang, yaltiroq, o'rtasida ko'ndalang joylashgan keng qoramtir dog'i va kumush rang jilosi bor. orqa qanotlari kulsimon qo'ng'ir rangda, erkaginiki esa och rangda bo'ladi. tuxumi oq, yassi, kattaligi 0,65-0,9 mm keladi. qurtining boshi qora, tanasini mayda qoramtir so'galchalar bosgan, katta yosh qurtning uzunligi 14 mm keladi, rangi yashilroq-pushti yoki qizg'ish bo'lib, mayda siyrak tuklar bilan qoplangan. g'umbagi jigarrang, uzunligi 5-5,5 mm keladi, oq pilla ichida joylashadi. hayot kechirishi tok barg o'rovchisi g'umbaklik shaklida asosan po'stloq osti va boshqa pana joylarda qishlab chiqadi. bahorda (aprel) kapalaklar …

Want to read more?

Download all 44 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tokning karantin organismlari"

prezentatsiya powerpoint mavzu:tokning karantin organizmlari reja. 1.tokning asosiy zararkunandalari. 2.tokning karatin zararkunandalari. 3.zararkunandalarga qarshi kurash choralari. tok zararkunandalari tokga bir qator zararkunandalar zarar etkazishi mumkin: unsimon uzum va komstok qurtlari, uzum kanasi, uzum tsikadasi, shingil qurti, akatsiya soxta qalqondori, arilar va boshqalar. bu zararkunandalarning ko'pchiligi sanchib-so'ruvchi og'iz apparatiga ega bo'lib, asosan tokning yangi o'sib chiqqan barg va novdalarini zararlaydi. unsimon uzum va komstok qurtlari (chervetslar). har ikkala hasharotning tuzilishi hamda hayot kechirishi bir-biriga yaqin bo'lganligi uchun birga ta'riflanadi. unsimon uzum qurti – pseudococcus citri risso, komstok qurti esa – ps. somstocki kuw. deb atalib, teng qa...

This file contains 44 pages in PPTX format (3.4 MB). To download "tokning karantin organismlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tokning karantin organismlari PPTX 44 pages Free download Telegram