potensiometriya

PPTX 17 pages 2.0 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

potensiometriya mohiyati. metrologiya va standartlash haqida tushuncha potensiometriya mohiyati. metrologiya va standartlash haqida tushuncha potensiometrik analiz usullari elektrod potensialini ochishga asoslangan bo’lib, elektrod potensiali bilan eritmaning konsentratsiyasi orasidagi bog’lanishni o’rganadi. elektrolit eritmasiga elektrodlar tushirilganda, elektrod bilan eritma orasidagi sirt chegarasida potensial yuzaga keladi. bu potensial nernst tenglamasi yordamida ifodalanadi: e = e0 + ln ; bu yerda: e – elektrod potensiali, e0 – volt bilan o’lchangan standart elektrod potensiali; r0– universal gaz doimiysi, 8,314 dj/(molk) teng; t – mutloq harorat; f – faradiy doimiysi, 96485,33 klmol-1 ga teng; n – jarayonda qatnashgan elektronlar soni; αox - va αred – yarim reksiyada qatnashgan oksidlovchi va qaytaruvchilarning mos ravishdagi faolligi. potensiometrik analiz usullari bevosita va bilvosita usullarga bo’linadi. bevosita usullarda moddalarning konsetrasiyalari va faolliklari (ph, pm, pa), dissotsatsiya konstantalari (pka, pkb), muvozanat va barqarorlik konstantalari, eruvchanlik ko’paytmalari va boshqa fizik-kimyoviy kattaliklar aniqlanadi. bilvosita usullar yordamida titrlash (protolitometriya, oksredmetriya, kompleksimetriya va shu kabilar) …

2 / 17

da, daniyalik kimyogar zerensen tomonidan rn haqidagi tushunchani fanga kiritganidan (1909 y) so’ng rivojlanib ketdi. potensiometrik usul bevosita va bilvosita usullarga bo’linadi. bevosita potensiometriya usulida potensialni belgilovchi moddaning aktivligi elektrod potensiali asosida aniqlanadi. bu usul ionlar aktivligini to’g’ridan-to’g’ri aniqlashga imkon beradigan yagona usul hisoblanadi. u quyidagi turlarga bo’linadi: ph-metriya-eritmalarning ph qiymati, kislota va asoslarning kislota-asoslik konstantalarini, ionometriya – ph-metriyaning rivojlanishi natijasida mustaqil usul sifatida shakllangan zamonoviy usullardan biridir. bu usulda indikator elektrodi sifatida turli xil ion selektiv elektrodlar qo’llaniladi oksereduktametriya – oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari va oksered juftlik potensiallarini tekshirishga asoslangan usul bo’lib, uning yordamida oksered juftlikning standart va real potensiallari, ular yordamida esa turli xil konstantalar, hamda kinetik kattaliklar aniqlanadi. bevosita potensiometrik usullar kimyoviy va elektr kimyoviy reaksiyaga qatnashuvchi elektrodlar soni, kimyoviy reaksiyalarning stexiometrik va aktivlik koeffitsentlari kabi ko’rsatkichlarini aniqlash imkonini beradi. potensiometriya usulida tekshiriladigan eritmalarga tushirilgan elektrodlarning potensiallari o’lchanadi. 1898 yilda v.nernst elektrod potensialining eritmadagi moddalar konsentratsiyasiga bog’liqligini, termodinamik mohiyatini …

3 / 17

ing konsentratsiyasini nazorat qilishda. sanoatda texnologik jarayonlarni nazorat etishda, ayniqsa sun’iy tolalarni, polimer maxsulotlarni va oziq-ovqat sanoatida ph--muxitini yordamida nazorat amalga oshiriladi. biokimyoviy o’zgarishlarni nazoratida, ya’ni biologik suyuqliklarda, to’qimalar orasidagi bo’ladigan o’zgarishlarni nazoratini amalga oshirishda keng qo’llaniladi. potensiometrik usul yordamida aniqlashning asosiy yo’nalishi quyidagi sxemada keltirilgan: redoksimetriya ionometriya potensiyametriya ph - metriya kationometriya potensiyametriya titrlash anionometriya suyultirilgan eritmalarda modda aktivlik koeffitsienti birga yaqin, shuning uchun potensiometrik usulida aktivlikni konsentratsiya bilan almashtirish mumkin. bu uncha xatolikka olib kelmaydi. oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarida aox+ne=ared eritmada oksidlangan shakldagi ionlar (aox) va qaytarilgan shakldagi ionlar (ared) redoksijuftlikni hosil qiladi. elekrod potensialning oksidlovchi va qaytariluvchining konsentratsiyasiga miqdoriy bog’liqligini quyidagi formula orqali ifodalanadi:   + = . lg bu erda [ox] – oksidlangan ionlarning konsentratsiyasi. [red]– qaytarilgan ionlarning konsentratsiyasi. 0 – redoksi juftlikni standart elektrod potensiali. n– elektronlar soni. agar oksidlanishda qaytariluvchi reaksiyalarning stexiometrik koeffitsienti birga teng bo’lmasa, ular tenglamaga kerakli konsentratsiyasi darajasining ko’rsatkichi bo’lib, kiradi. vodorod …

