xo'jalik muomalalari ta'sirida balansda yuz beradigan o'zgarishlar

DOCX 16 pages 335.0 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 335.0 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

xo'jalik muomalalari ta'sirida balansda yuz beradigan o'zgarishlar reja: kirish 1 xo’jalik muomalalari ta’sirida balansda sodirbo’ladigan o’zgarishlar 2 xo'jalik muommolari to'g'risida tushuncha 3 buxgalteriya hisobida mahsulot tannarxini kalkulatsiya qilish hamda xo'jalik jarayonlarining buxgalteriya hisobiga ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati kirish ishlab chiqarish jarayonini buxgalteriya hisobida aks ettirish, birinchidan, unga qilingan xarajatlar - sarflangan mablag‘lar, ishchi kuchi va ikkinchidan, ishlab chiqarilgan mahsulotlar - tayyor buyumlarda qayd etiladi. ishlab chiqarish xarajatlari pul shaklida hisobga olinadi. bu ishlab chiqarish xarajatlarini yagona o‘lchov birligida ifodalash, tayyor mahsulotning ishlab chiqarish tannarxi hisobot yig‘ma ko‘rsatgichni olish uchun zarur. pul shakli bilan birgalikda, moddiy xarajat sarflari buxgalteriya hisobida tegishli tartibda natura va mehnat o‘lchovlarda ham ko‘rsatiladi. bu o‘lchovlar pulda baholash uchun asos hisoblanib, ulardan xarajatlar hajmini boshqarish uchun foydalaniladi. buxgalteriya hisobi mehnat vositalari va ishchi kuchi sarfini aks ettira turib, ishlab chiharish jarayonining boshqa tomonini anglatadigan ishlab chiqarish iste’molini ham o‘z ichiga oladi. ko‘pgina korxonalarda ishlab chiqarish vositalari …

2 / 16

ta’minoti va tayyor buyumlarni sotish bosqichlaridir. ta’minot doirasida korxona pul mablag‘lari hisobiga o‘ziga zarur bo‘lgan moddiy boyliklarni sotib oladi. sotish bosqichida ishlab chiqarish jarayonida yaratilgan mahsulotning iste’molchilarga sotish sodir bo‘ladi. bu bosqichning yakunida korxona zaxiralari yana pul shakliga kiradi. 1 xo’jalik muomalalari ta’sirida balansda sodirbo’ladigan o’zgarishlar buxgalteriya balansi yordamida xo’jalik sub’ekti tasarrufida bo’lgan mablag’lar harakati ikki jihat bilan, ya’ni mablag’larni joylanishi va ularni tashkil topish manbalari bilan taqqoslangan holda o’rganiladi. buxgalteriya balansi ikki tomondan iborat bo’lib, uning chap tomoni aktiv, o’ng tomoni esa passiv deb aytiladi. buxgalteriya balansiningtuzilishini quyidagi sxemada ko’rish mumkin. buxgalteriya balansi yordamida korxona mablag’larining joylanishi va ularining tashkil topish manbalari bir-biriga tengligi ta’minlanadi. buxgalteriya balansining aktiv va passiv tomoni bo’limlari o’z ichiga bir necha moddalarni oladi. balans moddalarida buxgalteriya hisobi schyotlarida o’z aksini topgan ma’lumotlar umumlashgan holda bayon etiladi. buxgalteriya balansida aktiv va passiv schyotlarning hisobot davri oxiriga aniqlangan qoldiqlari yoziladi. schyotlarda aks ettirilgan xo’jalik muomalalari tasirida …

3 / 16

sodir bo’ladiki, ular balansning aktiviga va passiviga ham ta’sir etib, ular summasini ko’paytirib yuboradi.. aktiv tomonda kamayish, passiv tomonda kamayish.to’rtinchisi,shunday xo’jalik operatsiyalari sodir bo’ladiki, ular balansning aktiviga ham passiviga ham ta’sir etib, ular summasini kamaytirib yuboradi. mahsulot ishlab chiqarishda sarf qilingan xarajatlarni to‘g‘ri hisob-kitob qilishda ularni tugallangan va tugallanmagan tayyor mahsulotlar bo‘yicha alohida-alohida aniqlash talab qilinadi, chunki mahsulot tannarxi kalkulatsiyasi, asosan, tayyor mahsulotga nisbatan amalga oshiriladi. iqtisodiy adabiyotlarda, shu jumladan, buxgalteriya hisobiga doir yozilgan adabiyotlarda kalkulatsiya bilan kalkulatsiya qilishga turlicha ta’rif berilgan. professor m.ostonaqulov tomonidan yozilgan „buxgalteriya hisobi nazariyasi“ darsligida bu holatga to‘g‘ri ta’rif berilgan. kalkulatsiya deb, ma’lum ishlab chiqarilgan mahsulot, tayyorlangan moddiy qiymatlik, bajarilgan ish va qilingan xizmatlarning rejalashtirilgan, me’yoriy yoki haqiqiy tannarxini ko‘rsatuvchi hujjatga aytiladi. kalkulatsiya qilish deb esa, ishlab chiqarilgan mahsulot, tayyorlangan moddiy qiymatlik, bajarilgan ish va qilingan xizmatlarning rejalashtirilgan ish va qilingan xizmatlarning rejalashtirilgan, me’yoriy yoki haqiqiy tannarxini aniqlash jarayoniga aytiladi. xarajatlarni mahsulot tannarxiga o‘tkazish, ya’ni …

