vohada mustabid tuzum hukumronligi va surxon vohasidagi milliy-ozodlik harakatlari.

DOCX 15 стр. 29,7 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 15
mavzu: vohada mustabid tuzum hukumronligi va surxon vohasidagi milliy-ozodlik harakatlari. reja: 1. surxon vohasida mustabid sovet hokimiyatining o‘rnatilishi va uning oqibatlari. 1. surxon vohasida milliy ozodlik harakatlari. 1. qatag‘onlik yillarida surxon vohasi. 1. xx asrning 20-30-yillarida surxon vohasida ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy ahvol. bolsheviklar oktyabr to‘ntarishidan so‘ng hokimiyatni qo‘lga kiritgach, haqiqiy xalq hokimiyati va chinakam demokratiya hukmronlik qiladigan jamiyatni barpo etishni va’da qilgan edilar. bu jamiyat keng xalq ommasining ehtiyojlarini qondirishi, uning manfaatlarini himoya qilishi lozim edi. tarix tajribasining dalolat berishicha, xalq hokimiyati g‘oyasi bir guruh inqilobiy xayolparastlarning o‘ylab chiqargan narsasi emas, balki mazlum «quyi» tabaqalarning odamni odam eksgaguatatsiya qilmaydigan, insonning erkin kamol topishi uchun ijtimoiy adolat tantana qiladigan va teng imkoniyatlar mavjud bo‘ladigan ijtimoiy tuzumni ko‘p asrlardan buyon orzu qilib kelgan intilishining yakunidir. xalq hokimiyati bu o‘zinio‘zi idora qiladigan davlat bo‘lib, unda har bir kishining erkinlik darajasi boshqaruvda bevosita yoki vakillik yo‘li bilan ishtirok etishi bilan belgilanadi. xalq hokimiyati bu …
2 / 15
tijada 1917-yilning 19-martida termiz garnizoni askarlari va zobitlari noiblarining birlashgan yig‘ilishida termiz-paggakesar harbiy qo‘mitasi tuziladi, uning huquq va vazifalari belgilanadi hamda 6 kishidan iborat hay’at saylanadi. 1917-yilning 21-aprelida termizda ishchi va askarlarning birlashgan mitingi bo‘lib o‘tadm va 22-aprelda zobitlar uyida ishchiaskar deputatlari soveti tuzilganligi e’lon qilinadi. sovet raisligiga preobrajenskiy (toshkentda o‘ddirilgan 14 komissarning biri), kotibligiga esa krulikovskiy saylanadi (u keyinchalik termizda yashab vafot etgan). 30-aprelda pattakesar dehqon noiblari soveti tuziladi, unga 546 kazak drujinasining sobiq askarlari, ya’ni harbiy xizmat muddatini o‘tab, zaxiraga chiqqan dehqonlar a’zo bo‘ladilar. pattakesar dehqon noiblari soveti termiz askarishchi noiblari soveti bilan qo‘yashlib, 1917-yilning 7-mayida termiz-pattakesar askarishchi va dehqon noiblari soveti tashkil topadi. 1917-yilning 1-iyulida o‘z ishini boshlagan termiz-pattakesar askarishchi va dehqon noiblari soveti kengashida mahalliy millat vakillari yo‘q edi. sovetlar siyosatining surxon vohasiga kirib kelishi keskin kurash sharoitida amalga oshdi, mahalliy xalqning asosiy qismi bu yangi hokimiyashi norozilik bilan kutib oladi. buxoro amirligi davrida katta harbiy, …
3 / 15
, yirik mahalliy boylar, o‘tkir zehnli din vakillari, mahalliy xalq o‘rtasida ishbilarmon, ish boshqaruvchilikda katta obro‘ga ega bo‘lgan nufuzli odamlarni siyosiy hayot yo‘nalishidan olib tashlash va yo‘qotishga jiddiy kirishadi. bu siyosat tufayli 20-yillarda vohaning minglab aholisi qattiq siquv ostiga olinib, bir qismi qatag‘onlik siyosati bilan surgun qilinib, ikkinchi qismi esa qirib tashlanadk. xalqning asosiy qismi esa quruq va’dalar ta’siri ostida sovetlarning noto‘g‘ri siyosatiga ergashib ketadi. amirlikning qulatilishi arafasida boysunda yirik er egasi suyun pinxos o‘g‘li ixtiyorida 600 gektar ekin maydoni bo‘lib, uning erlari zo‘rlik bilan tortib olinib, 13 ta do‘koni ham yangi hukumat tomonidan qabul qilingan qaror asosida davlat ixtiyoriga o‘tkazib yuboriladi. ilm-ma’rifat va madaniy poklikka da’vat etuvchi islom diniga ham keskin zarba beriladi. jumladan, boysundagi 2 ta kichik madrasa, sheroboddagi o‘rta ta’lim madrasasi, denovdagi 2 ta o‘rta ta’lim madrasalari yopib tashlanadi va talabalar qattiq siquvga olinadi. uzoq asrlar davomida yaratilgan qimmatbaho va nodir kitoblar, qo‘lyozmalar, noyob milliy san’at obidalari …
4 / 15
‘liga o‘tadilar. 1941-yili sherobod tumani istara qishloq kengashida sagizov rahmonga 75 gektar erga bug‘doy, 40 gektar erga arpa ekinini ekmasdan davlat rejasini buzdi, deb ayb qo‘yilgan bo‘lsa, norboev eshquvvat inqilobga qarshi targ‘ibot ishlarini olib borib, teskari munosabatda bo‘lishga chorlamoqda, tallashqon qishloq kengashidan 27 yoshli himmatov xurram dehqonchilik rejasini barbod etuvchi, deb jinoiy javobgarlikka tortiladi. mustabid tuzum siyosiy mafkurasining asl qiyofasini turli yo‘nalishlar, xiyla-nayranglar bilan yashirishga urinib, o‘zbek millatining ko‘zga ko‘ringan fidoyilarini yo‘q qilish, qirib tashlash bilan qattiq shug‘ullanib, qatag‘onlik usulini keng qo‘lladi. birinchi prezidentimiz i. a. karimov ta’kidlaganidek, «mash’um 1937-1953-yillarda sodir etilgan bedodlikni tasavvur etish uchun uzbekiston bo‘yicha qariyb 100 ming kishi qatag‘onga uchrab, 13 ming nafari otib tashlanganini eslash kifoya. insoniy qadr-qimmati toptalgan, hayoti poymol etilgan bu odamlar orasida yurtimizda istiqomat qilgan deyarli barcha millat va elatlarnshg vakillari bor edi». ushbu davr voqeiyligi viloyat tarixiy hayotidan bir lavha misolida aks ettirilsa-da, qatag‘onlik yillari xalqimizga o‘tmishning bu achchiq qismatini doimo …
5 / 15
nafar aholi istiqomat qilardi. viloyatda paxta etishtirishning o‘sib borishi uni qayta ishlovchi sanoat korxonalarini qayta qurishni taqozo etdi. 1918-yili termiz paxta tozalash zavodi davlat ixtiyoriga o‘tkazildi va ish kuni 8 soat qilib belgilandi. yuqorida ta’kidlanganidek, viloyatda paxta hosildorligining o‘sib borishi yangi paxta tozalash zavodi qurishni taqozo etdi. yangi korxonani viloyatda paxta etishtiradigan rayonlarga yaqinlashtirish uchun sherobodda qurish mo‘ljallandi va 1926-yilda sherobod jingauzi foydalanishga topshirildi. surxon vohasidagi milliy-ozodlik harakatlari tarix – bu xalq xotirasining so‘nmas yulduzidir. unda avlodlar orzusi, kurashi, fidoyiligi, shon-sharafi aks etadi. o‘zbekiston tarixida milliy-ozodlik harakatlari muhim o‘rin tutadi. bu harakatlar nafaqat umumiy turkiston miqyosida, balki har bir viloyat, voha, hatto qishloq darajasida ham shakllangan. ayniqsa, surxon vohasi – qadimiy tarixga, boy madaniy merosga ega, o‘zbek xalqining tarixiy shakllanishida muhim rol o‘ynagan hududdir. xx asr boshlarida bu vohada yuz bergan milliy-ozodlik harakatlari xalqning siyosiy mustaqillik, diniy erkinlik va ijtimoiy adolat yo‘lidagi kurashining yorqin ifodasidir. rossiya imperiyasi davridagi siyosiy bosim …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "vohada mustabid tuzum hukumronligi va surxon vohasidagi milliy-ozodlik harakatlari."

