gapsemantikasi

PPTX 14 pages 2.5 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.5 MB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

name of presentation gap semantikasining propozitiv aspekti shamsiyeva manzura bababekovna filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (phd) reja: propozitsiya tushunchasi mohiyati. vaziyat elementlari, relyatsion struktura, sintagmatika. 4 fanning maqsad va vazifalari. 1 2 sintaktik birliklar. 3 5 nutqiy faoliyat. lingvistikaning predmeti lingvistikaning predmetiga inson nutqiy faoliyatining barcha hodisalari – ibtidoiy xalqlar, madaniyatli xalqlar, biror-bir tilning gullab-yashnash davri, eski davri, shuningdek, zaiflashish davri, ishlangan yoki “adabiy” til shakli, shuningdek, so‘zlashuv tili – umuman ifodaning barcha shakllari kiradi. ferdinand de sossyur nutq faoliyati barcha hodisalarining tilga muvofiq majmui doirasini topish uchun nutqiy muloqotning individual akti (shakli)ni o‘rganish lozim. bunday akt kamida ikki kishining bo‘lishini taqozo qiladi – bu muloqot uchun minimum hisoblanadi. demak, bizga bir-biri bilan suhbatlashuvchi ikki kishi berilgan: a va v. sintaksis (grekcha suntaxis so‘zidan olingan bo‘lib, yopishtshrmoq, birlashtirmoq demakdir) til tizimining yuqori sathi bo‘lgan sintaktik sath hamda shu sath haqidagi ta’limotdir. sintaksis grammatika fanining bir qismi sifatida tilning sintaktik qurilishini …

2 / 14

orotning to‘g‘ri tushunilishi uchun so‘zlashuvchilarning til haqidagi bilimidan tashqari, tinglovchining olam haqidagi bilimi, jumla qo‘llanayotgan ijtimoiy holat haqidagi bilimi, so‘zlash jarayonida so‘zlashuvchilar ruhiyati haqidagi bilimi va boshqa bilimlarini ham qo‘shish kerak bo‘ladi. axborotni tushunish jarayonida yuqoridagi bilimlarning barchasi barobar xizmat qiladi. shuning uchun faqat bu bilimlarning o‘zaro munosabatini hisobga olgandagina biz nutqiy jarayonning mohiyatini anglashga yaqinlashgan bo‘lamiz. ana shunday amaliy ehtiyoj natijasida semantika va pragmatika vujudga keldi. lisoniy birliklarning bu uch tomonisiz aloqa vositasi bo‘lgan til o‘zining to‘liq talqinini topa olmaydi. mazmuniy sintaksis ongda aks etgan obyektiv reallik elementlarini, ya’ni propozitsiyaning sintaktik qurilmalar orqali qanday ifodalanganini o‘rganadi. boshqacha aytganda, mazmuniy sintaksis qurilmalarning propozitsiya tomonini o‘rganadi sintaktika va semantikaga pragmatika qo‘shilgandagina, ular o‘zining haqiqiy talqinini topadi. masalan: hamma vaqtini xushnud o‘tkazmoqda jumlasi orqali muayyan shaxslar va ularning muayyan zamon va makondagi holati propozitsiyasi ifodalangan. lekin jumla orqali ifodalangan propozitsiyaning so‘zlashuvchilarga tushunarli bo‘lishi uchun bugina kifoya qilmaydi. gotleb frege semantik uchburchagi denotat …

3 / 14

hqi struktura – sintaktik struktura orqali ifodalanadi. demak reyatsion struktura gapning ichki tuzilishini tashkil etadi gapda ifodalangan axborot strukturasini ma’lum munosabat bilan bog‘langan predmet sistemasi sifatida belgilash hozirgi tilshunoslikning yetakchi tendensiyasidir. bunga ko‘ra gapning relyativ strukturasi (propozitsiyasi) predmet va uning predikativ belgisidan iborat bo‘lgan sistema sifatida (shahar – katta; uy – baland) va ma’lum munosabat bilan bog‘langan predmetlarni o‘z ichiga olgan sistema sifatida tasavvur qilinadi. masalan, o‘quvchilar daraxtlarni oqladilar gapining relyativ strukturasi shu ikkki predmet va ular o‘rtasidagi munosabatdan iborat. birinchi predmet – o‘quvchilar, ikkinchi predmet – daraxtlarni, ular o‘rtasidagi munosabat esa oqladilar orqali ifodalangan. aziz asrimizning aziz onlari aziz odamlardan so‘raydi qadrin gapining mazmuni o’zaro so’raydi so‘zi orqali munosabatga kirishgan uch predmet (aziz asrimizning aziz onlari+aziz odamlardan+qadrin)ni o’z ichiga oluvchi sistemadan iborat image1.png image2.png image3.jpeg image4.png image5.png image6.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 14

5 / 14

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gapsemantikasi"

name of presentation gap semantikasining propozitiv aspekti shamsiyeva manzura bababekovna filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (phd) reja: propozitsiya tushunchasi mohiyati. vaziyat elementlari, relyatsion struktura, sintagmatika. 4 fanning maqsad va vazifalari. 1 2 sintaktik birliklar. 3 5 nutqiy faoliyat. lingvistikaning predmeti lingvistikaning predmetiga inson nutqiy faoliyatining barcha hodisalari – ibtidoiy xalqlar, madaniyatli xalqlar, biror-bir tilning gullab-yashnash davri, eski davri, shuningdek, zaiflashish davri, ishlangan yoki “adabiy” til shakli, shuningdek, so‘zlashuv tili – umuman ifodaning barcha shakllari kiradi. ferdinand de sossyur nutq faoliyati barcha hodisalarining tilga muvofiq majmui doirasini topish uchun nutqiy muloqotning individual akti (shakli)ni o‘rga...

This file contains 14 pages in PPTX format (2.5 MB). To download "gapsemantikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: gapsemantikasi PPTX 14 pages Free download Telegram