ulugʻ hoʻn

PPTX 51 pages 14.9 MB Free download

51 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 14.9 MB

File type PPTX

Pages 51

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 51

powerpoint presentation xorazmshohga qarshi noroziligini oshirdi. natijada, 1210 yilda o'tror aholisi, 1212 yilda esa samarqandliklar qo'zg'olon ko'tardilar. muhammad xorazmshoh qo'zg'olonlarni shafqatsizlik bilan bostiradi 1210 yilda o'tror 1212 yilda samarqand 1206 yilda onon daryosi bo'yida chaqirilgan mo'g'ul urug' va qabila boshliqlarining qurultoyida temuchin (1155–1227) ulug' xon (qoon) deb e'lon qilinadi, unga “chingiz” laqabi beriladi hamda mo'g'ullar davlatiga asos solinadi chingizxon olib borgan urushlar natijasida gobi sahrosining sharqiy chegarasidan to tangritog' (tyan-shan) tizmasining g'arbiy etaklarigacha bo'lgan viloyatlar mo'g'ullar davlati hukmronligi ostida birlashtirilgan edi mo'g'ullar davlati dastavval, 1216 yilda chingizxon huzuriga xorazmshoh bahouddin roziy boshchiligida o'z elchilarini yuboradi elchilarni chingizxon iltifot bilan qabul qiladi hatto elchilardan chingizxon, xorazmshohga etkazishlarini so'raydi sulton muhammadni g'arb ning sohibqironi (g'arb mamlakatlari erlarining sultoni) o'zini esa sharqning podshosi deb hisoblashini chingizxon qimmatbaho sovg'alar va mollar ortilgan katta karvon bilan o'z elchilarini xorazmga yuboradi. elchilarga xorazmlik savdogar mahmud yalavoch boshliq qilib tayinlanadi. chingizxon elchilarini sulton muhammad 1218 yilning bahorida …

2 / 51

hamda 450 musulmon savdogarlardan tashkil topgan edi karvon ko'p miqdorda oltin, kumush buyumlar xitoy ipak matolari suvsar va qunduz mo'ynalari boshqa har xil qimmatbaho mollar ammo karvon yo'lda chegara shahar o'trorda ushlanib qoladi. shaharning noibi g'oyirxon (inolchiq) tomonidan karvon talanib, savdogarlarning hammasi qirib tashlanadi o'tror chingizxon xorazm ma'murlaridan hisoblangan o'tror noibining xiyonatkorona xatti-harakatidan nihoyatda g'azablandi. ammo g'azabini bosib, ibn kafroj bug'roni ikki ishonchli mulozim kuzatuvchilar bilan xorazmshoh huzuriga elchi qilib yuboradi. chingizxon sulton muhammaddan aybdorlarni jazolashni va inolchiqni tuttirib, uning ixtiyoriga jo'natishni talab qiladi xorazmshoh chingizxonning talabiga javoban elchini o'ldirishni va u bilan birga kelgan ikkita mulozimning soqol-mo'ylovlarini qirib, sharmanda qilib qaytarib yuborishni buyuradi xiii asrning boshlarida xorazmshohlar saltanati qo'shinining umumiy soni chingizxon harbiy kuchiga nisbatan birmuncha oshiqroq edi. xorazmshoh hokimiyati siyosiy, xususan, ma'muriy boshqaruv jihatidan mustahkam emas edi chunki, mansabdorlar davlat tang ahvolga tushib qolgan paytlarda o'z vazifalarini tashlab ketar, podshoga itoatsizlik qilar, o'zboshimchalik bilan o'z bilganlaricha yo'l tutar …

3 / 51

etilib, qaror qabul qilinsa-da, ammo u amalda ijobiy natija bermaydi yuri bregel. an historical atlas of central asia. boston, (amerika) 2003 asror raximov 1220 yilning aprelida muhammad xorazmshoh nishopurga keladi. ammo uni mo'g'ullar ta'qib etib kelayotganini eshitib, bir qancha shahar va qal'alarda yashirinib yurdi. hech qaerda uni iliq kutib olishmadi. oxiri kaspiy dengizidagi ashura orolida o'g'li jaloliddinni taxt vorisi etib tayinlab, 1220 yilning dekabrida vafot etadi nishopur movarounnahrning asosiy shaharlari egallangach, mo'g'ul jangarilarining bosqinchilik yurishi amudaryo janubidagi yirik savdo va madaniyat markazlari: balx, hirot, marv va g'azna kabi shaharlarga yo'naltiriladi. ammo bu viloyatda ular jaloliddin manguberdining qattiq qarshiligiga uchraydi g'azna balx marv hirot jaloliddin valiyon qal'asini qamal qilayotgan mo'g'ul qo'shinlariga qarshi hujum qilib, ularni tor-mor etadi. bu jaloliddinning dushman ustidan qozongan dastlabki yirik g'alabasi edi chingizxon jaloliddin manguberdiga qarshi shiki xutuxu no'yonni 45 minglik qo'shin bilan jo'natadi. g'azna yaqinidagi parvon dashtidagi jang (1221 yil) da jaloliddin g'alaba qozondi. biroq g'alabadan …

