o’zbekiston respublikasi konstitutsiyasida insonning shaxsiy hamda siyosiy huquqlarini mustahkamlash masalalari.

DOCX 16 pages 40.7 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 40.7 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

mavzu: o’zbekiston respublikasi konstitutsiyasida insonning shaxsiy hamda siyosiy huquqlarini mustahkamlash masalalari. 1. shaxs huquqiy maqomi tushunchasi. 2. fuqarolik. 3.o’zbekiston respublikasida inson va fuqarolarning shaxsiy huquq va erkinliklari. 4. o’zbekiston respublikasida fuqarolarning siyosiy huquqlari. tayanch so’zlar: shaxs, fuqarolik, erkinlik, aholi, daxlsizlik, referendum, burch, saylov. shaxsning huquqiy maqomi deganda, shaxsning huquqlari, erkinliklari, burchlari yig'indisi tushuniladi. har bir jamiyatda shaxs bilan davlat o'rtasida o'rnatilgan munosabat shaxsning huquqiy maqomiga ta’sir qilsa, boshqa tomondan shaxsning huquqiy maqomi davlat munosabatiga ta’sir qiladi. fuqarolar (jismoniy shaxslar) deganda o‘zbekiston respublikasining fuqarolari, boshqa davlatlarning fuqarolari, shuningdek fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar tushuniladi (16). agar qonunda boshqacha tartib belgilangan bo‘lmasa, ushbu kodeksning qoidalari barcha fuqarolarga nisbatan qo‘llaniladi(17). barcha fuqarolarning fuqarolik huquq va burchlariga ega bo‘lish layoqati (huquq layoqati) teng ravishda e’tirof etiladi. fuqaroning huquq layoqati u tug‘ilgan paytdan e’tiboran vujudga keladi va vafot etishi bilan tugaydi. fuqarolar: mulk huquqi asosida mol-mulkka ega bo‘lishlari; mol-mulkni meros qilib olishlari va vasiyat qilib qoldirishlari; bankda …

2 / 16

dan o‘n sakkiz yoshgacha bo‘lgan voyaga yetmaganlar, ushbu moddaning ikkinchi qismida sanab o‘tilganlardan tashqari, bitimlarni o‘z ota-onalari, farzandlikka oluvchilari yoki homiylarining yozma roziligi bilan tuzadilar. bunday voyaga yetmagan shaxs tomonidan tuzilgan bitim keyinchalik shaxsning ota-onasi, farzandlikka oluvchilari yoki homiysi yozma ravishda ma’qullaganidan so‘ng, u ham haqiqiy hisoblanadi. o‘n to‘rt yoshdan o‘n sakkiz yoshgacha bo‘lgan voyaga yetmaganlar ota-onalari, farzandlikka oluvchilar va homiylarining roziligisiz quyidagilarni mustaqil ravishda amalga oshirishga haqli: 1) o‘z ish haqi, stipendiyasi va boshqa daromadlarini tasarruf etish; 2) fan, adabiyot yoki san’at asarining, ixtironing yoxud o‘z intellektual faoliyatining qonun bilan qo‘riqlanadigan boshqa natijasi muallifi huquqini amalga oshirish; 3) qonunga muvofiq kredit muassasalariga omonatlar qo‘yish va ularni tasarruf etish; 4) ushbu kodeks 29-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan mayda maishiy bitimlarni hamda boshqa bitimlarni tuzish. o‘n to‘rt yoshdan o‘n sakkiz yoshgacha bo‘lgan voyaga yetmaganlar ushbu moddaning birinchi va ikkinchi qismlariga muvofiq o‘zlari tuzgan bitimlar bo‘yicha mustaqil ravishda mulkiy javobgar bo‘ladilar. bunday …

3 / 16

oluvchilari yoxud homiysining roziligiga binoan tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanayotgan bo‘lsa, u to‘la muomalaga layoqatli deb e’lon qilinishi mumkin. voyaga yetmagan shaxsni to‘la muomalaga layoqatli deb e’lon qilish (emansipatsiya) ota-onaning, farzandlikka oluvchilarning yoki homiyning roziligi bilan vasiylik va homiylik organining qaroriga muvofiq yoxud, bunday rozilik bo‘lmagan taqdirda, sudning qarori bilan amalga oshiriladi. ota-ona, farzandlikka oluvchilar va homiy emansipatsiya qilingan voyaga yetmaganning majburiyatlari bo‘yicha, xususan, u yetkazgan zarar oqibatida kelib chiqqan majburiyatlar bo‘yicha javobgar bo‘lmaydilar(28). o‘n to‘rt yoshga to‘lmagan voyaga yetmaganlar (kichik yoshdagi bolalar) uchun bitimlarni, ushbu moddaning ikkinchi qismida ko‘rsatilganlardan tashqari, ularning nomidan faqat ota-onasi, farzandlikka oluvchilari yoki vasiylari tuzishi mumkin. olti yoshdan o‘n to‘rt yoshgacha bo‘lgan kichik yoshdagi bolalar quyidagilarni mustaqil ravishda amalga oshirishga haqlidirlar: 1) mayda maishiy bitimlar; 2) tekin manfaat ko‘rishga qaratilgan, notarial tasdiqlashni yoki davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni talab qilmaydigan bitimlar; 3) qonuniy vakil yoki uning roziligi bilan uchinchi shaxs tomonidan muayyan maqsad yoki erkin tasarruf etish uchun …