mavzu: vohada mustabid tuzum hukumronligi va surxon vohasidagi milliy-ozodlik harakatlari. reja: 1. surxon vohasida mustabid sovet hokimiyatining o‘rnatilishi va uning oqibatlari. 1. surxon vohasida milliy ozodlik harakatlari. 1. qatag‘onlik yillarida surxon vohasi. 1. xx asrning 20-30-yillarida surxon vohasida ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy ahvol. bolsheviklar oktyabr to‘ntarishidan so‘ng hokimiyatni qo‘lga kiritgach, haqiqiy xalq hokimiyati va chinakam demokratiya hukmronlik qiladigan jamiyatni barpo etishni va’da qilgan edilar. bu jamiyat keng xalq ommasining ehtiyojlarini qondirishi, uning manfaatlarini himoya qilishi lozim edi. tarix tajribasining dalolat berishicha, xalq hokimiyati g‘oyasi bir guruh inqilobiy xayolparastlarning o‘ylab chiqargan narsasi emas, balki mazlum «quyi» tabaqa...

Этот файл содержит 15 стр. в формате DOCX (29,7 КБ). Чтобы скачать "vohada mustabid tuzum hukumronligi va surxon vohasidagi milliy-ozodlik harakatlari.", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: vohada mustabid tuzum hukumronl… DOCX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram