tanqidiy o'qish va samarali amalga oshirish omillari

DOC 15 pages 208.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 208.5 KB

File type DOC

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

tanqidiy o'qish va samarali amalga oshirish omillari reja: 1. tanqidiy fikrlashni rivojlantiruvchi pedagogik texnologiyalar: belgisi, asosi va mexanizmi. 2. tanqidiy o'qish haqida tushuncha 3. tanqidiy o'qish va samarali amalga oshirish omillari tanqidiy fikrlashni o’stirishga xizmat qiladigan metodlar «demokratik ta'lim uchun» konsortsiumi tomonidan amalga oshiriladigan «tanqidiy fikrlash uchun o’qish va yozish» loyiqasi doirasida ishlab chiqilgan. konsortsiumning a'zolari: xalqaro o’qish assotsiatsiyasi, xobart va uilyam slims kollejlari va shimoliy ayova shtat universiteti. bu loyiqani nyu – york ochiq jamiyat instituti va markaziy osiyo to’qrisidagi markaziy va sharqiy evropadagi soros fondi mablaq bilan ta'minlaydi. bu paragrafda metodlar mazmuni mazkur loyiqa materiallariga muvofiq ravishda yoritiladi. tanqidiy fikrlashning faol metodlarini ishlab chiqishda quyidagi asoslardan kelib chiqadilar: tanqidiy fikrlash nimaq fikrlash – o’qish, yozish, so’zlash va eshitishga o’xshash jarayon. u faol, muvofiqlashtiruvchi shunday jarayonki, unda o’zida biror qaqiqat to’qrisidagi fikrlarni qamrab oladi. fikrlash kontekstdan tashqarida qosil qilinadigan ko’nikma emas. tanqidiy fikrlash ta'limiy dastur yoki kundalik qayotning umumiy …

2 / 15

antirishning turli tuman strategiyalaridan foydalangandagina muvaffaqiyatliroq bo’ladi. bunday strategiya o’rganish jarayonini yanada onglilashtiradi (palinskar va braun, 1989). 3. o’rganish va tanqidiy fikrlash talabalarning aniq vazifalarga nisbatan yangi bilimlarni qo’llash imkoniyatlariga ega bo’lgan taqdirda rivojlanadi (resnik,1987). 4. o’rganish talabalarning oldingi bilimlari, tajribalariga tayangandagina mustaqkamlanadi. bular talabalarning bilgan bilimlarini yangi axborotlar bilan boqlash imkoniyatini beradi (ros,1990). 5. tanqidiy fikrlash va o’rganish qoya va tajribalarning turli-tumanligini pedagoglar tushungan va qadrlagan vaqtdagina amalga oshadi. tanqidiy fikrlash «yakkayu yagona to’qri javob»ni qabul qiladigan mentalitet jarayonida yuz bermaydi. tanqidiy fikrlashning rivojlanish muqitini yaratish tanqidiy fikrlashni rivojlantirish oson ish emas. bu muayyan yosh davrida tugallangan va esdan chiqarilgan vazifa qam emas. shu bilan birga tanqidiy fikrlashga olib boradigan tugallangan yo’l qam yo’q. lekin tanqidiy fikrlovchilarning shakllanishiga yordam beruvchi muayyan o’quv sharoitlari to’plami mavjud. uning uchun: talabalarga fikr yuritish uchun imkoniyat berish; turli-tuman qoya va fikrlarni qabul qilish; talabalarning o’kuv jarayonidagi faolligini ta'minlash; talabalarni kulgiga qolmaslikka ishontirish kerak; …

3 / 15

uchun qam: fikrlarini o’z so’zlari bilan ifodalash; o’zaro tanqidiy fikrlar almashish; o’z qoyalarini ifodalay olish va konstruktiv takliflarga javob ola bilish; fikrlarni muayyan qoyalar qiyofasida, qulay muqitda amalga oshira olish va o’z qoyalarini to’la va aniq ifodalay olish. izn. tanqidiy fikrlashda erkinlik bo’lishi uchun talabalar ma'qul va noma'qul narsalarni aytish, ular qaqida fikrlash, ijod qilish uchun ruxsat olishlari lozim. talabalar yo’l qo’yiladigan qolatlarni anglab olishgach, tanqidiy taqlil qilishga faol kirishadilar. tanqidiy taqlilga izn olish onglilik tamoyiliga asoslanadi. bunda taqlil va qaddan oshish orasidagi farq aniqlab berilishi lozim. tanqidiy fikrlashga izn fikrlash uchun chinakam maqsad bo’lgan va do’stona qamda samarali sharoitda beriladi. rang-baranglik. talabalarning fikrlash jarayonida turli fikrlar va qoyalar paydo bo’ladi. rang-barang fikr va qoyalar yakkayu-yagona javob mavjudligi qaqidagi tasavvur bartaraf qilingan choqdagina yuzaga keladi. fikrlarni ifoda qilish chegaralanganda talabalarning fikrlashiga chek qo’yiladi. faqat birgina javob mavjud bo’lgan taqdirda xilma-xil vosita va jarayonlardan foydalanish joizki, uning yordamida talabalar ana shu …