4 / 16

ayoqatsiz deb topilgan fuqaro nomidan bitimlarni uni vasiyi amalga oshiradi. fuqaroning muomalaga layoqatsiz deb topilishiga sabab bo‘lgan asoslar bekor bo‘lsa, sud uni muomalaga layoqatli deb topadi va unga belgilangan vasiylikni bekor qiladi(30). konstitutsiyaviy huquqda shaxsning huquqiy maqomi masalasi markaziy masalalardandir. o‘zbekiston konstitutsiyasida shaxsning huquqiy maqomiga taalluqli normalar yetarli darajada mavjud. shaxs huquqiy maqomining qanday bo‘lishiga, eng avvalo, konstitutsiyaning qoidalarida aks etgan. unga asosan, inson, uning erkinligi, sha’ni, qadr-qimmati va boshqa daxlsiz huquqlari oliy qadriyat hisoblanadi. «inson» va «shaxs» tushunchalari, asosan, bir ma’noni berishini nazarda tutsak, bu qoida insonga ham taalluqlidir. shaxsning huquqiy holati masalasida uning konstitutsiyaviy huquq va erkinliklari hamda burchlari darajasi, miqdori muhim rol o’ynaydi. shuningdek, shaxsning huquqiy holatini aniqlashda fuqarolik masalasi alohida ahamiyatga ega. bu masalalar o‘zbekiston konstitutsiyasida yetarlicha tartibga solingan. shaxsning huquqiy holati konstitutsiyaning v bobi (umumiy qoidalar) 19-moddasida quyidagicha belgilangan: «o‘zbekiston respublikasida insonning huquq va erkinliklari xalqaro huquqning umume’tirof etilgan normalariga binoan hamda ushbu konstitutsiyaga muvofiq …

5 / 16

shaxsning qonun oldida tengligiga hech qanday holat (bu holatlar konstitutsiyada sanab o‘tilgan) ta’sir qila olmaydi. qonun oldida tenglik shaxsning huquq, erkinliklardan foydalanishda ham teng ekanligini, shuningdek, burchlarni bajarishda ham tenglik bo‘lishini nazarda tutadi. demak, bu norma shaxsning huquqiy holatini belgilashda asosiy o‘lchovdir. shu bilan birga, jamiyat va davlatning insonparvarlik mohiyatidan kelib chiqib, konstitutsiyaning o'zida, adolat prinsiplariga mos ravishda, ayrim shaxsiarga imtiyozlar belgilanishi ham ko'rsatib qo'yilgan. bunda imtiyozlar faqat qonun asosida bo‘lishi alohida qayd qilinadi. imtiyozlar qonun asosida bo'lishining, ijtimoiy adolat prinsiplariga mos tushishi, mamlakatda yashovchi yordamga muhtoj, jismoniy jihatdan zaif toifali kishilargagina imtiyoz berilishini nazarda tutadi. konstitutsiyaga ko‘ra, qonuniy asosda o‘zbekistonda ayollar, bolalar, nogironlar, yolg‘iz qariyalar imtiyozga ega bo'lib, bu imtiyoz, asosan, iqtisodiy jihatdan qo‘llaniladi. shaxsning huquqiy holatini - huquqlar, erkinliklar hamda burchlar yig'indisi degan edik. bu masala, ya’ni huquq va burchlarning o'zaro bogdiqligini konstitutsiyaning 20-moddasi qoidalarida ham ko’rish mumkin. unda qayd qilinishicha, fuqarolar va davlat bir-biriga nisbatan bo'lgan huquqlari …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’zbekiston respublikasi konstitutsiyasida insonning shaxsiy hamda siyosiy huquqlarini mustahkamlash masalalari."

mavzu: o’zbekiston respublikasi konstitutsiyasida insonning shaxsiy hamda siyosiy huquqlarini mustahkamlash masalalari. 1. shaxs huquqiy maqomi tushunchasi. 2. fuqarolik. 3.o’zbekiston respublikasida inson va fuqarolarning shaxsiy huquq va erkinliklari. 4. o’zbekiston respublikasida fuqarolarning siyosiy huquqlari. tayanch so’zlar: shaxs, fuqarolik, erkinlik, aholi, daxlsizlik, referendum, burch, saylov. shaxsning huquqiy maqomi deganda, shaxsning huquqlari, erkinliklari, burchlari yig'indisi tushuniladi. har bir jamiyatda shaxs bilan davlat o'rtasida o'rnatilgan munosabat shaxsning huquqiy maqomiga ta’sir qilsa, boshqa tomondan shaxsning huquqiy maqomi davlat munosabatiga ta’sir qiladi. fuqarolar (jismoniy shaxslar) deganda o‘zbekiston respublikasining fuqarolari, boshqa davlatlarning fuq...

This file contains 16 pages in DOCX format (40.7 KB). To download "o’zbekiston respublikasi konstitutsiyasida insonning shaxsiy hamda siyosiy huquqlarini mustahkamlash masalalari.", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbekiston respublikasi konsti… DOCX 16 pages Free download Telegram