4 / 17

un mo’ljallanilgan qaytar elektrodlar ishlatiladi: standart elektrodlar quyidagi talablarga javob beradi: 1. potensialni belgilovchi elektrodning ichki reaksiyasi termodinamik qaytar bo’lishi kerak 2. elektrodning qutblanuvchanligi kam bo’lishi, ya’ni undan elektr toki o’tganda o’z potensialini nihoyatda kam o’zgartirishi kerak 3. elektrod uzoq vaqt saqlaganda va turli xil sharoitlarda ham o’z potensialini o’zgartirmasligi shart. standart sharoitda standart vodorod elektrodiga (sve) nisbatan o’lchangan redoksi juftlikning elektrod potensiali standart elektrod potensiali deyiladi va 0 bilan belgilanadi (standart holatdagi ionlar potensiali nolga teng deb olingan). turli haroratda va vodorodning 101,325 kpa bosimida standart vodorod potensiali shartli ravishda nolga tenglashtirilgan. vodorod elektroni platinaga mayda disperss kukuni qavati bilan qoplangan elektrod bo’lib, uning yuzasida 101,325 kpa bosimda vodorod o’tkazilib turadi eritmalarning ph qiymatini aniqlash ph - eritmadagi bo’sh vodorod ionlari miqdorini aks ettiradigan ph qiymati. bundan tashqari, ph qiymati eritmalarning ishqoriy yoki kislotaliligini bildiradi. muhitning ph qiymatini aniqlash muhim ahamiyatga ega, chunki u har xil kimyoviy va biokimyoviy …

5 / 17

ng. ph qiymatini aniqlashning yana bir usuli bu kislota-asosli titrlashdir. sinov namunasini quruq titrlash stakaniga joylashtiring va unga rangli indikator qo’shing, masalan, kislotali va ishqoriy shakllarning har xil ranglariga ega bo’lgan kuchsiz kislota. keyin, bu eritma ustiga doimiy aralashtirish bilan titrni tomchilatib qo’shing (ma’lum konsentratsiyali eritma). eritma rangi o’zgarishi bilanoq titrlashni to’xtating. keyin titrantning hajmi va konsentratsiyasini bilib, tekshirilayotgan namunaning kislotaliligini hisoblang. davlat farmakopeyasida eritmalarning ph ini aniqlash uchun kolorimetrik va potentsiometrik usullar tavsiya etilgan. potensiometrik usul aniqligi, rangli va loyqa eritmalarning ham ph ini aniqlash mumkinligi kabi afzalliklarga ega. kolorimetrik usul. eritmalar ph ini kolorimetrik usul yordamida aniqlash indikatorlarning ma’lum bir ph oralig’ida, vodorod ionlarining faolligiga qarab rangini o’zgartirish xossasiga asoslangan. bu usul bilan indikatorlar va standart bufer eritmalar yordamida muhit sharoiti aniqlanadi. potensiometrik usul. ph ni aniqlashning potensiometrik usuli ikki elektroddan iborat elementning elektr yuritish kuchini o’lchashga asoslangan. elektrodlardan biri potensiali aniqlanuvchi muhit vodorod ionlari faolligiga bog’liq bo’lgan …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "potensiometriya"

potensiometriya mohiyati. metrologiya va standartlash haqida tushuncha potensiometriya mohiyati. metrologiya va standartlash haqida tushuncha potensiometrik analiz usullari elektrod potensialini ochishga asoslangan bo’lib, elektrod potensiali bilan eritmaning konsentratsiyasi orasidagi bog’lanishni o’rganadi. elektrolit eritmasiga elektrodlar tushirilganda, elektrod bilan eritma orasidagi sirt chegarasida potensial yuzaga keladi. bu potensial nernst tenglamasi yordamida ifodalanadi: e = e0 + ln ; bu yerda: e – elektrod potensiali, e0 – volt bilan o’lchangan standart elektrod potensiali; r0– universal gaz doimiysi, 8,314 dj/(molk) teng; t – mutloq harorat; f – faradiy doimiysi, 96485,33 klmol-1 ga teng; n – jarayonda qatnashgan elektronlar soni; αox - va αred – yarim reksiyada qatnashgan ok...

This file contains 17 pages in PPTX format (2.0 MB). To download "potensiometriya", click the Telegram button on the left.

Tags: potensiometriya PPTX 17 pages Free download Telegram