4 / 16

a mahsulot (ish, xizmat)lar tannarxiga quyidagi xarajatlar kiritilgan. misol uchun, kelgusi yil uchun gazeta va jurnallarga obuna bo‘lish hisobot yilining oxirida amalga oshiriladi. agar bu xarajatlarni hisobot yilining oxirgi oylarida xarajatlarga qo‘shilmasa, mahsulot tannarxida sezilarli o‘zgarishlarga sabab bo‘lishi mumkin. bunday xarajatlar buxgalteriya hisobida „kelgusi davr xarajatlari“ deb hisobga olinadi. h isobot yili boshlangandan so‘ng obuna xarajatlarining o‘rtacha oylik miqdori aniqlanib, ishlab chiqarilgan mahsulot tannarxiga oyma-oy o‘tkazilib boriladi. mahsulot tannarxining to‘g‘ri hisoblanishi, har bir korxona va tashkilot uchun mas’uliyatli davr hisoblanib, unda mahsulot ishlab chiqarishga sarf qilingan asosiy va qo‘shimcha xarajatlar hisob-kitob qilinadi. iqtisodiy adabiyotlarda mahsulot ishlab chiqarishda, uning tannarxini aniqlashda turli usullar, shu jumladan: oddiy oraliq, zakaz (buyurtma), normativ usullarining ishlatilishi ko‘rsatilgan.[footnoteref:1] [1: mamatov b., xujamkulov d., nurbekov o. investitsiyalarni tashkil etish va moliyalashtirish. darslik. – t.: iqtisod-moliya, 2019 yil. – 608 b.] yuqoridagi usullardan qaysi birini tanlash va amaliyotda foydalanish bevosita ishlab chiqarilayotgan mahsulotga, korxona texnik holatiga ham bog‘liqdir. …

5 / 16

iga asosan ishlab chiqarilgan mahsulotning tannarxi „asosiy ishlab chiqarish“ schotida aniqlanadi. o‘zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 1999- yil 5- fevraldagi 54- qarorida mahsulot (ishlar, xizmatlar) ning ishlab chiqarish tannarxiga kiritiladigan xarajatlar tarkibi ko‘rsatilgan. qarorga asosan, mahsulot (ishlar, xizmatlar) ning ishlab chiqarish tannarxiga ishlab chiqarish bilan bog‘liq bo‘lgan, ishlab chiqarish texnologiyasi bilan shartlangan xarajatlar kiradi. ularga quyidagi xarajatlar tegishlidir: — bevosita va bilvosita moddiy xarajatlar; — bevosita va bilvosita mehnat xarajatlari; — ishlab chiqarish xususiyati bilan bog‘liq bo‘lgan ustama xarajatlar. 1 xo'jalik muommolari to'g'risida tushuncha turli mulkchilik shakllarida faoliyat yurituvchi korxonalarning vazifasi, o’z faoliyati jarayonida mahsulot ishlab chiqarishdan iborat. bu vazifani bajarish uchun birinchi navbatda ta’minot jarayonini bosib o’tishi, ishlab chiqarish va undan keyin esa uni sotish jarayoniga kelishi kerak. bu uchta bosqich har doim bir -birlarining o’rnini egallaydi va shu bilan korxonada mablag’larning uzluksiz aylanishini hosil qiladi. mablag’lar aylanishidagi asosiy bosqich- moddiy boyliklarni yaratish jarayoni sodir bo’ladigan ishlab chiqarish bosqichidir. bu …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xo'jalik muomalalari ta'sirida balansda yuz beradigan o'zgarishlar"

xo'jalik muomalalari ta'sirida balansda yuz beradigan o'zgarishlar reja: kirish 1 xo’jalik muomalalari ta’sirida balansda sodirbo’ladigan o’zgarishlar 2 xo'jalik muommolari to'g'risida tushuncha 3 buxgalteriya hisobida mahsulot tannarxini kalkulatsiya qilish hamda xo'jalik jarayonlarining buxgalteriya hisobiga ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati kirish ishlab chiqarish jarayonini buxgalteriya hisobida aks ettirish, birinchidan, unga qilingan xarajatlar - sarflangan mablag‘lar, ishchi kuchi va ikkinchidan, ishlab chiqarilgan mahsulotlar - tayyor buyumlarda qayd etiladi. ishlab chiqarish xarajatlari pul shaklida hisobga olinadi. bu ishlab chiqarish xarajatlarini yagona o‘lchov birligida ifodalash, tayyor mahsulotning ishlab chiqarish tannarxi hisobot yig‘ma ko‘rsatgichni olis...

This file contains 16 pages in DOCX format (335.0 KB). To download "xo'jalik muomalalari ta'sirida balansda yuz beradigan o'zgarishlar", click the Telegram button on the left.

Tags: xo'jalik muomalalari ta'sirida … DOCX 16 pages Free download Telegram

xo'jalik muomalalari ta'sirida balansda yuz beradigan o'zgarishlar

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "xo'jalik muomalalari ta'sirida balansda yuz beradigan o'zgarishlar"

Similar files