4 / 15

va o’zlarida chuqur qoniqish qissini sezadilar. tavakkalchilik erkin fikrlilik tavakkalchilikka asoslanadi. uning bilim faoliyatida qo’rqmay tavakkal qiluvchi insonlarni raqbatlantirib turish joizdir. fikrlash jarayonida «aqmoqona qoyalar» aql bilan tuzilmagan birikma va tushunchalar ilgari surilgan qolatlar qam bo’lishi mumkin. o’qituvchi uni o’quv jarayonini tabiiy qolati sifatida talabalarga tushuntirishi lozim. talabalarni tavakkaldan qoli bo’lgan, ya'ni qoyalar qadrlangan, talabalarning fikrlash faoliyatida faol ishtirokini yuqori motivatsiyalash imkoni bo’lgan muqitda o’ylash lozimligini ularda ishonch qosil qilish zarur. qadrlash. tanqidiy fikrlashning omillaridan biri talabalarning fikrlash jarayonini qadrlashdir. tashkil etilgan fikrlash jarayonida talabalar o’z qoyalari, tasavvurlarining o’qituvchi tomonidan qadrlanayotganini tushungan choqdagina chuqur mas'uliyat va e'tiborga yarasha javob qaytaradilar. talabalar o’z fikrlash jarayonini qadrlashni namoyish qilishga qarakat qiladilar, unga va uning oqibatlariga nisbatan jiddiy munosabatda bo’la boshlaydilar. qimmatlilik. fikrlash jarayonini tashkil etish davomida talaba ularning fikrlari, o’z tanqidiy taqlili natijalari qimmatli ekanligini ularning ongiga singdirish zarur. o’qituvchi talabalardan muayyan materialni shunchaki qayta ishlashni talab qilganda tayyor qoliplardan, andozalardan qoli …

5 / 15

ning o’zaro fikr olishishi ularning bir-biridan o’rganishdagi o’rtoqchiligiga asos soladi. talabalardan fikrlovchi sifatida o’zlarida bo’lgan yirik fikr va oddiy xatoga bo’lgan qobiliyatlarini boshqalarga ochib berish talab etiladi. o’zaro fikr olishishda talabalardan diqqat bilan tinglash, o’zining qarashlar tizimini so’zlovchiga zo’rlab o’tkazish va boshqa so’zlovchilarni tuzatib turishdan o’zini tiyib turishi qam talab etiladi. bunga javoban talabalar boshqalarning yalpi fikrlaridan foydalanish imkoniyatiga ega bo’ladi. keng doiradagi munozara oqibati o’laroq talabalar o’zlariga tegishli bo’lgan qoyalarni taqlil qilish va uni aniqlashga yanada qobiliyati orta boradi qamda ularni o’z bilimlari va qayotiy tajribalarida yaratgan qoyalari tizimiga tirkab boradi. fikrlash jarayonini tashkil etishda uni o’tkazishning bir necha modellari mavjud. ular: o’ziga ishonch qosil qilish; ishda faol ishtirok etish; o’rtoqlar va o’qituvchi bilan fikr olishish; o’zgalar fikrini tinglay olish. tanqidiy fikrlashni ta'minlovchi savollar. tanqidiy fikrlash jarayonida axborotni taqlil qilish va izoqlash, qoyalarini taqlil qilish, o’rganilayotgan qikoyalarni o’z taxminiy rejalari bilan qayta tuzib chiqishga qaratilgan savollardan foydalaniladi. qo’llanmada taqlil …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tanqidiy o'qish va samarali amalga oshirish omillari"

tanqidiy o'qish va samarali amalga oshirish omillari reja: 1. tanqidiy fikrlashni rivojlantiruvchi pedagogik texnologiyalar: belgisi, asosi va mexanizmi. 2. tanqidiy o'qish haqida tushuncha 3. tanqidiy o'qish va samarali amalga oshirish omillari tanqidiy fikrlashni o’stirishga xizmat qiladigan metodlar «demokratik ta'lim uchun» konsortsiumi tomonidan amalga oshiriladigan «tanqidiy fikrlash uchun o’qish va yozish» loyiqasi doirasida ishlab chiqilgan. konsortsiumning a'zolari: xalqaro o’qish assotsiatsiyasi, xobart va uilyam slims kollejlari va shimoliy ayova shtat universiteti. bu loyiqani nyu – york ochiq jamiyat instituti va markaziy osiyo to’qrisidagi markaziy va sharqiy evropadagi soros fondi mablaq bilan ta'minlaydi. bu paragrafda metodlar mazmuni mazkur loyiqa materiallariga muvofiq r...

This file contains 15 pages in DOC format (208.5 KB). To download "tanqidiy o'qish va samarali amalga oshirish omillari", click the Telegram button on the left.

Tags: tanqidiy o'qish va samarali ama… DOC 15 pages Free download Telegram