ekologik muammoturlari

PPTX 31 pages 835.1 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 835.1 KB

File type PPTX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

o’zdtriston tabiati va iqlimi bilan tanishish fan: ekologiya va atrof-muhit muhofazasi amaliy mashg’ulot murabbiyi: d.mamatova 1-mavzu: ekologik holatni ekologik indikatorlarga asoslangan holda baholash. ekologik muammo turlari. “tiqxmmi” milliy tadqiqot universitetining qarshi irrigatsiya va agrotexnologiyalar instituti iqlim zonalari tasnifi; o’zbekiston iqlimi, iqlim tashkil qiluvchi omillar; ekologik muammo turlari reja: ishning maqsadi talabalarni o`zbekiston respublikasining ekologik holati va tabiiy resurslari bilan tanishtirish; ekologik muammolarning turlari talaba yashaydigan hududiga ekologik baho berish. ekologiya ekologiya biologik fan bog’liq, u organizmlaning bir-biri va tashqi muhit sharoiti bilan o‘zaro munosabat qonuniyatlarini o‘iganadigan fan hisoblanadi ekologiyaning predmeti — organizmlar guruhi va tashqi muhit orasidagi bog‘lanishlaning tuzilishini, unga bog'liq bo‘lgan jonlanish, taraqqiy etish, tarqalish va konkurentlik xususiyatlarini; tirik tabiat qanday tuzilgan, qaysi qonunlar asosida mavjud va rivojlanadi, inson ta’siriga qanday javob beradi, bularning hammasi ekologiyaning predmeti hisoblanadi ekologiyaning maqsadi — hozirgi va kelajak avlodlar uchun ekologik xavfsiz muhitni ta’minlash. ekologik xavfsiz muhit organizmlaming barqaror holatda ko‘payishi, o‘sishi va …

2 / 31

piy—orol— balxash ) havzada joylashganligi, shimol va g‘arb tomondan ochiqligi, sharq va janubdan qudratli tog‘ tizmalari bilan o‘ralganligi o‘lkaning eng muhim xususiyatlaridan hisoblanadi. materiklar: iqlim mintaqalari: 1.shimoliy amerika 1. ekvatorial-280s, 2000mm 2.janubiy amerika 2. tropik-350s, 150mm,saxroikabir 3.yevroosiyo 3. kontenental 4.afrika 4. arktika 5.avstraliya 5. antarktida 6.antarktida o’zbekiston iqlimi yevrosiyo materigining ichki qismida joylashganligi tufayli kontinental iqlimga ega. kontinental iqlimning o‘ziga xos xususiyatlari quyidagilardan iborat: quyoshli; harorat nihoyatda yuqori, yillik yog‘in miqdori kam, aksincha, mumkin bo‘lgan (potensial) bug‘lanish katta: yoz uzoq vaqt davom etib, jazirama issiq, qish esa shu geografik kenglik uchun birmuncha sovuq; yillik va sutkalik haroratning farqi katta. respublikadagi tekisliklar turon tekisligining bir qismi hisoblanadi. tekislikning asosiy qismi ustyurt platosi, quyi amudaryo deltasi, qizilqum cho’li va mirzacho’l, qarnob, qarshi, malikgilli cho’llaridan iborat. eng baland cho’qqisi hazrat sulton (4643 m hisor tog’ida). mingbuloq botig’i (qizilqum cho’li) dengiz sathidan 12 m pastda joylashgan. o’zbekiston tog’ tizmalari tog’li hududlar 3 ta asosiy …

3 / 31

g suyuq holatiga o‘tish jarayoni. tiniq ko‘m – ko‘k osmonda bulutlar yo‘q bo‘lgan taqdirda ham, suv bug‘ va ko‘zga ko‘rinmas kichik tomchilar ko‘rinishida mavjud bo‘ladi. suv molekulalari havodagi chang, tuz, tutunlar bilan aralashib bulutchalarni tashkil qiladi, u o’z navbatida o‘sib, rivojlanib katta bulutlarga aylanadi. suv tomchilari bir biriga aralashib hajm jihatdan o‘sib borar ekan, bulutlar kattalashib yog‘in yuzaga kelishi mumkin. havodagi suv bug‘lari miqdori kattalashgani va havo sovugani tufayli atmosferada bulutlar yuzaga keladi. quyosh yer ustiga yaqin havoni isitadi, o‘z o‘rnida havo yengillashadi va harorat past bo‘lgan joy tomon harakatlanadi. havo sovib borgan sari kondensatsiya jarayoni yuz berishi ko‘payadi va shu tariqa bulutlar yuzaga keladi. yog‘ingarchilik: bulutlardan suvning ajralib chiqishi suv to‘xtovsiz bug‘lanib va kondensatsiyalanib turadi. bulutlarda kondensatsiyalangan suv har qachon ham yog‘ingarchilik bo‘lib tushavermaydi, chunki havo oqimlari bulutlarni ushlab turadi. yog‘ingarchilik yuzaga kelishi uchun birinchi galda kichkina suv tomchilari kondensatsiyalanib, bir biri bilan qo‘shilib bulutdan ajralib chiqib tomchi sifatida …