4 / 51

xohlamay otda sind daryosiga sakrab, narigi qirg'oqqa suzib o'tadi (1221-yil 24–26-noyabr) u bilan birga uning to'rt ming kishilik askari ham daryodan o'tib oladi. hozirgi paytda ham bu daryoning bir tomoni “ot sakrash”, narigi tomoni “cho'li jaloliy” deb ataladi jaloliddinning jasoratiga qoyil qolgan chingizxon uni ta'qib qilish fikridan qaytadi. hatto, u o'g'illariga qarab: “ota o'g'il mana shunday bo'lishi lozim”, – degan ekan. chingizxon bungacha hech bir shoh, hukmdor yoki sarkardaga tan bermagan va hech kimni o'ziga munosib raqib ko'rmagan edi mo'g'ullar istilosining oqibatlari. mo'g'ullar istilosi oqibatida movarounnahr va xorazmning yashnab turgan obod dehqonchilik viloyatlari halokatga uchradi. gavjum va ko'rkam shaharlar, ayniqsa, buxoro, samarqand, urganch, marv, banokat, xo'jand va boshqalar xarobazorga aylantirildi. marv vohasining sug'orish tarmoqlarining bosh to'g'oni – mashhur sultonband buzib tashlandi marv mohir hunarmandlar g'oliblarning yurtini obod etish uchun majburan mo'g'ulistonga yuborildi. butun sharqda shuhrat topgan hunarmandchiligi barham topdi qurol-aslaha yasash nafis ipak matolar to'qish naqshli shishasozlik asrlar davomida xitoy …

5 / 51

ar jaloliddinga kelib qo'shiladilar. dehli sultoni shamsuddin eltutmish xorazmshohga bunday maktub yo'llaydi: “sening ortingda islomning dushmani turgani sir emas. sen butun musulmonlarning sultonisan. men bunday paytda senga qarshi bo'lishni istamayman. taqdir qo'lida senga qarshi qurol bo'lishni xohlamayman. men kabi odam seningdek insonga qarshi qilich ko'tarishi kechirilmas holdir!” jaloliddin manguberdi shimoliy hindistonda davlat barpo qiladi. sulton o'z ahvolini yaxshilab oladi, unga tobe hind mulklarida uning nomi xutbaga qo'shib o'qilgan o'z nomidan kumush va mis tangalar zarb ettirib, soliqlar joriy qiladi jaloliddin manguberdining ikki lashkarboshisi yazidak pahlavon va sunqurjiq xiyonat qilib eltutmish tomoniga o'tganlar. jaloliddin manguberdi hindistonda uch yil hukmronlik qiladi. u hindistonda muqim o'rnashish, ittifoqchilar topish mushkul ekanligini anglab, 1224 yili bu erda o'z noiblarini tayinlab, o'zi esa iroqqa yo'l oladi jaloliddin o'z qo'shini bilan dastlab kirmon, keyin sheroz va isfahonga borib, mahalliy hukmdorlar bilan kelishib, biroz mustahkam kuchga ega bo'ladi. ammo bu erlar ukasi g'iyosiddinga tegishli bo'lganligi uchun u akasining …

Want to read more?

Download all 51 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ulugʻ hoʻn"

powerpoint presentation xorazmshohga qarshi noroziligini oshirdi. natijada, 1210 yilda o'tror aholisi, 1212 yilda esa samarqandliklar qo'zg'olon ko'tardilar. muhammad xorazmshoh qo'zg'olonlarni shafqatsizlik bilan bostiradi 1210 yilda o'tror 1212 yilda samarqand 1206 yilda onon daryosi bo'yida chaqirilgan mo'g'ul urug' va qabila boshliqlarining qurultoyida temuchin (1155–1227) ulug' xon (qoon) deb e'lon qilinadi, unga “chingiz” laqabi beriladi hamda mo'g'ullar davlatiga asos solinadi chingizxon olib borgan urushlar natijasida gobi sahrosining sharqiy chegarasidan to tangritog' (tyan-shan) tizmasining g'arbiy etaklarigacha bo'lgan viloyatlar mo'g'ullar davlati hukmronligi ostida birlashtirilgan edi mo'g'ullar davlati dastavval, 1216 yilda chingizxon huzuriga xorazmshoh bahouddin roziy boshc...

This file contains 51 pages in PPTX format (14.9 MB). To download "ulugʻ hoʻn", click the Telegram button on the left.

Tags: ulugʻ hoʻn PPTX 51 pages Free download Telegram

ulugʻ hoʻn

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "ulugʻ hoʻn"

Similar files