4 / 31

gi muzliklar grenlandiyaga to‘g‘ri keladi. grenlandiyada muzliklarning qalinligi o‘rtacha 1.500 metrga, lekin ba’zi joylarda uning qalinligi 4.300metrga boradi. muzliklar yerninng 10-11 % qoplagan. 20 % chuchuk suv birgina ko‘lda, osiyodagi baykal ko‘lidadir. suv manbaalari eng yirik suv arteriyalari amudaryo (1437 km) va sirdaryo (2137 km). bu ikkala daryo havzasiga norin, qoradaryo, chirchiq, ohangaron, sux, isfara, oqbo’ra, shoximardon, g’ovasoy, kosonsoy, zarafshon, qashqadaryo, surxondaryo,sherobodaryolari kiradi. iqlim hosil qiluvchi omillar. o‘zbekiston iqlimining vujudga kelishida uning geografik o‘rni va u bilan bog‘liq quyosh radiatsiyasi; atmosfera sirkulatsiyasi (shamollar); okean suvlari, joyning relyefi, yer yuzasining holati (yer yuzasi nimalar bilan qoplanganligi) va kishilarning xo‘jalik faoliyati (antropogen) ta‘sir etadi. o’zbekiston respublikasi qurg’oqchil iqlim mamlakati hisoblanib, uning umumiy hududi 44,74 mln. gektarni (448,9 ming kv km), asosan tog’li 9,6 mln. ga (21,2 %) va tekislikdan 32 mln. ga (78,8 %) hamda sug’oriladigan yerlar 4,2 mln ga dan iborat bo’lib, katta qismi cho’l va yarim cho’l hududlarini, intensiv sug’oriladigan …

5 / 31

$osferadan tez ta’sirlanadi va dastlab to’planuvchi turlari, keyinchalik barglari va lishaaynikning o’zi mutloq nobud bo’ladi. yuksak o’simliklardan so2 o’ta chidamsizlarga nina bargli daraxtlar archa, kedr, sosna kiradi. eng chidamlilariga zarang, qayrag’och, terak, akatsiya, gujum kiradi. madaniy o’simliklar ichida bug’doy, makkajo’xori, pixta, archa, yer tut, oq qayin havoda xlorvodorod va ftorvodorodlar ko’p bo’lsa o’sishdan to’xtaydi, hosildorlik pasayadi. orolbo’yi hududi ekologik muammolari o’rta osiyodagi eng kata sho’r ko’l bolib, havzaning kattaligi uchun dengiz deb atalgan. orol dengizi maydoni 68 ming km², 60-yillargacha yiliga amudaryodan 38,6 km3, sirdaryodan 14,5 km3 suv quyilgan. atrofdan dengizga yiliga 176 mm yog’in va 5,5 km 3 yer osti suvlari ham quyilgan. suvdagi tuzlarning ko’p qismini osh tuzi nacl va mgso4 t\e. 2004 yilgacha orol dengizi 3 bo’lakka bo’lingan: kichik shimoliy qismi (sho’rligi 8-13 g/l); nisbatan kattaroq maydonga ega sharqiy qismi (sho’rligi 69-72 g/l); eng chuqur hisoblangan g’arbiy qismi (sho’rligi 68-69 g/l). dengiz qurishining 2 – sababi 1959-67 …$

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekologik muammoturlari"

o’zdtriston tabiati va iqlimi bilan tanishish fan: ekologiya va atrof-muhit muhofazasi amaliy mashg’ulot murabbiyi: d.mamatova 1-mavzu: ekologik holatni ekologik indikatorlarga asoslangan holda baholash. ekologik muammo turlari. “tiqxmmi” milliy tadqiqot universitetining qarshi irrigatsiya va agrotexnologiyalar instituti iqlim zonalari tasnifi; o’zbekiston iqlimi, iqlim tashkil qiluvchi omillar; ekologik muammo turlari reja: ishning maqsadi talabalarni o`zbekiston respublikasining ekologik holati va tabiiy resurslari bilan tanishtirish; ekologik muammolarning turlari talaba yashaydigan hududiga ekologik baho berish. ekologiya ekologiya biologik fan bog’liq, u organizmlaning bir-biri va tashqi muhit sharoiti bilan o‘zaro munosabat qonuniyatlarini o‘iganadigan fan hisoblanadi ekologiyaning p...

This file contains 31 pages in PPTX format (835.1 KB). To download "ekologik muammoturlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ekologik muammoturlari PPTX 31 pages Free download Telegram